महिला उद्यमी महासंघ नेपालकी अध्यक्ष शोभा ज्ञवालीले नेपालको दिगो आर्थिक विकास र वित्तीय समावेशिता सुनिश्चित गर्न महिला उद्यमीहरूका लागि विशेष नीति आवश्यक रहेको बताएकी छन्।  

फिमेल इकोनोमिक जर्नलिस्ट एसोसिएसनद्वारा आयोजित “अर्थतन्त्रः नीति र व्यवहार” विषयक छलफल कार्यक्रममा अध्यक्ष ज्ञवालीले महिला उद्यमीहरूको नीति २०८२ को आवश्यकताबारे विशेष रूपमा कुरा उठाउँदै यस्तो बताएकी हुन्। उनले नेपालको आर्थिक स्थिरता, व्यापार वृद्धि, वित्तीय समावेशिता र डिजिटलीकरणलाई अघि बढाउन नीति निर्माण, प्रभावकारी व्यवस्थापन र नवीनतम् प्रविधिको उपयोग आवश्यक रहेको पनि उल्लेख गरिन्।  

उनले भनिन्, 'आजको प्रतिस्पर्धात्मक विश्वमा व्यावसायिक वातावरण सरल, समावेशी र दिगो हुनुपर्छ, जसले साना तथा मझौला उद्यमी तथा महिला उद्यमशीलतालाई सशक्त बनाउन सक्छ।'

नीति २०८२ को माध्यमबाट महिला उद्यमशीलता प्रवर्द्धन गर्ने, वित्तीय पहुँच वृद्धि गर्ने, प्रविधिको समुचित उपयोग गर्ने र नीति निर्माणमा महिलाको समावेशिता सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य हुनुपर्ने उनको भनाइ छ। यस्तै आजको यस छलफलले नयाँ नीति सिफारिसहरूलाई व्यावहारिक रूप दिने, महिला उद्यमशीलताको प्रवर्द्धन गर्ने र आर्थिक रूपान्तरणलाई गति दिने ठोस कार्ययोजना अघि बढाउने उनको विश्वास छ।

'नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा महिला उद्यमशीलताको योगदान उल्लेखनीय छ, तर नीति निर्माण, लगानी पहुँच र वित्तीय पूर्वाधारमा उनीहरूको समुचित प्रतिनिधित्व अझै न्यून छ। त्यसैले, महिला उद्यमीहरूका लागि एक विशेष नीतिगत कार्ययोजना आवश्यक छ, जसले नेपालको अर्थतन्त्रलाई दीगो, समावेशी र उद्यमशीलता(मैत्री बनाउनेछ,' उनले भनिन्।

अध्यक्ष ज्ञवालीले नेपालको आर्थिक स्थिरताका लागि सुधारहरू पनि आवश्यक रहेको बताइन्।

फिमेल इकोनोमिक जर्नलिस्ट एसोसिएसनलाई यो महत्त्वपूर्ण विषयमा छलफल आयोजना गरेकोमा धन्यवाद दिँदै अध्यक्ष ज्ञवालीले सबै मिलेर नयाँ रणनीति, सहकार्यका सम्भावनाहरू र समावेशी आर्थिक प्रणाली निर्माण गर्न प्रतिबद्ध रहनुपर्ने जिकिर गरिन्।

कार्यक्रममा अर्थमन्त्री विष्णु पौडेल, नेपाल राष्ट्र बैंकका पदाधिकारीहरू, बैंकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रका व्यक्तिहरू, नीति निर्माता तथा विज्ञहरूको उपस्थिति रहेको थियो।

सम्बोधनको पूर्णपाठ:

सम्माननीय अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलज्यू, नेपाल राष्ट्र बैंकका पदाधिकारीहरू, बैंकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रका अग्रजहरू, नीति निर्माता, विज्ञ तथा पत्रकार मित्रहरू तथा यहाँ उपस्थित सम्पूर्ण महानुभावहरू,

म यहाँहरू सबैलाई फिमेल इकोनोमिक जर्नलिस्ट एसोसिएसन (FEJA) द्वारा आयोजित “अर्थतन्त्र: नीति र व्यवहार” विषयक छलफल कार्यक्रममा हार्दिक स्वागत गर्न चाहन्छु।

नेपालको आर्थिक स्थिरता, व्यापार वृद्धि, वित्तीय समावेशिता, र डिजिटलकरण लाई अघि बढाउन नीति निर्माण, प्रभावकारी व्यवस्थापन, र नवीनतम प्रविधिको उपयोग आवश्यक छ। आजको प्रतिस्पर्धात्मक विश्वमा व्यवसायिक वातावरण सरल, समावेशी, र दिगो हुनुपर्छ, जसले साना तथा मझौला उद्यमी (SMEs) तथा महिला उद्यमशीलतालाई सशक्त बनाउन सक्छ।

महिला नेतृत्व र आर्थिक सशक्तीकरण – नीति २०८२

आजको छलफलमा महिला उद्यमीहरूको नीति २०८२ को आवश्यकता बारे विशेष रूपमा उठाउन चाहन्छु।

नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) मा महिला उद्यमशीलताको योगदान उल्लेखनीय छ, तर नीति निर्माण, लगानी पहुँच, र वित्तीय पूर्वाधारमा उनीहरूको समुचित प्रतिनिधित्व अझै न्यून छ। त्यसैले, महिला उद्यमीहरूका लागि एक विशेष नीतिगत कार्ययोजना आवश्यक छ, जसले नेपालको अर्थतन्त्रलाई दीगो, समावेशी र उद्यमशीलता-मैत्री बनाउनेछ।

महिला उद्यमशीलता प्रवर्द्धनका लागि नीति सिफारिस (२०८२)

१. महिला उद्यमशीलताको वित्तीय पहुँच विस्तार

  •   महिला उद्यमीहरूका लागि कम ब्याजदरमा कर्जा सुविधा प्रदान गर्ने।

  •   कृषि, उत्पादन, तथा निर्यात-आधारित व्यवसायमा लगानी वृद्धिका लागि विशेष कोष स्थापना गर्ने।

  •   बैंकिङ प्रणालीमा महिला उद्यमीहरूलाई प्राथमिकता दिने नीति अवलम्बन गर्ने।

२. व्यावसायिक सीप विकास र प्रविधि समावेशीकरण

  •   महिला उद्यमीहरूलाई डिजिटल वित्तीय सेवामा प्रशिक्षित गर्ने।

  •   ई-कमर्स तथा डिजिटल मार्केटिङमा सहभागी गराउन अनुदान तथा प्रोत्साहन प्रदान गर्ने।

  •   AI र ब्लकचेन प्रविधिको उपयोग गरी महिला उद्यमीहरूलाई नवीनतम प्रविधिहरूसँग जोड्ने।

३. नीति निर्माणमा महिला सहभागिता वृद्धि

  •   सरकारी नीति निर्माण प्रक्रियामा महिला उद्यमीहरूको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने।

  •   उद्योग वाणिज्य महासंघ, बैंक तथा वित्तीय संस्था, र सरकारी निकायमा महिला प्रतिनिधित्व अनिवार्य गर्ने।

  •   महिला उद्यमीहरूका लागि कर तथा नियमहरूलाई लचिलो र अनुकूल बनाउने।

४. वैदेशिक लगानी तथा निर्यात प्रवर्द्धन

  •   महिला उद्यमीहरूका उत्पादनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रवर्द्धन गर्ने नीति निर्माण गर्ने।

  •   सरकारले महिला उद्यमशीलताको अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्न व्यापार सम्झौता तथा रणनीति बनाउने।

  •   महिला उद्यमीहरूलाई ‘मेड इन नेपाल’ अभियानमा विशेष प्राथमिकता दिने।

५. महिला उद्यमशीलताको लागि सरकारी तथा निजी क्षेत्रको सहकार्य

  •   महिला उद्यमीहरूका लागि ‘पब्लिक-प्राइभेट पार्टनरशिप (PPP) मोडल’ को प्रवर्द्धन गर्ने।

  •   साना व्यवसायका लागि सरकारी अनुदान तथा कर प्रोत्साहन दिने।

  •   महिला उद्यमशीलतालाई प्रवर्द्धन गर्ने स्टार्टअप इन्क्युबेटर र भेन्चर क्यापिटल कोष स्थापना गर्ने।

व्यवस्थापन र आर्थिक स्थिरता

नेपालको आर्थिक स्थिरताका लागि निम्न सुधारहरू आवश्यक छन्:

✅ बैंकिङ सुधार र लगानीमैत्री नीति अवलम्बन।

✅ कर प्रणालीलाई सरल, पारदर्शी र डिजिटल बनाउने।

✅ उद्यमशीलता प्रवर्द्धनका लागि सरकारी तथा निजी क्षेत्रको सहकार्य।

✅ आर्थिक नीति र रणनीतिहरू व्यवहारिक रूपमा कार्यान्वयन गर्ने सुनिश्चितता।

निष्कर्ष

नेपालको दिगो आर्थिक विकास र वित्तीय समावेशिता सुनिश्चित गर्न महिला उद्यमीहरूका लागि विशेष नीति आवश्यक छ। नीति २०८२ को माध्यमबाट महिला उद्यमशीलता प्रवर्द्धन गर्ने, वित्तीय पहुँच वृद्धि गर्ने, प्रविधिको समुचित उपयोग गर्ने, र नीति निर्माणमा महिलाको समावेशिता सुनिश्चित गर्ने हाम्रो लक्ष्य हुनुपर्छ।

आजको छलफलले नयाँ नीति सिफारिसहरूलाई व्यवहारिक रूप दिने, महिला उद्यमशीलताको प्रवर्द्धन गर्ने, र आर्थिक रूपान्तरणलाई गति दिने ठोस कार्ययोजना अघि बढाउनेछ भन्ने विश्वास लिएको छु।

अन्त्यमा, फिमेल इकोनोमिक जर्नलिस्ट एसोसिएसन (FEJA) लाई यो महत्त्वपूर्ण विषयमा छलफल आयोजना गरेकोमा धन्यवाद दिन चाहन्छु। हामी सबै मिलेर नयाँ रणनीति, सहकार्यका सम्भावनाहरू, र समावेशी आर्थिक प्रणाली निर्माण गर्न प्रतिबद्ध रहनुपर्छ।

जय नेपाल! धन्यवाद!