संस्कार, संस्कृति र बौद्ध धर्मदर्शन
आ–आफ्नो पहिचानजन्य संस्कार र संस्कृतिलाई बौद्ध धर्मदर्शनसँग जोडेर लाने क्रममा चिनियाँ बौद्ध धर्म, तिब्बती बौद्ध धर्म, जापानी बौद्धधर्म, थाई बौद्ध धर्म लगायत सम्प्रदाय जन्मिए। यो नै बौद्ध धर्मदर्शनको विशेषता हो।
आ–आफ्नो पहिचानजन्य संस्कार र संस्कृतिलाई बौद्ध धर्मदर्शनसँग जोडेर लाने क्रममा चिनियाँ बौद्ध धर्म, तिब्बती बौद्ध धर्म, जापानी बौद्धधर्म, थाई बौद्ध धर्म लगायत सम्प्रदाय जन्मिए। यो नै बौद्ध धर्मदर्शनको विशेषता हो।
माघीमै वर्षभरिको हरहिसाब फर्छौट गरी आगामी वर्षका लागि योजना बनाइने भएकाले यसलाई नयाँ आर्थिक वर्षका रूपमा लिइन्छ। बिहानै नुवाइधुवाइ गरेर कुलदेवतालाई जल चढाइन्छ।
मगर समुदायमा माघे संक्रान्तिको खास विशेषता भन्नु नै चेलीलाई पुज्नु हो। दाजुभाइ र दिदीबहिनीका बीचमा प्रेम, सद्भाव, विश्वासको वातावरण तय गर्ने एउटा महत्वपूर्ण पर्व हो।
भविष्य पुराणमा माघमा घिउ र कम्बल दान गर्नाले विशेष फल मिल्नुका साथै मोक्ष प्राप्त हुन्छ भनिएको छ। साथै पद्म पुराणअन्तर्गत माघ माहात्म्यमा मकर सङ्क्रान्तिदेखि सो महिनाभर चिसो पानीमा डुबुल्की लगाउने व्यक्ति सम्पूर्ण पापबाट मुक्त हुन्छ भनिएको छ।
विगतमा उद्योगी एवं व्यवसायीप्रति रुखो व्यवहार देखाउँदै आएका अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाको कार्यशैली र अभिव्यक्ति पछिल्लो समय नाटकीय रूपमा फेरिएको छ।
बेल्जियमकी राजकुमारी एस्ट्रिड नेपाल भ्रमणमा आउन लागेकी छन्। परराष्ट्रमन्त्रालयका अनुसार उनी एक साता लामो भ्रमणका लागि आइतबार नेपाल आउन लागेकी हुन्।
प्रतिनिधिसभाको रिक्त सभामुख पदमा कसलाई उम्मेदवार बनाउने भन्ने विषयलाई लिएर सत्तारूढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) को सचिवालय विभाजित भएको छ।
यो संसारमा साढे सात अर्बभन्दा बढी मानिस छन् । हरेक मानिसको फिङ्गरप्रिन्ट बेग्लाबेग्लै हुन्छ । आँखा पनि फरक हुन्छ । त्यस्तै बानीबेहोरा पनि अलग्गै हुन्छ । यदि कुनै समानता भयो भने पनि त्यो संयोगवश हुन्छ ।
यी तीनजना बेलायतीहरुको कथा हो, जसले मानिसको सोचमा ठूलो परिवर्तन ल्याइदिए । तीमध्ये एक चाल्र्स डार्बिनको नाम त तपाईंले सुन्नु भएको नै होला तर अन्य दुईजनाको नाम भने डार्बिनको नामसँगै ओझेल परेर गए । यहाँ डेढ सय वर्षअघिको त्यो पुरानो कथा पुनः दोहोर्याउन चाहन्छु ।
इजरायल कृषि र सूचना प्रविधिमा निकै अगाडि रहेछ। जटिल भू–राजनीतिक अवस्थिति र विषम परिस्थितिको सामना गर्दै प्रगतिको शिखर चढेको रहेछ। यसबाट मेरो मनमा आशा पलायो।
झोलामा बोकेर आएका थिए उनीहरूले आफ्नो आँखाको तस्बिर। दरबार पस्नुअगि नै झोला खोसियो द्वारमै। के के थिए झोलामा के के हराए झोलाबाट उनीहरू आफैँ अलमलिए।
‘रक्तदान गरी जीवन दान गरौं, तपाईंले गरेको रक्तदानले कसैको ज्यान बच्छ र कसैको परिवारमा खुसी मिल्छ भने जीवनमा त्योभन्दा ठूलो सन्तुष्टि अरू केबाट मिल्छ?’
