१५ आश्विन २०७७ बिहीबार
प्रेम पुन्थोकी


प्रेम पुन्थोकीका लेखहरु :

किसान र ह्याचरी भन्छन्: हामी मारमा प-र्यौं

लामो समयको लकडाउन त्यसमाथि बजारको अनिश्चितताका कारण किसानले फार्ममा कुखुरा राख्न छाडेपछि फार्म खाली थिए ।

किसानलाई तस्करीकै मल, बीउको भर

सरकार अनेक बहाना बनाएर मल ल्याउँदैन । ल्याउँदा पनि आवश्यकताको मूल्यांकन नगरी थोरै मल ल्याउँछ र ढोल पिट्न सुरु गर्छ ।

‘महामारीभन्दा भोकमरीले मार्ने भो’

संघीय राजधानी काठमाडौं उपत्यकासहित मुलुकभरका व्यवसायीदेखि सर्वसाधारण सबै कोरोनाको मारमा छन् । कोरोनाले सामान्य दैनिकीदेखि आर्थिक, राजनीतिक, धार्मिक, सांस्कृतिकलगायत पक्ष प्रभावित बनेको छ ।

बीउ आयात नहुँदा किसान समस्यामा

समयमा मल पाउन नसकेका किसान तरकारीको ब्याड राख्ने समयमा बीउ नपाउँदा समस्यामा परेका छन् । एग्रोभेटहरूमा बीउ नपाएपछि समय भइसक्दा पनि हिउँदे तरकारीको लागि ब्याड राख्न पाएका छैनन् ।

शे फोक्सुण्डोमा पुग्दैन सरकारी चामल

मुुलुकको दुर्गम क्षेत्रमा चामल आपूर्तिको जिम्मा पाएको खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिडेटले डोल्पाको शे फोक्सुण्डो गाँउपालिकामा गत वर्ष एक दाना पनि अनुदानको चामल लैजान सकेन ।

किसानको विश्वास गुमाउँदै सरकार

आफ्नै पार्टी नेतृत्वले गरेका गलत कामको आलोचना गर्ने घनश्याम भुसाल अहिले आफू कृषि मन्त्री हुँदा पनि रासायनिक मलको जोहो गर्न नसकेर आलोचित भएका छन्। मलको जोहो गर्न नसक्दा अन्ततः सरकारले किसानको जनविश्वास गुमाएको छ।

खाद्य ऐन विपरीत काम गर्ने ५५ फर्मलाई मुद्दा

गएको वर्षभरमा विभागले अनुगमनमार्फत तीन हजार एक सय ९८ नमुना संकलन गरिएको जनाएको छ । संकलित नमुनामध्ये दुई हजार तीन सय ३७ को ल्याब परीक्षणपछि प्राप्त विश्लेषण प्रतिवेदनका अनुसार एक सय ५४ नमुना मापदण्ड विपरीत पाइएको छ ।

स्थायी लेखा नम्बर लिने १२० प्रतिशतले बढे

सरकारले गत आर्थिक वर्षदेखि हरेक आर्थिक कारोबारमा स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) अनिवार्य गरेसँगै व्याक्तिगत प्यान लिनेको संख्या १२० प्रतिशतले बढेको छ।

७३ हजार बढी नमुना परिक्षणमा ४९ खान अयोग्य

आयातित तरकारीमा विषादीको मात्रा बढिरहेको चर्चा चलेका बेला सरकारको तथ्यांकले यसको प्रयोग नियन्त्रित रहेको देखाएको छ। विभिन्न सात स्थानमा केन्द्रीय कृषि प्रयोगशाला मातहत सञ्चालित विषादी अवशेष दु्रत विश्लेषण एकाइ (आरबिपिआर) को परीक्षण रिपोर्टले गत वर्ष कुल जाँचको ०.०६७ प्रतिशत मात्र खान अयोग्य नमुना भेटेको देखाएको छ।

कैफियत भेटिएको एक वर्षपछि पत्र

खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले अनुगमनको एक वर्षपछि कैफियत भेटिएका फर्मलाई उपस्थित हुन पत्र काटेको छ।

३० हजार टन चिनी आयात गर्न स्वीकृति

साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनले मौज्दात सकिन लागेको जानकारीका साथ चिनी खरिदका लागि प्रस्ताव पठाएको ६ महिनापछि सरकारले स्वीकृति दिएको छ। साल्ट ट्रेडिङले गत फागुनमा ५० हजार मेट्रिक टन चिनी आयातका लागि प्रस्ताव पठाएको थियो।

बढेको बढ्यै तरकारीको भाउ

कलंकी बस्ने कैलालीका धनबहादुर शाह मंगलबार नजिकैको तरकारी पसलमा गोलभेंडा किन्न गए। ‘एक हप्ताअघि ३५ रुपैयाँ किलोमा पाएको गोलभेंडाको भाउ सय रुपैयाँ पुगेछ,’ उनले भने, ‘अरु तरकारी त अगाडिदेखि नै छोइनसक्नु थियो। सस्तो भनेको गोलेभेंडाको मूल्य पनि नसोचेको माथि पुगेछ।’

१५६ मध्ये २८ मुलुकसँग नाफाको व्यापार

गत आर्थिक वर्षमा नेपालले व्यापारिक सम्बन्ध भएका २८ मुलुकसँग नाफाको व्यापार गरेको छ। वर्षभरि आयात–निर्यात कारोबार भएका एक सय ५६ मुलुकमध्ये २८ मुलकसँग मात्र व्यापार नाफा देखिएको भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ।

सुन किन्नेभन्दा बेच्ने बढी

एक्कासि भाउ अकासिएपछि बजारमा बहुमूल्य धातु सुन किन्नेभन्दा बेच्ने ग्राहक बढेका छन्। सुनको भाउ निरन्तर अस्थिर भएपछि बिक्री शून्य जस्तै भएको व्यवसायी बताउँछन्। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका पूर्वअध्यक्ष तथा मूल्य निर्धारण समितिका संयोजक तेजरत्न शाक्य अधिकांश व्यवसायीले अहिले सुन बेच्नेभन्दा बढी किनिरहेको बताउँछन्। ‘लकडाउनपछि पसल खुल्दा हामीले यो अवस्था आउने अनुमान गरेका थियौं, तर बिक्री नभए पनि फिर्ता गर्ने ग्राहक तत्काल आएका थिएनन्’ शाक्यले भने, ‘लकडाउन खुलेपछि तोलामै १० हजारभन्दा बढी मूल्य बढ्यो। अनि किन्नेभन्दा बेच्ने ग्राहक बढे।’

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्