३० असार २०७७ मंगलबार
भीम चापागाईं


भीम चापागाईंका लेखहरु :

लघुवित्तको ऋण नै गलपासो

सुरुमा जुन क्षेत्रमा लगानी गर्ने योजनाले ऋण लिएपनि किस्ता तिर्ने बेला त्यसबाट आम्दानी नहुँदा आफूहरू डुब्नुपरेको पीडित बताउँछन्।

लकडाउन असर : होटल र यातायात क्षेत्रमा करोडौं नोक्सानी

साढे ३ महिनायताको लकडाउनका कारण मानिस आउ–जाउ शून्य हुँदा पर्यटकीय जिल्ला इलामको होटल र यातायात व्यवसायमा गम्भीर असर पुगेको छ । बैंकबाट ऋण काढेर लगानी गरिएका होटल र सवारी साधन ठप्प हुँदा व्यवसायीलाई करोडौं रुपैयाँको नोक्सान भएको छ ।

‘इलाम दरबार’मा सजाइँदै संस्कृति

सदरमुकामस्थित ऐतिहासिक र पुरातात्विक महŒवको ‘इलाम दरबार’लाई संग्रहालयका रूपमा विकास गरिँदैछ। सय वर्षभन्दा पुरानो यो भवनबाट जिल्ला प्रशासन कार्यालय सरेपछि यहाँ ‘अरनिको सांस्कृतिक संग्रहालय’ स्थापना गर्न लागिएको हो। पुरातत्व विभागको सिफारिस र नेपाल सरकारको स्वीकृतिमा इलाम नगरपालिकाले संग्रहालयको पूर्वाधार तयार गर्दैछ। इलाम साहित्य, कला, संगीत प्रतिष्ठानमार्फत् पूर्वाधार निर्माणको काम धमाधम सञ्चालन भइरहेको छ।

‘इलाम दरबार’मा सजाइँदै संस्कृति

सदरमुकामस्थित ऐतिहासिक र पुरातात्विक महत्वको ‘इलाम दरबार’लाई संग्रहालयका रूपमा विकास गरिँदैछ । सय वर्षभन्दा पुरानो यो भवनबाट जिल्ला प्रशासन कार्यालय सरेपछि यहाँ अरनिको सांस्कृतिक संग्रहालय स्थापना गर्न लागिएको हो ।

इलाममा पनि देखियो सलह

कृषिबाली नष्ट गर्ने सलह कीराको झुन्ड इलाममा पनि देखिएको छ। भारतीय सीमावर्ती सूर्याेदय नगरपालिका–१, तल्लो धजेमा बिहीबार दिउँसो सलह आइपुगेको हो। स्थानीय किसानका अनुसार बिहान १० बजेतिर किसान मेलामा निस्किँदा चिया, इस्कुस र मकैको बोटमा सलह कीरा देखिएको हो।

लघुवित्तीय संस्थाको ऋणले उठीबास

इलाम नगरपालिका–५, बरबोटेका एक द्वन्द्वपीडित युवककी पत्नीले घर–परिवारमा आर्थिक समस्या पर्न थालेपछि स्थानीय लघुवित्तीय संस्थाबाट ऋण लिइन् । सुरुमा उनले सुनेकी थिइन्, न कुनै धितो चाहिने, न ऋण लगानीपछि अनुगमन नै हुने । ‘सस्तो ब्याज’मा पाउने भएपछि उनी ऋण लिन राजी भइन् ।

श्रम र रोजगारीलाई प्राथमिकता

जिल्ला सदरमुकामसमेत रहेको इलाम नगरपालिकाले आउँदो आर्थिक वर्ष २०७७÷०७८ का लागि श्रम र रोजगारीलाई ‘प्राथमिकता’मा राखेर नीति, कार्यक्रम ल्याएको छ । तर, विशेषगरी कृषि क्षेत्रमा श्रम र रोजगारी सिर्जना गर्ने भनिएपनि यही क्षेत्रको बजेट भने पर्याप्त देखिँदैन ।

कानुन लत्याउँदै सरकारी चिया उद्योग

सूर्याेदय नगरपालिकाले दुई वर्षअघि नै हरियोपत्तीको न्यूनतम मूल्य प्रतिकिलो ४० रुपैयाँ तोकेकोमा त्रिवेणी समूहले सञ्चालन गरिरहेको कन्याम चिया उद्योगले २० देखि ३० रुपैयाँमात्रै दिने सूचना टाँसेको छ। त्यो मूल्य लिन पनि उद्योगको गेटसम्म पत्ती ल्याइदिनुपर्छ।

प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम : लकडाउनमा बेरोजगारलाई रोजगारी

जिल्लाका ९ स्थानीय तहमा चालू आर्थिक वर्ष १ करोड ७२ लाख ४७ हजार रुपैयाँको प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम सञ्चालनमा छ । यसअन्तर्गत स्थानीय तहले सडक, खेलमैदान, खानेपानी, सिँचाइलगायत योजना सञ्चालन गरिरहेका छन् ।

कानुन लत्याउँदै सरकारी चिया उद्योग

सरकारी स्वामित्वकै चिया उद्योगले स्थानीय सरकारको कानुन लत्याउँदै हरियोपत्तीको मूल्य आफूखुसी तोकेको छ। सरकारी स्वामित्वमा रहेको जिल्लाकै ठूलो कन्याम चिया उद्योगले ‘गुणस्तरीय चिया उत्पादन मापदण्ड कार्यान्वयन कार्यविधि–२०७५’ विपरीत हरियोपत्तीको मूल्य तोकेको हो।

‘संघर्ष’का लागि संगठित हुँदै चिया किसान

प्रशोधन उद्योगहरूले हरियोपत्तीको मूल्यमा ‘मनलाग्दी’ गरेको भन्दै आन्दोलनरत चिया किसान संगठित हुन थालेका छन् । उद्योगहरूले हरियोपत्तीमा लागत नै नउठ्नेखालको मूल्य कायम गरेपछि किसान संघर्षका लागि एकजुट भएका हुन् ।

इलाममा थपिए कोरोना संक्रमित

इलाममा कोरोना संक्रमितको संख्या दुई जनाका पुगेको छ । सूर्याेदय नगरपालिकाको करफोकस्थित क्वारेन्टिनमा रहेका १८ वर्षे युवकमा कोरना संक्रमण पुष्टि भएको नगरपालिकाले जनाएको छ ।

उद्योगीले घटाए हरियोपत्तीको मूल्य

हरियो चियापत्तीको तोकिएको मूल्य नपाएपछि किसान आन्दोलित बनेका छन् । चिया प्रशोधन उद्योगहरूले स्थानीय सरकारले तोकेभन्दा थोरैमात्र मूल्य दिने भएपछि किसान असन्तुष्ट बनेका हुन् ।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्