६ कार्तिक २०७७ बिहीबार
हेमराज भट्टराई ‘शास्त्री’


हेमराज भट्टराई ‘शास्त्री’का लेखहरु :

आदिशक्तिको पर्व नवरात्र

सनातन वैदिक हिन्दु धर्म अनादि कालदेखि सुरु भएको शास्त्रवेत्ताहरूको मत छ। हिन्दूधर्ममा वैदिक आदिशक्ति साधनाका अनुयायी वा उपासक भएकाले शक्ति, शान्ति र मुक्तिका लागि शक्तिको उपासना महत्वपूर्ण मानिन्छ। तसर्थ नवदुर्गा उपासनाले दैविक साक्षात्कार गराउनमा सहयोग पुग्छ भन्ने शास्त्रीय तर्क छ।

आज हरितालिका तीज

विश्वभर छरिएर रहेका नेपाली हिन्दू महिलाले मनाउने महत्वपूर्ण पर्व हरितालिका तीज शुक्रबार मनाइँदै छ । हिन्दू पात्रोअनुसार प्रत्येक संवत्सरको भाद्रशुक्ल तृतीयाका दिन मनाइने यस पर्वमा विशेष गरी भगवान् शिवलाई खुसी पार्न व्रत लिने र पार्वतीसहित उनको पूजाआराधना गरिन्छ ।

आज पिता सम्मान दिवस

आजको दिनमा पिता जीवित हुनेले मीठामीठा पक्वान्न तयार पारी खुवाउने, न्याना उपयोगी कपडाद्वारा सम्मान गर्ने, बुवाको मुख दर्शन गर्ने र प्रणाम गर्ने चलन रहेको छ भने पिताको देहावसान भइसकेकाहरूले चाहिँ पितृमुक्तिको कामना गर्दै पितृ तर्पण वा दानदक्षिणा गर्ने गर्दछन् ।

आज रक्षाबन्धन, रक्षासूत्र र जनै लगाइँदै

हिन्दु धर्मावलम्बीहरूद्वारा प्रत्येक संवत्सरको श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने पर्व रक्षाबन्धन सोमबार गुरूपुरोहितद्वारा हातमा रक्षासूत्र (डोरो) बाँधेर मनाइँदै छ। रक्षाबन्धन धागोले धन, शक्ति, हर्ष र विजय प्राप्त गराउँछ भन्ने भन्ने धार्मिक मान्यता रहेको छ।

येन बद्धो बली राजा दानवेन्द्रो महाबलः

जनैमा रहने दुईवटा शिखाका ६ डोरामध्ये एउटा शिखामा रहेका तीनवटा डोरालाई ब्रह्मा, विष्णु र महेश्वर तथा अर्को शिखाका तीनवटा डोरालाई कर्म, उपासना र ज्ञानको योग मानिन्छ।

नागपञ्चमी नालिबेली

नागपूजाका लागि नागपञ्चमीको दिन बिहानै उठी स्नान गरिन्छ । त्यसपछि दियो, कलश र गणेशको पूजा गरी दूध, दही, घिउ, चिनी, मह (पञ्चामृत), अघ्र्य, चन्दन, अक्षता, तिलजौ, फूल, दूबो आदिले नागको पूजा गरी दूध र लावाको नैवेद्य चढाइन्छ । केरा वा कुनै पनि वनस्पतिका पातमा गोबरको नाग बनाई पूजाआजा गर्ने विधान पनि छ ।

आज गुरु पूर्णिमा

हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको महान् पर्व गुरूपूर्णिमा आइतबार धुमधामका साथ मनाइँदै छ। धर्मशास्त्रका आधारमा प्रत्येक वर्ष असार शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने यस पर्वलाई व्यासपूजा पूर्णिमा वा व्यासजयन्ती पनि भनिन्छ।

सत्यं शिवं सुन्दरम्

हिन्दू धर्मशास्त्रको मूल वेदअन्तर्गत शुक्ल यजुर्वेदले उपासना गर्दै भनेको छ, ‘नमः सम्भवायच मयोभवायच नमः शङ्करायच मयस्करायच नमः शिवायच शिवतरायच।’ उनै शिव भगवान्को पूजाआराधना गरी फागुन कृष्ण चतुर्दशीका दिन महाशिवरात्रि मनाइन्छ।

आज श्रीपञ्चमी

हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको महान् पर्व श्रीपञ्चमी बिहीबार (आज) विद्याकी अधिष्ठात्री देवी सरस्वतीको पूजाआराधना गरी मनाइँदै छ।

शास्त्रमा मकर सङ्क्रान्ति

भविष्य पुराणमा माघमा घिउ र कम्बल दान गर्नाले विशेष फल मिल्नुका साथै मोक्ष प्राप्त हुन्छ भनिएको छ। साथै पद्म पुराणअन्तर्गत माघ माहात्म्यमा मकर सङ्क्रान्तिदेखि सो महिनाभर चिसो पानीमा डुबुल्की लगाउने व्यक्ति सम्पूर्ण पापबाट मुक्त हुन्छ भनिएको छ।

स्वस्थानी व्रत विधि

स्कन्द पुराणमा उल्लेख भएअनुसार महादेव पत्नी सतीदेवीले बाबुले आफ्ना पतिलाई गरेको गाली असह्य भएपछि यज्ञकुण्डमा हाम फाली प्राण त्याग गरेकी थिइन्। पछि हिमालय पर्वत र मेनकाकी पुत्री पार्वतीको रूपमा उनको जन्म भयो। पार्वतीले सानैदेखि ‘महादेव पति पाऊँ’ भनी कामना गरेको शास्त्रमा उल्लेख छ।

श्रीस्वस्थानी व्रत सुरु

पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमा (एक महिना) सम्म विशेष गरी हिन्दू महिलाहरूद्वारा लिइने श्रीस्वस्थानी व्रत र माघस्नान शुक्रबारदेखि सुरु हुँदै छ। सत्य युगमा हिमालयपुत्री पार्वतीले ‘महादेव पति पाऊँ’ भनी सो व्रत बसेकी र उनको इच्छा पूर्ण भएको मान्यतामा आधारित रही श्रीस्वस्थानी व्रत र माघस्नानको प्रचलन रहेको हो।

आज खण्डग्रास सूर्यग्रहण, कुन राशिलाई कस्तो प्रभाव ?

यस पटकको सूर्य ग्रहण हेर्न कर्कट, तुला, कुम्भ र मीन राशि हुनेहरूका लागि शुभ तथा मेष, वृष, मिथुन, सिंह, कन्या, वृश्चिक, धन र मकर राशि हुनेहरूलाई अशुभ मानिएको छ।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्