नेपाल एकीकरणमा राजेन्द्रलक्ष्मीको योगदान
वि.सं. १७७९ चैत्र २५ गते बाबु नरभूपाल शाहको मृत्यु भएपछि पृथ्वीनारायाण शाह गोरखाका राजा भए । त्यसबेला उनले आफ्ना बाबुबाजेले कमाइदिएको पश्चिममा चेपे नदी र पूर्वमा त्रिशूली नदीसम्मकोे राज्य पाएका थिए ।
७ माघ २०८२ बुधबार
- अहिले चर्चामा
- #निर्वाचन
- #चुनावी चर्चा
राम कसरी मर्यादा पुरूषोत्तम ?
तटस्थ दृष्टिले जीवन बिताउनेहरुका लागि आदर्श पात्र हुन् राम । युवराजबन्दा समेत उनको अनुहारमा कुनै रागको भाव थिएन । त्यसबेला उनी खुसीले अहङ्कारी बनेनन् । वनमा जाँदा पनि उनको अनुहारमा कुनै उदासी देखिएन । सबै अवस्थामा उनी सामान्य र सरल बनिरहे ।
जनकपुरधामको धार्मिक उत्कर्षका साक्षी : रामनवमी पर्व
हालको जनकपुरधाम प्राचीन समयमा मिथिला नगरीको रुपमा प्रचलित रहेको धार्मिक ग्रन्थहरुबाट ज्ञात हुन्छ । प्राचीन मिथिला, विदेह, तिरहुत हुँदै आज जनकपुरधाम हुन पुगेको यो शहर चौधौँ शताब्दीमा मात्र बढी चर्चामा आएको देखिन्छ । यद्यपि चिनियाँ यात्री यो क्षेत्रबाट आफ्नो यात्राको क्रममा केही खास नाउँबाट यस क्षेत्रको चिनारी गराउने प्रयास गरेका थिए ।
प्रहरीले लखेट्दा प्रधानपञ्चको घर पुगेपछि...
झोलाभरि पर्चा, मनभरि बहुदलीय प्रजातन्त्र आउनुपर्छ भन्ने दृढ अठोट । राजनीतिक दलहरुलाई प्रतिबन्धित गरेको कठोर पञ्चायती शासन व्यवस्था भए पनि रोकिएनन् उनका पाइला अनि रोकिएनन् मनभित्रका सपना ।
‘सरकार स्थिर छ भन्ने वातावरण देखिँदैन’
नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्व गभर्नर दिपेन्द्रबहादुर क्षत्री योजना आयोगका उपाध्यक्ष पनि भइसकेका व्यक्ति हुन् ।
‘कोभिड–१९’ को मनोगत त्रास
विश्वस्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) ले कोरोना भाइरस ‘कोभिड–१९’को उच्च जोखिमको सूचीमा नेपाल राखेपछि सरकारले जोखिमबाट बच्न सर्वसाधारणलाई सजग रहन आग्रह गरेको छ । मानवीय स्वास्थ्य सुरक्षाको दृष्टान्त देखाउँदै सरकारले विद्यालयमा सभा सम्मेलनजस्ता भेला हुने कार्यक्रम नगर्न भनेका छन् ।
उर्वशी : जसको प्रेम दिगो रहेन
परिवर्तन प्रकृतिको नियम । मिलनपछि विछोड अनि विछोडपछि मिलन प्रकृतिको नियति हो । परिवर्तनको प्राकृतिक नियम प्रेममा पनि लागू हुन्छ । कुनै दिन पुरुरवाप्रति आशक्त भएकैले श्राप व्यहोरेकी उर्वशीको हृदयले एक दिन त्यसै पुरुरवाका लागि यस्ता कटुवचन ओकल्छ– हे पुरुरवा ! उषाले बिहानीको साथ छोडेजस्तै मैले पनि तिम्रो साथ छोडिसकेकी छु । जसरी गतिवान् वायु कसैको हुँदैन, त्यसै गरी म पनि अब तिम्रा लागि अप्राप्य छु ।
सबैभन्दा लामो हनिमून
अनामनगरस्थित, फोटोग्राफर श्रीधर पौडेलको स्टुडियो पुग्दा अपराह्नको साढे तीन बज्नै लागेको थियो । फोटो खिच्न नायक तथा व्यवसायी संजोग कोइराला चिटिक्क परेको कपडामा सजिइसकेका थिए भने उनकी पत्नी वर्षा राउत हेयर मेकअपमा व्यस्त थिइन् ।
कुलमानका बिजुली गफ
नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी अधिकारी कुलमान घिसिङको प्रशंसा गर्नेहरुको ठूलो जमात छ । लोडसेडिङका काला दिनहरु भोग्नेहरुका लागि उनको योगदान अतुलनीय देखिन्छ । हुन पनि हो, दैनिक १६ घण्टासम्म लोडसेडिङ भोग्ने नेपालीले राहत पाएका छन् ।
भारतबाट आएकाहरुलाई खोज्दै घरघरमा स्वास्थ्यकर्मी
दैलेखमा भारतबाट आएका ब्यक्तिहरुको लगत संकलनसंगै उनीहरुलाई खोज्दै स्वास्थ्यकर्मीहरु घरघर पुगेका छन्। स्वास्थ्यकर्मीहरु घरमै पुगेर उनीहरुको स्वास्थ्य जाँच जाँच गरेका हुन्।
कोरोना अस्पतालमा मृत्यु प्रकरण, चार दिनसम्म उठेन शव
कोरोना नभएका मेरा पतिलाई किन अस्पतालमा थुनेर राखियो ? समयमै ल्याब परीक्षण गरी किन औषधि चलाइएन ? आफैं रिक्सा चढेर हाँसीखुसी अस्पताल गएका उहाँलाई अस्पालले उपचारै नगरेर मारेको हो । मलाई न्याय चाहियो। –रिता, मृतक बाबुराम थापाकी पत्नी
सीमापारी सयौंको संख्यामा नेपाली अलपत्र
नेपालगन्जस्थित नेपाल–भारत सिमापारी रुपैडिहामा अलपत्र परेका १ सय ५८ जना नेपाली नागरिकलाई भारतीय सुरक्षाकर्मीले अबैध नाकाबाट प्रवेश गराएका छन्।
‘लकडाउन’ मा स्वास्थ्य जोखिमबाट कसरी बच्ने ?
