प्रतिष्ठानमा पुलकित ‘विसुपर्व’
विदेशी पाहुनाले झन्डै एक घण्टासम्म हात समातेर डेढी कदम पाइताला चलाउँदै देउडा खेले।

विदेशी पाहुनाले झन्डै एक घण्टासम्म हात समातेर डेढी कदम पाइताला चलाउँदै देउडा खेले।
साँझ पर्न लागेको बेला गाजो काट्दै गर्दा भिरबाट भाउजू लड्नुभयो । सेती नदीको किनारामा उहाँ पुग्नुभएछ । अकालमा घरकी गृहलक्ष्मी भाउजूको दुःखद निधन भएको घटना जिन्दगीभर बिर्सन सकिन्न।
कांग्रेसभित्र विचारको अभाव र नेतृत्वको द्वन्द्वले मेलमिलापको खडेरी परेको छ।
सुदूरपश्चिमको भूगोल, भाषा र जनजीवनमा आधारित संस्कृति अत्यन्त फरक छ।
बैतडी पाटनको माटोको सुगन्धित परिश्रम अमेरिकाको सम्पन्न राज्यमध्ये एक मेरिल्यान्डसम्म पुगेको देख्दा खुसी नहुने को होला?
गगनकुमार थापाको सभापतित्व केवल पद हस्तान्तरण होइन, पार्टी र राष्ट्रमा सुशासन, लोकतन्त्र र जिम्मेवार नेतृत्व स्थापनाको संकेत हो।
महाराजगन्जस्थित घर घरमा रोपिएका नानाथरी गमलाहरू ओइलाएजस्तै देखिन्थे।
आफूलाई लोकतान्त्रिक पार्टीका रूपमा अर्थ्याउने नेपाली कांग्रेस वर्तमान अवस्थामा कठिन मोडमा पुगेको देखिन्छ।
राष्ट्रभक्त बिपीले सिक्किमलाई भारतमा गाभेको, पाकिस्तानमा ध्रुवीकरण भई बंगलादेशका नामले छुट्टै राज्य खडा भएको राजनीतिक घटना नजिकबाट नियालेका थिए। यता नेपालको आन्तरिक राजनीतिका कारण राजा र जनताबिचको सम्बन्ध चिसिँदै गएको महसुस गरी उनी मेलमिलापको नीति अवलम्बन गर्दै स्वदेश फर्के।
२०५२ सालमा रेडियो नेपालको घटना र विचार कार्यक्रममा सञ्चालक पुरुषोत्तम दाहालसँग काम गर्दा बिबिसी खबर अझ बढी सुन्ने गर्थें।
त्यस दिन दिउँसो जाडो अलि कम भए तापनि २ बजेपछि जाडो ह्वात्तै बढ्यो, पानी त परेको छैन तर कालो बादलले आकाश पूरै ढाकिदियो।
नेपाली समाज प्राचीन संस्कृति र सभ्यताले परिपूर्ण छ। पूर्वीय दर्शन र परम्परामा आधारित नेपाली समाजले वर्तमान अवस्था र भविष्यलाई पनि आध्यात्मिक चेतनाको मार्ग देखाएको पाइन्छ।
सुदूर र कर्णाली प्रदेशको मौलिक लोकगाथा र लोक संस्कृति हो देउडा। देउडा गीत बन्नका लागि गीतका दुइटा हरफ चाहिन्छन्।
आर्यघाटमा पुगिसकेको राजसंस्था राजेन्द्र लिङ्देन, कमल थापा, प्रकाशचन्द्र लोहनी, नवराज सुवेदी जस्तै चार दिशामा फर्केका अनुहारबाट फर्कन्छ भनी आशा गर्नु समय खेर फाल्नुबाहेक केही होइन।
संस्कृतिभित्रको राजनीति सभ्यताको सूचक पनि हो। देउवाको संस्कृतिसँगैको राजनीति चुलिएकै कारण सुदूरपश्चिमका दुइटा ठुला सांस्कृतिक पर्व विसु र गौराका बेला निरन्तर उपस्थित भएर संस्कृतिकर्मीमाझ देउडा खेल्नुभएको हो।
