नचनियाको नालीबेली
अहिले पनि महिला नाट्यकर्मीलाई ‘नचनिया’ भन्छन्। गाउँघरमा हुने सांस्कृतिक कार्यक्रममा सहभागी हुँदा ‘कति जना हो नचनिया’ भन्छन्। नाटकमा कति मिहिनेत गर्नुपर्छ ? यसको महत्व कति छ ? केही थाहा छैन।
अहिले पनि महिला नाट्यकर्मीलाई ‘नचनिया’ भन्छन्। गाउँघरमा हुने सांस्कृतिक कार्यक्रममा सहभागी हुँदा ‘कति जना हो नचनिया’ भन्छन्। नाटकमा कति मिहिनेत गर्नुपर्छ ? यसको महत्व कति छ ? केही थाहा छैन।
घुन्सा अहिले शहर जस्तो भएको छ। घुन्सादेखि खम्बाचेन, लोनाक हुँदै तीन दिनमा उत्तरी पाङपेमा बेस क्याम्प पुगिन्छ। खम्बाचेनदेखि लिम्बू जातिको उत्पत्तिथलो फक्तालुङ (कुम्भकर्ण) हिमालको बेस क्याम्प जान मिल्छ।
भक्तपुरले तीन सय २९ वर्ष पुरानो नगरा बजाउँदै नेपाल भ्रमण वर्ष– २०२० को स्वागत गरेको छ। मंगलबार भक्तपुर दरबार क्षेत्रमा आयोजित सन्ध्याकालीन सांस्कृतिक सम्पदा पदयात्राको क्रममा नगरा बजाइएको हो।
परिवारमा सबैले एउटै टावेल प्रयोग गर्दै आएका हुन्छन्। यसो गर्दा कीटाणु एकबाट अर्को व्यक्तिमा सर्ने हुँदा एलर्जी, फंगल इन्फेक्सन र ब्याक्टेरिया इन्फेक्सन जस्ता समस्या आउन सक्छन्। टावेल सकेसम्म छिटोछिटो धुने र घाममा सुकाउनुपर्छ।
शान्ति भूमिका रुपमा उत्तरी गोरखाको चुम भ्याली संसारभर प्रख्यात छ। त्यहाँ अहिंसा क्षेत्र घोषणा भएको ९९ सय वर्ष पुरा हुँदैछ।
विनय बिहानै उठ्यो। हातमुख धोएर घरको छतमा पुगेर रमित हेर्न थाल्यो। उसको घरको नजिक चोक थियो। सवारी साधनहरू ओहोरदोहोर गरिरहन्थे। उसका लागि यो नौलो कुरा थिएन। आज पनि उसैगरी सवारी साधनहरू ओहोरदोहोर गरिरहेका थिए।
सानै कक्षादेखि मैले लागू पदार्थ र त्यसको हानिकारक असर पढ्दै आएकी थिएँ। कक्षा–९मा पुगेपछि मेरो ज्ञान लागू पदार्थबारे अन्तर्राष्ट्रिय र राष्ट्रिय स्तरको बारेमा पनि जानकारी पाएँ। लागू पदार्थ भनेको त्यस्तो वस्तु हो जसलाई सेवन गरेपछि मानिसको शरीर र दिमागमा असर पुग्छ र त्यता नै आकर्षित हुन्छ।
हामी कक्षा ९ का विद्यार्थीहरू शैक्षिक भ्रमणका साथसाथै आइएसए प्रोजेक्टका लागि ‘टुर’ जाने सल्लाह भयो। हामी कक्षाका सबै साथीहरू ‘टुर’ जान उत्साहित भयौं। हामी सबै ‘टुर’ मा के हुन्छ होला र कताकता घुम्न जाने होला भनेर सोच्न थाल्यौं।
अफिसियल बैठक भन्नेबित्तिकै फिलिस हर्टम्यानलाई दिक्क लाग्छ । उनलाई बैठकको अन्त्यहीन कुराकानीले यति चिढचिढाहट बढाउँछ कि कुरै नगरौँ ।
‘नाइँ नभन्नु ल २’बाट नेपाली रजतपटमा डेब्यु गरेकी वर्षा सिवाकोटी फिल्म ‘पशुपतिप्रसाद’बाट नोटिसमा परेकी हिरोइन हुन् । पछिल्लो समय उनले पल शाहको जोडी बनेर फिल्म ‘वीर विक्रम २’मा अभिनय गरेकी थिइन् । छोटो समयमै आफूलाई दर्शकमा चिनाउन सफल भइन् वर्षा । ‘
