२१ चैत्र २०८१ बिहीबार
image/svg+xml १३:४४ अपराह्न
Jibanath Dhamala
जीवनाथ धमला


जीवनाथ धमलाका लेखहरु :

वत्सगोपाल वैद्यको कलासाधना

कला समय सापेक्ष रूपमा अभिव्यक्त हुन्छ। त्यसको महत्ता, सौन्दर्य र शास्वतता भने समय निरपेक्ष रहन्छ। कला, मात्र कलाका लागि रहन्न, कलाले मानव अनुभूतिमा पार्ने प्रभावबाट नै कला जीवनका लागि हो भन्ने महसुस गर्न सकिन्छ।

शिक्षा जीवन कि जीविकाका लागि?

पढ्ने पढाउने परम्परा पौराणिक कालसँग जोडिएको छ। रामायणअनुसार त्रेतायुगमा दशरथ पुत्रहरूका गुरुहरू वशिष्ट, विश्वामित्र आदि थिए।

अब सरकारी होइन राष्ट्रिय सञ्चार माध्यम

झन्डै दूई दशक पहिलेदेखिका औपचारिक/अनौपचारिक चर्चा र बहसहरू टुङ्गिएर २०८१ असोज २३ देखि सार्वजनिक सेवा प्रशारण (सासेप्र) नीति लागु भएको छ।

सत्तल निवासी स्वामी प्रपन्नाचार्य र म

मृगस्थली मन्दिरमय छ, महिमामय छ। विभिन्न शैलीका मन्दिर मनग्यै छन् -डाँडैभरि। प्राकृतिक वातावरणको रमणीयता जुनसुकै बेला अनुभव गर्न सकिन्छ।

संस्कार व्यक्तित्वको प्रतिबिम्ब

मानव जीवनमा संस्कारको सर्वाधिक महŒव रहन्छ भन्ने कुराबाट कोही अनभिज्ञ छैन। संस्कृति र संस्कार झट्ट सुन्दा समान अर्थ लाग्नेजस्ता भए पनि यिनको अर्थगत गहिराइ फरक छ।

सधैं सान्दर्भिक प्रजातान्त्रिक समाजवाद

समाजवाद आर्थिक विचारधारा हो। सामान्यतः विश्व राजनीति नै आर्थिक दृष्टिकोण र चिन्तनका पृष्ठभूमिमा सञ्चालित रहँदै आएको हुँदा समकालीन विश्वको राजनीतिलाई अर्थराजनीति भन्न थालिएको बुझिन्छ।

तमसोमा ज्योतिर्गमय

उज्यालोले दिने चेतना भौतिक र अभौतिक हुन्छ, दृश्यवान् र अदृश्यवान् हुन्छ। भौतिक उज्यालोले दिने चेतना भौतिक रूपमै अनुभव हुन्छ।

एक कर्मसाधकको जीवनगाथा

समाजसेवी बलराम पराजुलीले छोरासरह छोरीलाई पनि शिक्षा दिनु आवश्यक रहेको कुरा हृदयङ्गम गरी गाउँका छोरीहरूलाई स्कुल पठाउन प्रेरित गरिरहनुभएकाे थियाे।

बिपीले देखेको नेपाल

समावेशिता एक सामाजिक अवधारणा हो। राजनीतिक हिसाबले नेपालमा यस अवधारणाको बीजारोपणको श्रेय २००७ सालको जनक्रान्तिलाई दिन सकिन्छ।

यान्त्रिक यात्रामा एक यायावर

अमेरिकालाई अवसर भूमि मान्ने र सम्झनेहरू धेरै छन्। मानव जीवनयापनका क्रममा विज्ञान र प्रविधिका देनहरूलाई सर्वाधिक उपयोगमा ल्याउने मुलुकहरूमध्ये संयुक्त राज्य अमेरिका अग्रपङ्क्तिमा आउँछ नै।

ममतामयी माता र राष्ट्रमाता

सम्पूर्ण प्रकृति माता अर्थात् आमा स्वरूपा हुन्। त्यसैले सम्पूर्ण सृष्टि आमा स्वरूपा प्रकृतिद्वारा भएको हो।

‘मेलमिलाप’देखि ‘राष्ट्रिय मेलमिलाप’सम्म

‘आज देशमा स्वार्थपरायणता, साम्प्रदायिकता, व्यक्तिवादी मनोवृत्ति र विदेशपट्टि आमुख हुने प्रवृत्तिको बोलवाला छ। यस्तो परिस्थितिमा सबैभन्दा पहिलो हत्या राष्ट्रियताको हुनेछ’ देशवासीका नाममा बिपीले दिएको सन्देशको सान्दर्भिकता मुलुुकमा अझै बढेर गएको छ।

सत्यमोहनको साधना-अन्तर्य

टोलवासीहरू जसले दशकौंदेखि सत्यमोहनलाई दिनहुँ देखिरहे, उनीहरूमध्ये नै कसैले जोशीका संस्मरणहरू समेट्न चलाए कति राम्रो हुन्थ्यो। ‘पूजा’मा आलिखित कतिपय संस्मरण जोशीलाई वैयक्तिक तवरमा चिन्ने सुन्दर ऐना पनि हुन्।

स्वरसम्राट् नारायण गोपालसँगको संस्मरण

बैठक कोठाको वातावरण साधारण थियो। भित्तातिर एउटा टेबुलमा तबला थिए। सँगै भुइँमा हार्मोनियम थियो। भित्तामा एकदुई पारिवारिक र केही उनका फोटा सजिएका थिए। फ्रेममा राखिएका केही प्रमाणपत्र थिए। साधारण सोफा र एकदुई कुर्सी थिए। भर्खरै पुरस्कार दिइँदा उनलाई पहि¥याइएको दुबाको माला पनि भित्तामा झुन्डिएको थियो, जुन ओइलाएकै थिएन।

सांस्कृतिक पहिचान ‘नेपाली टोपी’

‘टोपी’ नेपाली पहिचानको एकवस्त्रीय प्रतीकका रूपमा रहँदै आएको छ। झट्ट हेर्दा ‘टोपी’ टाउकामा मिल्ने रंगीन वा सादा सानो कपडाको तयारी पोसाक देखिन्छ। कपडाको टुक्रा सानो वा ठुलो आकारको हुनुमा त्यति अर्थ रहन्न। त्यसले शारीरिक अंग रक्षाका लागि पुर्‍याउने उपादेयता वा उपयोगको आवश्यकतानुसार महत्त्व पाउँछ।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्