‘दिउँसो १२ बजे आइपुग्यो प्रहरीको जत्था। हतियार देखाएर घेराबन्दी गरिहाल्यौं। उनीहरू सम्हालिनै भ्याएनन्। हतियार फालेर आत्मसमर्पण गरिहाले। हतियार मैले लिएँ। बडो ‘मास्टर पिस प्लान’ थियो। उनीहरूलाई एकछिन कब्जामा राखियो। क्रान्तिबारे अथ्याईयो र छोडियो। उनीहरूबाट चारवटा थ्री नट थ्री राइफल र गोली कब्जामा लियौँ।
वर्तमान सरकारले इतिहासको सम्मान गर्ने हो भने पृथ्वीनारायण र खासगरी सुगौली सन्धिपछिका शासकले गरेका अन्याय र अत्याचारको माफी माग्दै ऐतिहासिक घाउमा न्यायको मलम लगाउन सवाल्ट्रन समूहसँग माफी माग्ने हिम्मत हुनुपर्छ।
टुथपेस्ट चीनको ब्रुस चीनको धारो चीनकै हो माझिन्छ दाँत धोइन्छ मुख, अनुहार त आफ्नै हो।
नेपालमा गौतम बुद्धको नाम लिइन्छ, बौद्ध दर्शनलाई उपेक्षा गरिन्छ। हरेकपटक उनको नाम लिएर नेपालको प्रचारप्रसार गर्ने तर बौद्ध भावनालाई बेवास्ता गर्नु हदैसम्मको बेइमानी हो।
स्कन्द पुराणमा उल्लेख भएअनुसार महादेव पत्नी सतीदेवीले बाबुले आफ्ना पतिलाई गरेको गाली असह्य भएपछि यज्ञकुण्डमा हाम फाली प्राण त्याग गरेकी थिइन्। पछि हिमालय पर्वत र मेनकाकी पुत्री पार्वतीको रूपमा उनको जन्म भयो। पार्वतीले सानैदेखि ‘महादेव पति पाऊँ’ भनी कामना गरेको शास्त्रमा उल्लेख छ।
पृथ्वीनारायणले नाक काटिदिएको घटनालाई पुष्टि गर्ने विभिन्न सामग्री हामीसँग छ। उनले नाक नकाटिदिएको भए राम्रो हुन्थ्यो। हामीले यो पनि बुझ्नुपर्छ कि मान्छे गुणैगुणैले सम्पन्न हुँदैन।
चौपट्टै साघुरा बाटाहरू साँघुरा गल्लीहरूमा केही थान आत्माहरू भविष्य खोज्दै, भिडभाड छिचोल्दै, आफ्ना पाइला चालिरहन्छन।
हिप्पीहरू पुलिसलाई भन्थे, ‘यो राजाको देश हो । राजाको देशमा मलाई बस्न छुट छैन ? म त शिवभक्त हुँ । मलाई जा भन्ने तँ को होस् ?’
हाम्रो विद्यालय इडन ब्रिज एकेडेमी टोखा नगरपालिका वडा नं. ४ धापासी काठमाडौमा रहेको छ। हाम्रो विद्यालयले हरेक वर्ष विभिन्न रचनात्मक कार्यक्रमहरूको आयोजना गर्छ।
हरेक वर्ष हामी पारिवारिक भ्रमणमा सहभागी हुने गर्छाैँ। प्रायः विद्यालयमा बिदा भएका समयमा उक्त भ्रमणको आयोजना गरिन्छ। यस वर्ष रमाइलो पारिवारिक भ्रमणका लागि हामी पोखरा जाने भयौँ। आफ्नो गाउँ जाने बाटो पनि त्यही भएका कारण म यसपूर्व धेरैचोटि पोखरा गइसकेकी थिएँ।
पृथ्वीजयन्ती अभियन्ता भरत बस्नेतले २०५७ सालदेखि पृथ्वीनारायण शाहको दिव्यापदेश वितरण गर्दै आएका छन्। उनी बर्सेनि राष्ट्रिय एकता दिवस तथा पृथ्वीजयन्ती मनाउन आमनेपालीलार्ई आह्वान गर्छन्।