२२ फाल्गुन २०७७ शनिबार
डिबी बुढा


डिबी बुढाका लेखहरु :

भविष्य खोज्दै नेपालको जेठो प्राविधिक शिक्षालय

नेपालको पहिलो कर्णाली प्राविधिक शिक्षालय निकै जीर्ण बनेको छ । भौतिक संरचना जीर्ण भन्दै गएपछि भत्कने अवस्थामा पुगेको हो।

जनयुद्धका बेपत्ता १२ वर्षपछि घर फर्किए

जुम्ला तिला गाउँपालिका ६ घोडेगाउँका हरीश्चन्द्र रोकाया (कपिल) १२ वर्षपछि घर फर्किएका छन्। उनी जनयुद्धकालमा बेपत्ता भएका थिए। कालिकोटको पिली आक्रमण गरेर फर्किएका कपिल सुर्खेतदेखि बेपत्ता भएका हुन्।

ट्रिगर दबाउने हातले कल चलाउँदै पूर्वलडाकु

जुम्ला पोखरी गाउँका मोतिलाल रोकाया (पुस्कर) पूर्व जनशक्ति सेनाका एफजिएल हुन्। उनी २०५९ सालमा भुमिगत भए। सिँधै जनमुक्ती सेनामा भर्ति भए। म्याग्दी, जुम्ला र कुसुमको ठूला फौजी आक्रमणमा सहभागी भए।

महिना दिन बित्दासमेत अग्निपीडितले पाल पाएनन्

जुम्ला तिला गाउँपालिका–७ गोठीगाउँमा गत माघ १५ गते खाना पकाउने क्रममा चुलोबाट निस्केको सानो झिल्कोले बस्ती नै खरानी बनायो। बलिरहेको आगो निभाउने न पानी थियो, नत कुनै अन्य उपाय। आगलागी भएको टुलुटुलु हेरिरहनुको विकल्प थिएन। हेर्दा खेर्दै बस्ती खरानी बन्यो। त्यो बस्तीमा अहिले स्थानीय जान पनि डराउने अवस्था छ। जहाँतही आगोले ढडेको कालो मात्रै छ। घरभित्र रहेका अन्तपात, लत्ताकपडा र बस्तुभाउ सबै जले। उज्यालो हुँदै आगो लागेका कारण मानवीय हुन सकेन।

आगोले बस्ती खरानी भएपछिको पीडा, न घर न पाल

जुम्ला तिला गाउँपालिका ७ गोठीगाउँमा गत माघ १५ गते खाना पकाउने क्रममा चुलोबाट निस्केको सानो झिल्कोले बस्ती नै खरानी बनायो। बलिरहेको आगो निभाउने न पानी थियो, नत कुनै अन्य उपाय।

सुमधुर बन्दै नागरिक–सैनिक सम्बन्ध

जुम्ला चन्दननाथ नगरपालिका–२ मा रहेको कर्णाली माध्यमिक विद्यालय अनामनगरमा सेनाले दुइकोठे भवन बनाइदियो। भवनसँगै बास्केट बल कोर्ट, नमुना शौचालय र पुस्तकालयसहितको संरचना बन्यो। दुइकोठे भवन निर्माण हुँदा विद्यार्थीले निर्धक्कसाथ पढ्न पाएका छन्। व्यवस्थित शौचालय प्रयोग गर्न पाएका छन। विद्यार्थीहरू विद्यालय प्रांगणमै बास्केटबल खेल्छन्। पुस्तकालयमा सहजै पुस्तक अध्ययन गर्न पाउँछन्। यहाँका विद्यार्थी सेनादेखि डराउँदैनन्। बरु, भरोसा मान्छन्।

स्याउ उत्पादनमा दोब्बर गिरावट

यो वर्ष जुम्लाको स्याउ उत्पादनमा दोब्बर गिरावट आएको छ। गत वर्षको तुलनामा यो वर्ष स्याउमा दोब्बर गिरावट हो। वर्षेनी स्याउको माग बढिरहँदा उत्पादनमा गिरावट आउन थालेपछि किसान निकै चिन्तित छन्।

