५ कार्तिक २०७८ शुक्रबार

साझा सवाल हो जातीय छुवाछूत

जात व्यवस्थाको प्रमुख विशेषता नै सामाजिक विभेद र असमानता भएको हुनाले यसलाई चिर्न अब बौद्धिक उपचारको खोजी जरुरी छ।

जुम्लामा जातीय विभेद गर्ने वडाध्यक्ष धरौटीमा रिहा

जातीय विभेद गर्ने जुम्ला सिँजा गाउँपालिका ६ का वाध्यक्ष कालीबहादुर बुढा र उनको छोरा नविन बुढा धरौटीमा रिहा भएका छन्। उनीहरुलाई जिल्ला अदालत जुम्लाले धरौटीमा छाड्न आदेश गरेको हो।

जुम्लामा जातीय विभेदको घटना: प्रहरी नै संरक्षण बनेको आरोप

प्रहरीले दुई दिनसम्म पनि बहाना बनाएर मुद्दा दर्ता गर्नबाट उम्कन खोजेको पीडित विवेन्द्र नेपालीले बताए। जाहेरी लिएर प्रहरी कार्यालयमा गएको २४ घण्टा वितिसकेको छ। तर पनि प्रहरीले मुद्दा दर्ता गर्न मानेको छैन,उनले भने, ‘यो मुद्दा दलितको भएकै कारण दर्ता हुन सकिरहेको छैन।

जुम्लामा वडाध्यक्षबाटै जातीय विभेद

नेमकिपाबाट निर्वाचित वडाध्यक्ष कालीबहादुर बुढाले स्थानीय दलित युवा विवेन्द्र नेपालीमाथि जातीय विभेदजन्य गालीगलौजसहित कुटपिट गरेका छन।

जुम्लामा वडाध्यक्षबाटै जातीय विभेद, प्रहरीले जाहेरी लिन मानेन

सिंजा गाउँपालिका–६ मा नेमकिपाबाट निर्वाचित वडा अध्यक्ष कालीबहादुर बुढाले स्थानीय दलित युवा विवेन्द्र नेपालीमाथि जातीय रूपमा गालीगलौज र कुटपिट गरेका छन्। असार ६ गते वडाध्यक्ष बुढाले गाउँमा खानेपानी आएको भन्दै घरघरमा खानेपानीको दाबी गरेपछि दलितयुवा विवेन्द्रले विरोध गरेका थिए।

जातीय विभेदमा ‘माफी’ र ‘सामाजिक न्याय कक्षा’

हामीकहाँ ज्येष्ठ नागरिकसम्बन्धी ऐन, २०६३ छ। जसमा ‘कैद सजायमा छुट दिन सकिने’ व्यवस्था छ। यसैलाई संशोधन वा सुधार गरेर जातीय विभेदको सजायमा ज्येष्ठ नागरिक (६० वर्ष उमेर पूरा गरेका)को हकमा सर्तसहित छुट दिन सकिने व्यवस्था गर्न सकिन्छ। सर्तसहित भन्नाले पीडितसँग लिखित रूपमा क्षमायाचना गर्ने, केही समय सुधार वा सामाजिक न्याय केन्द्रमा बस्ने भनी बुझ्नुपर्छ।

जातीय विभेद गर्ने घरबेटीको बचाउमा शिक्षामन्त्री लागेको भन्दै मोर्चाको बिरोध

दलित भएको थाहा पाएपछि सञ्चारकर्मी रुपा सुनारलाई कोठा दिन अस्वीकार गर्ने काठमाडौं ववरमहलकी सरस्वती प्रधानलाई उन्मुक्ती दिनेगरी शिक्षामन्त्री लागेको भन्दै जात व्यवस्था उन्मुलन मोर्चा, नेपाल बागमती उपत्यका सम्पर्क समितिले भत्र्सना गरेको छ।

रुकुम पश्चिम हत्याकाण्ड: न्यायको पर्खाइमै बित्यो एक वर्ष

‘मृतक नवराज जलेर गए तर न्याय नजलोस्,’ नवराजकी दिदी सुशिला विकले भनिन्, ‘न्यायका लागि न्यायिक आँखा बन्द नहुन् ।’ ‘अब भाइ फिर्ता त हुँदैन,’ उनले भनिन्, ‘न्याय चाहिँ पाउनु पर्छ ।’

जातीय विभेद र जात व्यवस्था

नेपालमा जात व्यवस्थाको इतिहास हेर्दा राजा जयस्थिति मल्लमार्फत १४ औँ शताब्दीमा छुवाछूत र जात प्रथालाई समाजमा कायम गराउनका निम्ति वर्णवादी व्यवस्था भित्र्याएको पाइन्छ । जयस्थितिमल्लको पालादेखि यताको समय करिब पाँचसय वर्षलाई हेर्ने हो भने १८ वटा मात्र जात भएको देखिन्छ ।

राजेश हमाललाई समेत जाेडेर ‘जातको प्रश्न’बारे भ्रम फैलाइयो : समता फाउन्डेसन

‘जातको प्रश्न’ कार्यक्रम प्रसारण भइरहेकै बेला आफ्नो लोगो र कार्यक्रम प्रस्तोता राजेश हमालको तस्बिरसमेत दुरुपयोग गरी सामाजिक सञ्जालमा अफवाह फैलाइएको घटनाप्रति कार्यक्रम निर्माता ‘समता फाउन्डेसन’ले आफ्नो गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ।

यसरी बनाइयो दलित

जब समाजमा पुँजीको उदय भयो, तब वर्ग पनि देखापरेको हो। अनि पछि विभिन्न जात, धर्म, संस्कार र संस्कृति स्थापना भएको पाइन्छ।

राष्ट्रिय खेलाडी चन्द्रकलालाई कुटपिट र जातीय विभेद गर्ने दोषीमाथि कारबाहीको माग

दलित अधिकारकर्मीहरूले एथ्लेटिक्सकी राष्ट्रिय कीर्तिमानी खेलाडी चन्द्रकला लाम्गादेलाई कुटपिट र जातीय विभेद गर्ने दोषीमाथि कानूनी कारबाहीको माग गरेका छन् । संयुक्त दलित राजनीतिक सङ्घर्ष समितिले पीडितलाई न्याय र पीडकलाई सजाय दिलाएरै छाड्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।

नवराज विक मारिएको घटनाले जब यी १४ वर्षे किशोरको मन भतभती पोल्यो...

आजसम्म गाएका जातीय विभेदविरुद्धका गीतभन्दा फरक साक्षातको यो गीतले नयाँ पुस्ताको ध्यान खिच्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

गणतन्त्रमा मौलाएको जाततन्त्र

नेपाली समाजमा हजारौँ वर्षदेखि मेट्न खोजिएको जातीय जालो, तोड्ने प्रयास गरिएको जातीय जंजीर, भत्काउन खोजिएको जातको जाँतो आजसम्म आइपुग्दा मूलरूपमा किन धक्का दिन सकिएन भन्नेबारे बहसै सुरु भएको छैन।

दलित समुदायबाट पहिलो सचिव बने मानबहादुर

नेपालमा पहिला दलित समुदाय निजामती क्षेत्रमै विरलै थिए । भएपनि स–साना पदवाटै निभृत्तिकरण लिएका भेटिन्थे । सोमबार नेपाल सरकारको सचिव पदमा पहिलो पटक दलित समुदायका व्यक्ति डा. मानवबहादुर बिके सचिव पदमा पुगेका छन् ।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्