नरबहादुर थापा, नेपाली अर्थतन्त्रको सटिक विश्लेषण गर्नसक्ने विज्ञको रुमपा परिचित छन् । नेपाल राष्ट्रबैंकमा अधिकृत तहमा प्रवेश गरेर विशिष्ठ श्रेणीको कार्यकारी निर्देशक पद सम्हाल्दै ३० वर्ष सेवा गरेर केही महिनाअघि मात्र अवकाश प्राप्त थापा अहिले पनि अर्थतन्त्रकै केस्रा केलाइरहेका छन् ।
आज कलेजबाट छिटो फर्केर खाना पकाइवरी खाना खाएर म आफ्नो कोठामा टिभी हेर्न बसेँ । आज मैले मन पराएको मान्छेको टिभीमा अन्तर्वार्ता थियो । उनी बोली रहेकी थिइन् । मलाई उनको हरेक शब्द, हाउभाउ, हाँसो सबैसबै मन पथ्र्यो । उनको अभिव्यक्त गर्ने विचारधाराले मलाई एउटा बाटो देखाउँथ्यो । म सधैँ उनलाई इन्स्टाग्राम, ट्वीटर, फेसबुक सबैमा पछ्याउँथे । मेरो हरेक धड्कनमा उनी थिइन् ।
तेह्रौँ दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) प्रतियोगितामा आयुषा शाक्यले तेक्वान्दोतर्फ स्वर्ण जितेपछि उनलाई रुन मन लाग्यो । जित हासिल गरेलगत्तै उनी आफ्ना पति दीपक विष्टको अँगालोमा बेरिइन् र आँशु खसालिन् । उनका पति दीपक पनि कम भावुक भएनन् ।
२०१४ सालमा शिक्षामन्त्री हुँदा देवकोटाले भानुभक्त आचार्य वा मोतीराम भट्टको जन्मस्थललाई साहित्यकारको तीर्थस्थल र संग्रहालय बनाउनुपर्छ भन्ने प्रस्ताव गरेका थिए। सुन्दर संयोग, आज राज्यले उनकै घरलाई संग्रहालय बनाउँदै छ।
कृषि बाली स्याहार्ने पर्वलाई ल्होसार पर्वमा रूपान्तरण गरियो, जसलाई तोला ल्होसार भनिन्छ। अहिले गुरुङले आफूले मनाउँदै आएको ल्होसारलाई तोला ल्होसार नभनी तमु ल्होसार भन्ने गरेका छन्। यो नामाकरण उनीहरूले गुरुङको पहिचानसँग जोड्न खोजेको देखिन्छ।
पूर्व मिस नेवाः सुनिता डंगोल आफ्नो कानमा विशेष किसिमको ‘टप’ लगाउँदै आएकी छन्। विशेष किनभने उनको यो टप उनी आफैंले सञ्चालन गर्दै आइरहेको अभियानसँग सम्बन्धित छ। उनी अहिले रञ्जना लिपिको पुनर्जागरण अभियानमा छन्। उनले लगाउँदै आएको टप यहि रञ्जना लिपिको अक्षर कुँडेर बनाइएको छ।
प्रार्थना र कर्मकाण्डले शान्ति स्थापना हुँदैन। बल प्रयोगपछि हुने सन्नाटा कथित शान्ति हो। छलछाम र भ्रमबाट झुटो शान्ति कायम हुन्छ। अन्ततः यो नै अशान्तिका लागि बारुद साबित हुन्छ।
नेपाली संस्कृति, आधुनिक सुविधा र आत्मीयताको त्रिबेणीका रुपमा ‘वर्णबास म्युजिम होटल’ निर्माण हुँदैछ।
मार्क्सले कुनै पात्र वा घटनाको स्मरण गर्नासाथ त्यो पात्र मञ्चमा आउँथ्यो। त्यसमाथि भित्तामा चित्रकला, चित्रकलामाथि मल्टिमिडियामार्फत आवश्यक दृश्य प्रस्तुत हुँदा नाटकले भव्य रूपमा कथा भनिरहेको आभास हुन्थ्यो।
सातवटै प्रदेशमा नमुना पर्यटन गाउँ बनाउने मगर पर्यटन समाजका अध्यक्ष राजकुमार थापाको घोषणा। पर्यटनमा क्रियाशील मगर समुदायलाई एकीकृत बनाई आफ्नो पेशामा सबल बनाउन सन् २०११ मा नेपाल मगर पर्यटन समाज गठन भएको थियो।
‘आफ्नो गाउँ, आफ्नो ठाउँ’ भिडियो च्यालेन्जमा १८ लाख रुपैयाँका पुरस्कारहरू।
बाहिर हुने नेपालीले साथीसंगीलाई नेपाल पठाऔं। हामी स्वदेशमा बस्नेहरूले मन खोलेर उनीहरूको स्वागत गरौं।