उपकुलपति हुन अयोग्य रहेको भन्दै अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अनुसन्धानमा रहेका राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका उपकुलपति डा. विकास लामिछानेको नियुक्ती वैध वा अवैध निर्क्यौल भैसकेको छैन । राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको उपकुलपति बन्न प्रतिष्ठानको नियमावलीले तोकेको मापदण्ड बमोजिम उनको योग्यता नपुगेको दाबी सहितको उजुरी उनी उपर छ । प्रतिष्ठानका लागि योग्य व्यक्ति उपकुलपतिमा आएको भन्दै वाहवाह गाइएका डा. लामिछाने अहिले भने अयोग्य दाबीको सिकार बनिरहेका छन् । फलतः उपकुलपति नियुक्तिका बेलाको उनको ओज अहिले तल खस्किएको छ ।
यतिमात्रै हैन, उनी प्रतिष्ठानमाथि एकल रुपमा हाबी हुन खोजेको आरोप प्रतिष्ठान भित्रैबाट व्यापक रुपमा लाग्ने गरेको छ । प्रतिष्ठानको हरेक निर्णय प्रक्रियामा उनी जबरजस्त हाबी हुँदै आएका छन् । यहाँ सम्मकी प्रतिष्ठानकै नियमावली मिचेर प्रतिष्ठान माथि उनले एकल हक जमाउन खोजिरहेको आरोप प्रतिष्ठान स्रोत लगाउँछ । उनको एकल रजगज गर्ने नियतकै कारण प्रतिष्ठानका लेखा अधिकृत हस्ताक्षर नचल्ने अधिकृतका रुपमा दर्ज भएका छन् । लेखाको सम्पूर्ण कामकाज अधिकृतले गर्छन् तर उनको सही छाप भने चल्दैन । लेखाधिकृतको यो अधिकार खोसेर उपकुलपति डा.लामिछानेले आफ्नो हस्ताक्षरलाई अनिवार्य बनाएका छन् ।
‘लेखा अधिकृतले अनिवार्य रुपमा सही गर्नुपर्ने हो, तर प्रतिष्ठानमा लेखा अधिकृतको यो अधिकार खोसेर भिसी आफूले आफ्नो हस्ताक्षरलाई अनिवार्य बनाएको अवस्था छ, यहाँ सम्मकी ५ लाखसम्मको चेकमा समेत उहाँको हस्ताक्षर अनिवार्य छ,’ प्रतिष्ठान स्रोतले भन्यो ‘यसमा भिसीको कुनियत छ भन्ने प्रस्टै हुन्छ नि ।’ प्रतिष्ठानको उक्त स्रोतले बैंक चेकमा आफ्नो हस्ताक्षर चल्नै पर्ने अनिवार्य गरिनुलाई आर्थिक लाभका रुपमा आरोप लगाउँछ ।
प्रतिष्ठान स्रोतले भने अनुसार लेखाका हरेक निर्णयमाथि आफ्नो हस्ताक्षर गर्दै आएका उपकुलपति आर्थिक लाभसँग जोडिएका छन् वा छैनन् यो अर्को पाटो भयो । तर उपकुलपति डा. लामिछानेले लेखाधिकृतको अधिकार खोसेर लेखाको निर्णयमा हस्ताक्षरको अधिकार जमाउनु भनेको प्रतिष्ठानको विधि र विधान विपरीत हो ।
प्रतिष्ठानको नियमावलीले प्रतिष्ठानको खाता प्रतिष्ठानका रजिष्ट्रार र लेखा अधिकृतको संयुक्त हस्ताक्षरबाट चलाइनु पर्ने स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ । अर्थात लेखाको कारोबारमा उपकुलपति डा. लामिछानेले हस्ताक्षर गर्न नपाउने स्पष्ट छ । तर उपकुलपति लामिछानेले प्रतिष्ठानको नियमावलीलाई कुल्चेर लेखाको कारोबारमा ठाडै हस्तक्षेप गरेको दाबी प्रतिष्ठान स्रोतको छ ।
प्रतिष्ठानको लेखा कारोबार उपकुलपति लामिछाने र रजिष्ट्रार श्याम लम्सालको हस्ताक्षर बाट चल्दै आएको छ । ‘लेखाको कारोबारमा भिसीले ठाडै हस्तक्षेप गरेको अवस्था छ,’ प्रतिष्ठान स्रोतले भन्यो ‘यसमा भिसीको नियत के हो भन्ने प्रश्न स्वाभाविकै रुपमा उठ्छ नि, लेखा माथि ठाडै हस्तक्षेप किन गरियो त भन्ने प्रश्न हो नि ।’
प्रतिष्ठानको बजेट खर्च र खाता सञ्चालन सम्बन्धी नियममा ‘प्रतिष्ठानको विभिन्न कोषको आर्थिक कार्य सञ्चालन रजिष्ट्रार वा निजले तोकेको पदाधिकारी र लेखा प्रमुखको संयुक्त दस्तखतबाट सञ्चालन हुने छ’ भन्ने उल्लेख छ । तर लेखा प्रमुखले गर्न पाउनु पर्ने अधिकार उपकुलपतिले खोसेका छन् ।
प्रकाशित: २० श्रावण २०८२ १६:५१ मंगलबार





