८ वैशाख २०७८ बुधबार
पुष्पराज जोशी


पुष्पराज जोशीका लेखहरु :

डढेलाले नासियो जडीबुटी

डढेलोले वर्षौदेखिको उनको जडीबुटी दिएर उपचार गर्ने समाजसेवाले अहिले बिराम पाएको छ ‘बिरामीलाई जडीबुटी दिन मलाई फुर्सदै हुँदैनथ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले जंगलमा डढेलो लाग्दा जडीबुटी नासिएका छन्, घरवरिपरि भएका केही जडीबुटी सञ्चित रहँदा केही बिरामीको उपचार भएको छ भने बाँकीलाई जडीबुटी दिनै सकेको छैन।’

'सिस्नु दलेर' शुभकामना !

अहिले फेसबुक, ट्वीटर, भाइवर र एसएमएसमार्फत् नयाँ वर्षको शुभकामनाका शब्दहरू लेखेर एकअर्कामा साटासाट गर्दै आएका छन् नयाँ पिढीँ। सामाजिक सञ्जाल हिजोआज रंगिएको छ नयाँ वर्षको शुभकानाका पोष्टर, तस्बिर तथा शुभकामनाका शब्दहरुले। तर, सुदूरपश्चिममा भने नयाँ वर्षको शुभकामना दिने प्रचलन बेग्लै छ।

जंगलमा डढेलो: विनाश हुँदै पक्षी वंश

कञ्चनपुरको शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जमा मात्रै ४ सय ५० प्रजातिका चरा पाउने गरेको सुदूरपश्चिमका तराई तथा पहाडी जंगलमा ६ सयभन्दा बढी प्रजातिका चराचुरुङ्गीको बसोबास रहेको छ। पन्छीहरूले जंगलमा गुँड लगाउने, बच्चा कोरल्ने, बच्चालाई उडाउन सिकाउने, चर्न सिकाउने समय यही हो। हो, यही समयमा अहिले सुदूरपश्चिमको जंगलमा डढेलो सल्केको छ। दिन दुई गुणा रात चार गुणाका हिसाबले यहाँको वन सखाप हुँदैछ। डढेलोमा परेर बंश विस्तारका लागि गुँड लगाएका चरा चुरुङ्गी नासिन थालेका छन्।

डढेलोले पन्छीको विनासिंदै वंश

वसन्त र ग्रिष्म ऋतु विशेषतः विरुवाले पालुवा फेर्ने कीटपतंगले फुल पार्ने र विरुवाले फल दिने समय हो । वन्य जीवहरू आफ्नो वंश विस्तारका लागि यही मौसमको पर्खाइमा रहेका हुन्छन् । पन्छीहरूले जंगलमा गुँड लगाउने, बच्चा कोरल्ने, बच्चालाई उडाउन सिकाउने, चर्न सिकाउने समय यही हो । हो, यही समयमा अहिले सुदूरको जंगलमा डढेलो सल्केको छ । दिन दुई गुणा रात चार गुणाका हिसाबले यहाँको वन सखाप हुँदैछ । त्यही डढेलोमा परेर वंश विस्तारका लागि गुँड लगाएका चरा चुरुङ्गी नासिन थालेका छन् ।

डाँडैभरि डढेलो !

खुला आकाशले कोशौ टाढा देखिने डाँडा अहिले धुवाँले ढाकिएका छन् । नजिकैका डाँडा प्रष्ट देखिँदैनन् । कारण हो डाँडैभरि डढेलो सल्कँदा आएको धुवाँले यस्तो देखिएको हो ।

धनगढी–अत्तरिया ६ लेन सडक निर्माण

मोहना पुलदेखि अत्तरियासम्मको १४ दशमलव २ किलोमिटर सडकखण्डको निर्माण अन्तिम चरणमा पुग्नै लाग्दा यात्रा सहज भएको छ। ‘अब अत्तरिया टाढा रहेन,’ स्थानीय विनय खड्काले भने, ‘धनगढीबाट अत्तरिया १५ मिनेटमै पुग्न सकिने भएको छ।’ पहिले धनगढी–अत्तरिया ‘सिंगल लेन’ हुँदा सडक जाम हुने गरेको बताउँदै उनले भने, ‘अहिले त एकैपटक धनगढीदेखि सरर्र अत्तरिया पुगेको पत्तै हुँदैन।’

‘नो पार्किङ’ मै पार्किङ

‘नो पार्किङ’ लेखिएकै ठाउँमा सवारी साधन रोकिँदा ट्राफिक प्रहरी, प्रहरी र नगर प्रहरी कसैले पनि चासो नदेखाएको बताउँदै उनले भने,‘जब दुर्घटना हुन्छ, त्यसपछि मात्रै उनीहरु तात्छन्, फेरि सेलाउँछन्।’ एक÷दुई पटक जरिवाना काट्ने गरिए पनि त्यसपछि भने फेरि ‘नो पार्किङ’ मै गाडी पार्किङ गरिने गरिएको उनी बताउँछन्।

बाघ देखिएपछि राजमार्गकिनारको झाडी सफाइ

बाघको मुभमेन्ट बढ्न थालेको र सडक भएर आउजाउ गर्ने यात्रुलाई आक्रमण हुन सक्ने भन्दै स्थानीय सामुदायिक वनले सडककिनारको झाडी सफाइ गरेका हुन्। पूर्व–पश्चिम राजमार्गकिनारमा रहेका सामुदायिक वन र हसुलिया क्षेत्र जाने सडककिनारका वन क्षेत्रमा झाडी सफाइ गरिएको हो।

राजमार्ग किनारमा बाघ देखिएपछि...

