फुपूको श्राद्ध
कनसुत्लाले गाउँघरको माटाको छाप्रामा बस्ने साथीलाई चिठी पठाएछ। चिठीमा लेखिएको रहेछ, ‘हेर साथी, तिमी र तिमीजस्ता बस्ने निरीह गाउँका निश्छल मनहरूलाई भनिदेऊ–काठमाडौंमा त ठुलाठालु सधैं फुपूको श्राद्ध गर्दा रहेछन्।
कनसुत्लाले गाउँघरको माटाको छाप्रामा बस्ने साथीलाई चिठी पठाएछ। चिठीमा लेखिएको रहेछ, ‘हेर साथी, तिमी र तिमीजस्ता बस्ने निरीह गाउँका निश्छल मनहरूलाई भनिदेऊ–काठमाडौंमा त ठुलाठालु सधैं फुपूको श्राद्ध गर्दा रहेछन्।
निभेको मैन तड्पिएको उज्यालो एक सकस। काँचको ऐना कैले ऊ कैले हामी बिम्ब अनेक। मेरो चिहान तिम्रो अस्थिपन्जर अध्कल्चो प्रेम।
अधबैंसे र डाक्टरबीच संवाद चलेकै थियो। यसै बीचमा बेडमा सुतेकी महिलाले पुर्लुक्क आँखा हेरिन्। दुई जना बीचको संवाद कति बुझिन्, कति बुझिनन्। ओठ काँपेको मधुर स्वरमा भनिन्, ‘सर, सक्नुहुन्छ आमा र बच्चा दुवै बचाइदिनु। सक्नुहुन्न बच्चाचाहिँ बचाइदिनु।’
वाइवाई मिसेस नेपाल वर्ल्ड–२०२१ को उपाधि काठमाडौंको बाफलकी दीक्षा केसीले प्राप्त गरेकी छन्। विवाहित महिलाहरूबीच भएको नेपालकै सबैभन्दा ठूलो र सफल सौन्दर्य प्रतियोगिता उक्त उपाधि शनिबार राजधानीको सुन्धारास्थित आर्मी अफिसर्स क्लबमा घोषणा गरिएको थियो।
यहाँहरूले मलाई कहिले भीरबाट धकेल्नुभो कहिले सिस्नु घारीमा फ्याँक्नुभो कहिले विष खुवाउनुभो कहिले बन्दूकले हान्नुभो तर म मरिनँ। यहाँहरूले मलाई कहिले खाल्डोमा पुर्नुभो कहिले सर्पले टोकाउनुभो कहिले हात्तीले कुल्चाउनुभो कहिले ग्याँस च्याम्बरमा हाल्नुभो तर म मरिनँ।
धत, चोट नहुँदो हो त जीवनमा कसरी आउँदो हो ज्ञान ! मूल पलाउन पनि त बर्सात चाहिन्छ। थाहै छ ‘क–ख’ सिक्न कति गारो हुन्छ, त्यै भएर त गुरुले कहिले हात,कहिले लठी समाउनुहुन्छ।
कार्यक्रममा सुशील आचार्य, रामकुमार पण्डित, रन्जु खनाल, रन्जना पराजुली, अच्युत घिमिरे, विश्व कुइकेल, युवराज मैनाली, कणाद महर्षि, रामचन्द्र खतिवडा, सुरेश सुवेदी, प्रमोद प्याकुरेल आदिले कथा, लघुकथा एवं सूत्रकथा सुनाएका थिए।
पहिलेभन्दा लेखन र पुस्तक उत्पादनको गुणस्तर पनि बढेको हामी अभिभूत गर्न सक्छौं। बालसाहित्यमा देखापरेको विकासले गर्दा प्रतिभाशाली लेखकहरूलाई यस क्षेत्रमा आकर्षित गरेको छ र थप पुस्तकहरूको प्रकाशनलाई सम्भव बनाएको छ।
फोरेर पहाड ठूला बाटो बनाउँदैछ, विकासको सट्टा विनाश भनी साध्य छैन।बन्धनको सिक्री चुँडाल्नुपर्ने बेलामा,कहाँ छ र खुला आकाश भनी साध्य छैन।
पसलकी साहुनीले भनिछन्, ‘सधैं अण्डा किनेर लाने चित्रबहादुर पिउन साबलाई दिन त छैन अण्डा, तिमी जाबो हाकिमलाई।’
प्रतिष्ठानका सचिव प्रतिसरा सायमीद्वारा हस्ताक्षर गरिएको विज्ञप्ति अनुसार विसं २०७८ सालको गंकी धुस्वाँ–बसुन्धरा पुरस्कार उपन्यासकार निलम कार्की निहारिकालाई र धुस्वाँ सायमी सिर्जना पुरस्कार कलाकार गोविन्दलाल सिं डंगोललाई प्रदान गरिने निर्णय गरिएको छ।
तल्लो तहको जागिरमा केन्द्रीय तहमा रहँदा लेनदेनका कुरा त्यति साह्रो हुने रहेनछ, जब पुनः लोक सेवा परीक्षा पास गर्दै माथिल्लो तहमा वा अफिसर तहमा पुगियो तब जिम्मेवारी बढ्ने क्रममा लेनदेनको कुरा आउँदो रहेछ।
यो एउटा निकट विगतको इतिहास हो। ‘कठपुतली’ त्यस्तै एउटा कथा हो, जसले राजतन्त्र समाप्त हुनुको कारण खोतल्छ।
विवाह नभएका युवायुवतीले आफूलाई योग्य, लायक र आकर्षक महिला वा पुरुष जुराइदेऊ भगवान् भनी माग्ने गर्छन्।
असफल कविहरू कल्पनामा सुनौलो संसार निर्माण गर्छन् र भावुक स्त्रीहरूको शरीरमा काल्पनिक प्वाँख हालिदिएर काल्पनिक दुनियाँमै उडाउँछन्। यद्यपि एउटा कवि–लेखकका लागि यो ठूलो क्षमता र प्रतिभा हो।
डियर कल्याण प्रतिष्ठानले प्रकाशित गरेको कृतिमा विभिन्न विषयवस्तुमा आधारित २ सय ३ वटा गजल सङ्ग्रित छन्। विवशको यसअघि ‘छचल्किएको आँसु’ मुक्तक सङ्ग्रह प्रकाशित भएको थियो।
तर, यहाँ मैले त्यही स्तन खोलें भने मलाई बहुलाही भन्छन्। यी दुईको भिन्नता भनेको अवस्था र परिवेश हो। उसले खोलेको स्तन आमाको हो। आमाको मायाको हो। मैले खोलें भने त्यो तरुनीको स्तन बन्न पुग्छ। यौनको आह्वान हुन्छ। कुरा बुझ्यौ?’