१५ आश्विन २०७७ बिहीबार
रत्न प्रजापति


रत्न प्रजापतिका लेखहरु :

प्राधिकरणमा कुलमानको विकल्प छ ?

महामारीको बेलामा पनि भ्रष्टाचारमा चुर्लुम्म डुबेको सरकारले कुलमान जस्तै स्वच्छ, इमानदार र सक्षम व्यक्तिलाई प्राधिकरणको कार्यकारी निर्देशकमा नियुक्त गर्छ भन्ने विश्वास नेपाली जनतालाई फिटिक्कै छैन।

संकटमा कृषि–संस्कृति

रोजगारीका लागि बिदेसिएका युवा विदेशमा सिकेको कृषिसम्बन्धी ज्ञान र अनुभवलाई उपयोग गर्दै स्वदेशमै कृषिकर्म गर्न चाहिरहेका छन् । तर, जमिन र आवश्यक आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगको अभावमा उनीहरूको इच्छा र योजना पूरा हुन सकिरहेको छैन ।

संयम, आत्मानुशासन र सावधानी

पशुपतिको साँढेझैँ ज्ञानी भएर एकै ठाउँ बसिरहनुपर्ने अवस्थामा पशुपतिका चकचके बाँदरझैँ लखरलखर हिँडिरहेका छौँ, डुलिरहेका छौँ।

खोकनावासी किन उठे ?

राष्ट्रिय गौरवको भनिएको यो द्रूतमार्ग आयोजनाप्रति खोकनावासीमा अपनत्वको भावना किन जाग्न सकेन ? मूल प्रश्न यही हो। खोकनावासीले आर्थिक लाभलाई भन्दा आफ्नो पहिचान, आफ्नो संस्कृति र सम्पदालाई बढी महत्व दिएका छन्।

सफलताको श्रेय लिने हतारो

भारतलगायत विदेशबाट नेपाली आउने क्रम घटेसँगै संक्रमितको संख्या पनि घटेको देखिएको छ। तर संक्रमणको जोखिम र खतरा भने घटेको होइन।

अभिशप्त सदाहरू र निर्लज्ज सरकार

सरकार हरेक संवेदनशील विषयलाई उपेक्षा गर्दैछ। त्यसैले कोरोनाले भन्दा सरकारको उपेक्षाले जनताको ज्यान लिँदैछ।

कसो मारेन त्यो बाडुलीले

धेरैले बाडुलीको चर्चा गर्छन्, आफ्नाले सम्झिए बाडुली लाग्ने बताउँछन्, तर एकपटक मलाई बाडुलीले धन्नै मारेन ।

विरोध छाडी विकल्प खोज्ने बेला

परिस्थितिजन्य बाध्यतालाई मनन गरेर विकल्पको खोजी गर्नुपर्नेमा सरकारप्रति आक्रोश पोख्न र घुर्की देखाउनकै लागि मात्र आफ्नो मेहनतको फल खेर फाल्नु बुद्धिमानी पक्कै होइन ।

नेवार कन्याको गुफा यात्रा

साँखुकी ११ वर्षीया फेरिसा महर्जन गत मंसिर ५ मा बाःरा बसिन् र ७ गते निस्किन्। कक्षा ६ मा पढ्ने जिम महर्जन र सबिना महर्जनकी एक्ली छोरी उनी स्वयम्भुस्थित गुठीको एउटा घरमा ३२ अन्य कन्यासँग बाःराः बसेकी थिइन्।

मनु र बाबा

मनुको हातमा बाबाको हात थियो। बाबाको हातमा चाहिँ मनुको हात थियो। बाबाले मनुको हात समातेर आफूसँगै हिँडाइराख्नु भएको थियो। मनुले भन्यो, ‘बाबा, म आफैं हिँड्छु नि।’ हुन्न बाबा, तिमी लडिहाल्छौ नि।

ज्यानमारा छाउपडी

फेरि एउटा ज्यान खायो– ज्यानमारा छाउपडी प्रथाले। पछिल्लोपटक अछामको साँफेबगर नगरपालिका–३ की २१ वर्षीया पार्वती बुढा राउत यो कुप्रथाको सिकार भएकी हुन्। सुदूरपश्चिमका अछाम, बाजुरा, बझाङ, डोल्पा, कालिकोट, दैलेख, बाजुरा, डोटी, दार्चुला, बैतडी, डडेलधुरालगायत पहाडी जिल्लाका विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा यो कुप्रथा छ।

ज्येष्ठ नागरिकप्रति

ज्येष्ठ नागरिक तथा नागरिक समाजले पनि ज्येष्ठ नागरिकको सामाजिक सुरक्षामा ध्यान दिन सरकारको ध्यानाकर्षण गराइरहेका छन् ।

खोइ सिकाइ संस्कृति ?

वर्षभरिको पठनपाठनको मूल्यांकन दुई वा तीन घण्टाको जाँच होइन भनेर विद्यालयको निश्चित तहसम्म जाँच नै नलिने शिक्षण पद्धति पनि विश्वमा सुरु भइसकेको छ।

बेल विवाह

नेवार समुदायमा भने आदिमकालदेखि नै कन्याको इहि गर्ने चलनले गर्दा बालविवाहको आवश्यकता नरहेको र विवाहपछि श्रीमान्को मृत्यु भइसकेपछि पनि विधुवा हुनुनपर्ने प्रगतिशील संस्कारको विकास भएको पाइन्छ।

म्हः अर्थात् आफ्नै शरीरको पूजा

नेवारीमा ‘म्ह’को अर्थ हुन्छ– शरीर। आफ्नो शरीरलाई पूजा गर्नु नै म्हःपूजा हो। सम्पूर्ण देवीदेवता, ऊर्जाशक्ति र विश्वब्रह्माण्ड नै मानव शरीरभित्र रहेको विश्वास गरी म्हःपूजा पूजा गर्नु प्राकृतिक दृष्टिकोणले पनि उपयुक्त देखिन्छ। म्हःपूजा आफ्नो शरीरको सम्मान पनि हो।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्