सकारात्मक सोच्ने, हँसाउने चलचित्र हेर्ने, आफन्तसँग टेलिफोनमा कुराकानी गर्ने, स्वस्थकर खाना खाने, धेरै नखाने, चिल्लो बढी नखाने, घरभित्र व्यायाम, योग, भ-याङमा हिँडडुल गरेर सम्भावित स्वास्थ्य जोखिमबाट बच्न चिकित्सहरुले सुझाएका छन्।
आजबाट देशभर साताव्यापी लकडाउन
सरकारले आज (मंगलबार) बिहान ६ बजेदेखि देशलाई पूर्ण रूपमा ‘लकडाउन’ गर्ने निर्णय गरेको छ । उपप्रधानमन्त्री तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलको संयोजकत्वमा रहेको कोभिड–१९ संक्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रण उच्चस्तरीय समन्वय समितिको सोमबार साँझ बसेको बैठकले जोखिम बढ््दै गएको निष्कर्षसहित न्य्ूनीकरणका लागि एक साता लकडाउन गर्ने निर्णय गरेको हो ।
फ्रान्सबाट नेपाल आएकी युवतीमा कोरोना देखियो
फ्रान्सबाट कतार हुँदै नेपाल फर्किएका एक जनामा कोरोना देखिएको छ। स्वास्थ्य मन्त्रालयले आकस्मिकरुपमा आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा स्वास्थ्यमन्त्री भानुभक्त ढकालले कोरोना देखिएको बताए। १९ वर्षिय ति युवतीको नाम गोप्य राखिएको छ। उनको टेकु अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।
कालोबजारी गर्नेलाई तीन लाख जरिवानासहित ५ वर्ष जेल
बजारमा अभाव सिर्जना गरी कलोबजारी गर्नेलाई ३ लाख जरिवाना र ५ वर्ष जेल सजाय हुने भएको छ। कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) संन्त्रास फैलिएसँगै देशभरी कालोबजारी बढेको गुनासो बढेका बेला सरकारले तीन लाख जरिवानासहित ५ वर्ष जेल सजाय हुने बताएको हो।
प्रतिबन्ध उल्लंघन गर्दै आएका ६२ जना खरिपाटी क्वारेन्टाइनमा
भक्तपुरको खरिपाटीलाई पुनः क्वारेन्टाइन बनाइएको छ। विभिन्न देशबाट आएका चार महिलासहित ६२ जना नेपालीलाई खरिपाटी क्वारेन्टाइनमा शनिबारदेखि राखिएको छ।
शारदा र मोहनको प्रेमकथा
उपन्यासकार प्रकाश तिवारीका ‘परित्यक्त’ (२०७२) र ‘निलोफर’ (२०७४) उपन्यास प्रकाशित भएका छन्। उनी जातीय विभेदविरुद्ध संघर्षरत नारीको कारुणिक कथामा आधारित ‘निहारिका’ लिएर पाठकमाझ आएका छन्।
तर किन मान्छेबाटै भयो यस्तो भूल...
लुगासिलाइदिने रामजीदाइ हामी सबै केटाकेटीका प्रिय थिए। माथि डाँडामा थियो उनको घर। हाम्रो भन्दा एक किलोमिटर जति दूरीमा। तल–तल अरू जातिका मानिसको बस्ती थियो।
कवितामा विभेद विद्रोह
नेपाली कविता साहित्यमा स्थापित प्रिय लोकलय र गम्भीर सन्देशयुक्त कृति मुनामदनमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाले वि.सं १९९२ मै यस्ता सुन्दर मानवतावादी अभिव्यक्ति प्रकट गरेका थिए।
बौद्धमा जातीय विभेदको कालो धब्बा
विभिन्न आयामबाट हेर्ने–बुझ्ने क्रममा गौतम बुद्ध (इपू ५६३–४८३)को प्रशंसा र निन्दा गरिएको पाइन्छ।
छेउको सियो छेउमै छ कि माझमा पुग्यो मामा ?
पहिलोचोेटि यो गीत मैले उनकै मुखबाट सुनेको हुँ। मानौँ, यो गीत उनको ‘सिग्नेचर म्युजिक’ हो, जतिखेर पनि गाइरहने।
बुहारी भित्रिएको क्षण
आँखा अनायासै भित्ताको घडीमा पुगेछ, पेन्डुलमको चालसँगै सुईले संकेत गरेको थियो– रातको २बज्यो। कोही घुरिरहेका, कोही कोल्टे फेराइको प्रयास गर्दैत कोही मस्त निद्रामा थिए।