जुम्लामा सुमधुर बन्दै नागरिक–सैनिक सम्बन्ध

सेनाको न्यून लागतमा करोडाैंका नमुना संरचना निर्माण गर्नुले सेना नागरिक सम्बन्ध सुमधुर बनिरहेको संकेत गर्छ। जुम्लामा हालसम्म झण्डै ३० लाख रुपैयाँ बराबरको संरचना सेनाले बनाइसकेको छ। विद्यार्थीले सेनाले बनाइदिएको संरचनामा ढुक्कसँग बस्न पाएको बताएका छन्।

कालीमार्सी धान खरिद अन्योलमा

विश्वकै सबैभन्दा उच्च स्थानमा फल्ने धान कालीमार्सी मापदण्ड अनुसारको नभएपछि खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले खरिद प्रक्रिया रोकेको छ। माघ २५ गते सूचना जारी गर्दै शुद्ध कालीमार्सी धान र चामल ल्याउन कम्पनीले किसानलाई आग्रह गरेको थियो। मार्सी चामल र धान खरिद गर्ने कुराले जुम्लाबासी उत्साहित थिए। गाउँमै चामल र धान खरिद हुने भएपछि किसानमा उक्त धानप्रतिको मोह बढेको थियो।

उच्चस्तरीय छानविन टोली जुम्लामा

प्रहरीको कुटाइबाट मृत्यु भएका जुम्ला गुठिचौर गाउँपालिका–३ गज्र्यांङकोटका १३ वर्षीय पदम बुढाको मृत्यु भएको घटनाको छानविन गर्न उच्चस्तरीय छानविन टोली जुम्ला पुगेको छ ।

विशेषज्ञ चिकित्सक लिएर गाउँ पुग्यो सेना

कोभिड–१९ का कारण अस्पतालसम्म पुग्न नसकेका स्थानीयको स्वास्थ्य परीक्षण तथा उपचारका लागि विशेषज्ञ चिकित्सक लिएर नेपाली सेना गाउँगाउँ पुगेको छ। स्त्रीरोग विशेषज्ञ र जनरल मेडिसिनका चिकित्सक लिएर सेना गाउँमै पुगेको हो।

मापदण्ड नपुगेपछि जुम्लाको कालीमार्सी धान खरिद अन्यौलमा

विश्वको सबैभन्दा उच्च स्थानमा फल्ने धानको उपमा पाएको कार्लीमासी धान मापदण्ड अनुसारको नभेटिएपछि खाद्य व्यवस्था तथा ब्यापार कम्पनी लिमिटेडले खरिद प्रक्रिया रोकेको छ।

चिकित्सक लिएर गाउँमा सेना

कोभिड–१९ का कारण अस्पतालमा पुग्न नसकेका स्थानीयको स्वस्थ्य परीक्षण तथा उपचारका लागि विशेषज्ञ चिकित्सक लिएर नेपाली सेना गाउँमा पुगेको छ । स्त्री रोग विशेषज्ञ तर जनरल मेडिसिनका चिकित्सक लिएर सेना गाउँमै पुगेको हो ।

काली मार्सी फलाउने छुमचौर पर्यटकीय गन्तव्य

नेपाल सरकारको २ सय पर्यटन गन्तव्यको सूचीमध्येमा विश्वको सबैभन्दा उच्च स्थानमा धान फल्ने छुमचौर जिउलो पनि परेको छ। संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको पर्यटन गन्तव्यको सूचीमा जुम्लाको छुमचौर पनि परेको हो। पातारासी गाउँपालिकासँगको साझेदारीमा पर्यटकीय गन्तव्यको पूर्वाधार विकास कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने गरी पर्यटन गन्तव्यको छनोट गरिएको हो।

गाउँ पसेको घोरलको सकुशल उद्वार

जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिका क्षेत्रको छिना गाउँभित्र भेटिएको घोरलको सकुशल उद्वार गरिएको छ । छिना गाउँका नरसिंह थापाको घर नजिकैको गेटमा लुकेर बसेको घोरलको सकुशल उद्वार भएको हो।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्