माघ अन्तिमसाता कैलालीको मध्यवर्ती क्षेत्रको जंगलमा बाघले आफ्नो ‘मुभमेन्ट’ बढाउन थाल्यो। कैलारी गाउँपालिकाको दुधियामा स्थानीय २८ वर्षीय दुर्गा चौधरीलाई आक्रमण गरेर घाइते बनाएको बाघ त्यहाँबाट दोस्रो दिन मसुरियाको बढैपुर जंगलमा देखियो।

युवा संघ नेपाल कैलालीले गर्‍यो अध्यक्ष ओलीको पुतला दहन

नेकपा एमालेको भातृ संगठन युवा संघ नेपाल कैलालीले प्रधानमन्त्री तथा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको पुतला दहन गरेको छ। प्रधानमन्त्री ओलीले भीम रावललाई कारबाही गरेको विरोधमा युवा संघ नेपालले धनगढीमा उनको पुतला दहन गरेको हो।

‘ड्यौडिया होरी’मा गुन्जियो सुदूर

यही गीत गाउँदै अहिले सुदूरपश्चिममा होली गुन्जयमान बनेको छ। टाउकोमा पगरी बाँधेर सेतो कुर्ता र जामामा सजिएका वृद्ध/युवाहरूको गोलबद्ध झुण्ड गाउँ गाउँमा यिनै र यस्तै गडवाली, काली कुमौनी ‘होरी’ (होली) गीत गाउँदै रमाइलो गर्दैछन्। एक आपसमा होलीको रंगले रंग्याउँदै ड्यौडिया भाकामा गाइएका श्रीकृष्ण, राम भगवान्का चरित्र गाथाले गुञ्जयमान बनेको छ यतिबेला सुदूर बस्ती।

‘सरकारको जोडघटाउसँग रेशम चौधरीलाई नजोडौं’

जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) ले पछिल्लो समय टीकापुर घटनाका मुख्य योजनाकार भनिएका रेशम चौधरीको रिहाइलाई मुख्य राजनीतिक मुद्दा बनाइरहेको छ। यहीबेला थरूहट÷थारूवान राष्ट्रिय मोर्चाका केन्द्रीय संयोजक लक्ष्मण थारूले सरकारको जोडघटाउसँग रेशम चौधरीको मुद्दाको कुनै सरोकार नहुने स्पष्ट पारेको छ।

परदेसिएका युवाको पीडा: आउजाउमै सकिन थाल्यो उमेर र पैसा

अर्काका देशमा सस्तोमा श्रम खर्चने मजदुरहरूको आउजाउमै उमेर र पैसा सकिन थालेको भन्दै उनले चिन्ता गरे। ‘सरकारले कृषि गर त भन्छ, तर त्यसका लागि चाहिने बीउबिजन, यान्त्रिकीकरण, मलखाद समयमै पुर्‍याउन सक्दैन,’ उनले भने,‘यस्ता कुरालाई समयमै सरकारले पुर्‍याउन सके भारतमा उमेर र पैसा सक्नुपर्ने बाध्यता नेपालीको टर्ने थियो।’ यदि सरकारले यो बेला पनि भारत जाने युवालाई स्वदेशमै रोक्न नसक्ने हो भने पुनः यस्ता कारुणीक कथा सधैँ रहिरहन्छन्।’

भूमिसम्बन्धी समस्या समाधान आयोग सक्रिय हुँदा निसानामा वन क्षेत्र

भूमिसम्बन्धी समस्या समाधानले जग्गाधनी पुर्जा दिनका लागि लगत लिने कार्य अघि बढाएसँगै कैलाली र कञ्चनपुरमा सार्वजनिक जग्गा, सामुदायिक तथा राष्ट्रिय वनमा अतिक्रमण गरी घर टहरा बनाउने तथा खेती गर्न जमिन सम्याउने कार्यमा भूमाफिया सक्रिय बनेका छन्।

उपमहानगरका गतिविधि मोबाइलमा

धनगढी उपमहानगरपालिका–११, बेलाका महावीर रानाले हिजोआज राना समुदायका लागि आउने बजेट तथा गाउँको विकासका बारेमा उपमहानगरपालिकाको कार्यालय धाउन छाडेका छन्।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्