मेगावाटबाट रोजगारीसम्म : स्वदेशी बिजुलीले युवा पलायन रोक्न सक्छ?
समस्या त्यहाँ देखिन्छ, जब विदेशिनु विकल्प होइन, बाध्यता बन्छ। जब युवाले आफ्नो गाउँ, शहर, परिवार र देश छोडेर जानु नै “एक मात्र बाटो” ठान्छ, त्यहाँ समाजले गम्भीर प्रश्न सोध्नुपर्छ।
समस्या त्यहाँ देखिन्छ, जब विदेशिनु विकल्प होइन, बाध्यता बन्छ। जब युवाले आफ्नो गाउँ, शहर, परिवार र देश छोडेर जानु नै “एक मात्र बाटो” ठान्छ, त्यहाँ समाजले गम्भीर प्रश्न सोध्नुपर्छ।
मूल प्रश्न भनेको डढेलो किन झन् धेरै र भयावह बन्दै गएको छ, र यसलाई सुरुमै हुन नदिन के गर्न सकिन्छ भन्ने हो।
फूल र पात त केही समयपछि कुहिएर माटोमा मिसिन्छन्, तर तिनलाई बोकेर आएका प्लास्टिकका झोला, प्रसादका प्याकेट, अगरबत्तीका खोल र अन्य प्लास्टिकजन्य सामग्री भने वर्षौँसम्म वातावरणमै रहिरहन्छन्।
नेपालले बिजुली उत्पादनलाई राष्ट्रिय उपलब्धि बनाइसकेको छ। अब बिजुली खपतलाई राष्ट्रिय संस्कार, राष्ट्रिय अभियान र राष्ट्रिय समृद्धिको आधार बनाउनुपर्ने समय आएको छ।
नेपाली जनताले दशकौँसम्म राजनीतिक स्थायित्व र समृद्धिको पर्खाइमा पुराना भनिएका दलहरूलाई पटक-पटक सत्ताको साँचो बुझाए।
के धर्म अब आत्मशुद्धिको साधना हो कि आत्मप्रदर्शन र सम्पत्ति आर्जनको मञ्च?
पाठ्यक्रम निर्माण गरी लागु गर्नु आजको आवश्यकता रहेको तर्फ जोड दिइएको थियो ।
प्रत्येक वर्ष जेठ १५ गते देशले गणतन्त्र दिवस मनाउँछ। यो मितिले राष्ट्रको राजनीतिक क्षेत्रमा आएको युगान्तकारी परिवर्तनलाई सम्झाउँछ। यसको इतिहास बुझ्नुभन्दा पहिले ‘गणतन्त्र’ भनेको के हो भन्ने कुरा बुझ्न आवश्यक छ।
आज नेपाल अगाडि एउटा यस्तो अवसर उभिएको छ, जसले यो अभावको कथालाई सम्भावनाको कथामा बदल्न सक्छ। त्यो अवसर हो-स्वदेशी बिजुली।
शक्ति जतिसुकै ठूलो भए पनि विधिभन्दा माथि हुन सक्दैन भन्ने चेतनाको सुरुवात त्यहीँबाट भएको मानिन्छ।
सरकार, निजी क्षेत्र र शैक्षिक संस्थाहरुबीच दीर्घकालीन सोचसहित प्रभावकारी सहकार्य हुन सकेमा आगामी ५ देखि १० वर्षभित्र नेपाल दक्षिण एसियाकै उदाउँदो आईटी हवको रुपमा विकास हुन सक्छ ।
सन्तानले आफ्ना मातापितासँग गल्ती गर्दा जसरी शिर झुकाएर क्षमा माग्छ, त्यसरी नै समस्त नेपाली जनताका तर्फबाट राष्ट्रदेवसँग क्षमा माग्ने भाव यस अभियानको केन्द्रमा रहेको छ ।
साहित्यले जीवनका जटिल पक्ष बुझ्न, समाजका संरचना पहिचान गर्न, मानवीय पीडा र सौन्दर्य महसुस गर्न र आत्म–अन्वेषण गर्न प्रेरित गर्छ।
संसारका विकसित मुलुकहरूमा बसोबास गरे पनि नेपालका डाँडाकाँडा, खोलानाला र हिमालहरूको सम्झना उनीहरूको मनमा गहिरो रूपमा अंकित हुन्छ।
पौराणिक महिमाले भरिपूर्ण, ऐतिहासिक गरिमाले परिपूर्ण, प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाले ओजपूर्ण देश हो नेपाल ।
पहिले भत्काउने, त्यसपछि बनाउने-बालेन्द्र शाहको विकास मोडल यस्तै देखिन्छ।
नेपालको राजनीतिक इतिहासमा कतिपय घटनाहरू केवल संयोग मात्र नभई ग्रह-नक्षत्रको एउटा दुर्लभ र अर्थपूर्ण संयोजनका रूपमा प्रकट हुने गर्दछन्।
नेपाल जस्तो देशमा सुनको चमक कहिलेकाहीँ आँखामा बिझ्ने प्रकाशजस्तो लाग्छ। किनकि यहाँ अझै पनि किसान मल नपाएर छटपटाइरहेका छन्। युवाहरू रोजगारीको खोजीमा खाडी देशतर्फ बगिरहेका छन्। स्वास्थ्य सेवाको अभावमा मानिसहरूले अकालमै ज्यान गुमाइरहेका छन्।
भियतनामको वास्तविक शक्ति यसको वर्तमान मात्र होइन, यसको इतिहास पनि उत्तिकै गहिरो छ। हजारौँ वर्षसम्म चीनको प्रभावमा रहेको यो देशले अन्ततः स्वतन्त्रता हासिल गर्यो।
सामाजिक सञ्जालले कसलाई कतिखेर भाइरल बनाउँछ र कसको जिन्दगीमा कस्तो उथलपुथल ल्याउँछ भन्ने सामाजिक सञ्जालले कसलाई कतिखेर भाइरल बनाउँछ र कसको जिन्दगीमा कस्तो उथलपुथल ल्याउँछ भन्ने कुराको पछिल्लो उदाहरण हुन्, स्याङ्जाकी रेनुका बराल।पछिल्लो उदाहरण हुन्, स्याङ्जाकी रेनुका बराल।
सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकारले तत्कालीन एआइजी दानबहादुर कार्कीलाई आइजीपीमा पदोन्नति गर्यो।
भदौ २३ र २४ का घटनालाई आधार बनाएर बीबीसीले सार्वजनिक गरेको वृत्तचित्रले नेपालमा व्यापक तरंग सिर्जना गरेको छ। यस सामग्रीको समय, प्रस्तुति शैली, निष्कर्ष र सम्भावित राजनीतिक प्रभावबारे गम्भीर प्रश्न उठेका छन्।
नेपालमा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा लोकतान्त्रिक अभ्यासको एक महत्वपूर्ण चरणमा हामी प्रवेश गरिरहेका छौँ।
अब पनि सडक सुरक्षा सुधारका लागि जनचेतना र सडकको अवस्था सुधारमा तत्काल बृहत्तर पहल नगरे आगामी वर्षहरू थप विकराल हुनेछ ।