विश्व वातावरण दिवस: पर्यावरणीय सीमारेखा सुरक्षा
‘ह्यासट्याग नाउ फर क्लाइमेट’ भन्ने अभियानका रूपमा यो वर्षको वातावरण दिवस–२०२६ राष्ट्रसंघले अजरबैजानबाट मनाउँदै छ।
२२ जेष्ठ २०८३ शुक्रबार
- अहिले चर्चामा
- #निर्वाचन
- #चुनावी चर्चा
पर्यावरणमैत्री दिगो सहरको परिकल्पना
सहरहरू केवल भवन, सडक र पूर्वाधारका संरचना होइनन्, ती मानव सभ्यताको सपना, सम्भावना र भविष्यका प्रतिविम्ब हुन् ।
आशातीत बजेट कमजोर कार्यान्वयन संयन्त्र
नीतिगत स्थिरता र लगानीको वातावरण सुधारका दृष्टिले बजेटमा सकारात्मक आधारहरू तयार भएका छन्, तथापि ठुलो आकारको बजेटको परम्परागत रोग कार्यान्वयनको चुनौती र महत्वाकांक्षी राजस्व संकलनको लक्ष्य भने यसपटक पनि शंकाको घेराभन्दा बाहिर रहन सकेको छैन।
वातावरण संरक्षण साझा दायित्व
नेपाल प्राकृतिक सम्पदाले भरिपूर्ण देश हो। हिमाल, पहाड, तराई, नदी, वन, जैविक विविधता र मौलिक संस्कृतिले विश्वसामु नेपालको छुट्टै चिनारी बनेको छ।
उपेक्षामा आँखाको हेरचाह
सर्वविदितै छ, जीवनमा आँखाको महत्व अवर्णनीय छ। जीवन र जगत् देख्नका लागि अत्यावश्यक आँखाको हाम्रो जीवनमा सर्वोपरि महत्व छ।
उदार बजेट कार्यान्वयनमा आशंका
आर्थिक वृद्धि गराउन योगदान गर्ने मुख्य कारक तत्त्व कुल स्थिर पुँजीनिर्माण (कुल स्थिर लगानी) विगत सात–आठ वर्षदेखि लगातार ह्रास आइरहेको छ।
नाटोको अन्त्य अपरिहार्य
युरोपेली सुरक्षा संघ (युरोपेली डिभेन्स युनियन)को अवधारणाले अहिले युरोपभर गति लिएको छ।
गणतन्त्र यात्राको आरोह-अवरोह
देश कुनै एक परिवारको होइन, सम्पूर्ण नागरिकहरूको साझा सम्पत्ति हो। राज्यको अन्तिम मालिक जनता हुन्। जहाँ जनता मालिक हुन्छन्, त्यहीं लोकतन्त्रको वास्तविक सम्भावना जीवित रहन्छ। गणतन्त्र त्यसै सम्भावनाको नाम हो।
भारतमा नयाँ राजनीतिक ध्रुवीकरण
पुराना क्षेत्रीय किल्लाहरू यसरी नै कमजोर बन्दै गए भने भारतको राजनीति दुईमध्ये कुनै एक दिशामा जान सक्छ– भाजपाको प्रभुत्व अझ सुदृढ हुन सक्छ अथवा विपक्षी शक्तिहरूको पुनर्गठन र पुनर्जागरण हुन सक्छ। अर्को वर्षको सुरुमा गोवा, मणिपुर, पञ्जाब, उत्तराखण्ड र उत्तर प्रदेशमा हुने विधानसभा निर्वाचनले कुन सम्भावना बढी बलियो छ भन्ने संकेत दिनेछन्।
हिटलर अझै मरेको छैन
हिटलरहरू शक्तिले उन्मादी र सन्की हुन्छन्। उन्मादले अहंकार निम्त्याउँछ। अहंकार शालीन हुँदैन, यो टुट्न सक्छ तर झुक्न सक्दैन् । विनम्र सल्लाह दिनेलाई दुस्मन सोच्छ।
चक्रीय अर्थतन्त्रबाट रोजगारी सिर्जना कति सम्भव?
नेपाल अहिले आर्थिक, सामाजिक र वातावरणीय चुनौतीहरूको जटिल घेरामा छ।
आर्थिक वर्ष २०८३/८४ बजेट : यथार्थ, चुनौती र आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रको बाटो
यद्यपि बजेटको आकार, स्रोत र खर्चको संरचनालाई नजिकबाट विश्लेषण गर्दा नेपालको अर्थतन्त्र अझै पनि राजस्वभन्दा ऋणमा बढी निर्भर रहेको तथ्य स्पष्ट देखिन्छ।
त्रिवि र अबको नेतृत्व
त्रिविको उत्पत्ति र विकासमा विभिन्न जनसमुदायको सामूहिक सहभागिता, व्यक्तिगत समर्पण र दान–दातव्यको ठुलो योगदान छ।
गणतन्त्र दिवस: सत्य र न्यायको खोजी!
रास्वपाको शक्तिशाली सरकारप्रति जनताले ठुलो आशा राखे पनि दुई महिनामै शासनशैली, डोजर राजनीति, संवैधानिक सर्वोच्चताको ह्रास र संसदीय अनुशासनप्रति उठेका प्रश्नले नागरिक निराश बन्न थालेका छन्।
कांग्रेसको राष्ट्रिय दायित्व
लोकप्रियतावादको जगमा बनेका शक्तिको मुख्य कमजोरी परिपक्वताको अभाव र ‘म नै सर्वेसर्वा’ भन्ने मनोविज्ञान हो।
आयात होइन, आत्मबल आवश्यक
नेपाललाई समुदायद्वारा सञ्चालित नागरिक संगठन (गैरसरकारी संस्था) को मोडल आवश्यक छ।
नेपालको ऊर्जा छलाङ : उत्पादनबाट उपभोग, निर्यातबाट औद्योगिकीकरणतर्फ
निजी क्षेत्रको लगानी, बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको सहभागिता, प्राविधिक क्षमताको विकास र सरकारी नीतिगत पहलले देशलाई ऊर्जा उत्पादनको नयाँ चरणमा पुर्याएको छ।
बदलिँदो परिवेशमा नेपालको भूराजनीति
नेपाल दक्षिण एसियाको ऐतिहासिक रूपमा निरन्तर अस्तित्व कायम राख्दै आएको राष्ट्र हो, जसले आधुनिक राज्यप्रणालीभन्दा पहिले नै आफ्नो राजनीतिक र सांस्कृतिक पहिचान निर्माण गरिसकेको थियो ।
मौनताको शक्ति
कुनै पनि संगीत दुई स्वरहरूबिचको रिक्ततामा लुकेको हुन्छ। यसैगरी जीवनको गहिराइ शब्दहरूको कोलाहलमा नभई मौनताको गाम्भीर्यमा छिपेको हुन्छ।
नवप्रवर्तनमा युवा मस्तिष्क
अमेरिकामा प्राध्यापकलाई अनिवार्य अवकाशबाट उन्मुक्ति दिएपछि विश्वविद्यालयमा पाका उमेरका प्राध्यापकको वर्चस्व बढ्यो र युवा वैज्ञानिकका लागि अवसर साँघुरियो। त्यसैबेला चीनमा युवा अनुसन्धानकर्ताको बाहुल्य बढ्दै जाँदा नवीन आविष्कारमा चीनले अमेरिकालाई उछिन्ने अवस्था बन्यो।
इबोला रोकथामको पूर्वतयारी खै ?
नेपालका विमानस्थल, अस्पताल र स्वास्थ्य प्रणालीमा देखिएको कमजोर तयारीले विगतमा शंकास्पद बिरामी व्यवस्थापनमै समस्या सिर्जना गरेको थियो। इबोला संक्रमण रोकथामका लागि सामुदायिक सचेतना, द्रुत परीक्षण, आइसोलेसन र स्वास्थ्यकर्मीको सुरक्षामा तत्काल सुधार आवश्यक छ।
‘कक्रोच’ तरङ्ग र युद्धका बाछिटाहरू
विश्व साघुरिँदै जाँदा एउटा कुनामा भएको घटनाले अर्को कुनामा पनि प्रभाव पार्न थालेको छ।
विश्वव्यापी जलचक्रको संरक्षण अपरिहार्य
विश्वका सरकार र वित्तीय संस्थाले पृथ्वीको जीवनाधार प्रणालीको संरक्षण र पुनस्र्थापनाका लागि तत्काल साझा दृष्टिकोण बनाउन आवश्यक देखिएको छ।
अमेरिका-चीन सहअस्तित्व आवश्यक
बेजिङमा भएको डोनाल्ड ट्रम्प र सी चिनफिङबिचको शिखर सम्मेलनले प्रतिस्पर्धा र प्रभुत्वका लागि शून्य–योग संघर्ष हुनुुपर्दैन भन्ने देखायो।