विश्वको नक्सामा सानो देखिए पनि नेपाल आफ्नो प्राकृतिक, सांस्कृतिक र ऐतिहासिक विविधताका कारण विश्वमै विशिष्ट देशका रूपमा चिनिन्छ। दुई ठूला राष्ट्रका बीचमा अवस्थित नेपालले शताब्दीयौँदेखि आफ्नो मौलिक पहिचान जोगाउँदै आएको छ।  

नेपाललाई विश्वमा अलग बनाउने प्रमुख १० विशेषता यस्ता छन् ।  

१.  विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा  

नेपालमा विश्वकै अग्लो हिमाल सगरमाथा जसको उचाई ८ हजार ८४८ दशमलव ८६ मिटर अवस्थित छ। साथै विश्वका १४ अग्ला हिमालमध्ये ८ वटा नेपालमै रहेका छन् ।  जसले देशलाई पर्वतारोहणका लागि आकर्षक गन्तव्य बनाएको छ।  

२.कहिल्यै उपनिवेश नबनेको राष्ट्र

नेपाल दक्षिण एसियामा कहिल्यै विदेशी शक्तिद्वारा उपनिवेशित नभएको दुर्लभ देश हो ।  जसले आफ्नो भाषा, संस्कृति र शासन प्रणालीलाई स्वतन्त्र रूपमा जोगाएको छ।  

३.भगवान बुद्धको जन्मस्थल

नेपालको लुम्बिनीमा गौतम बुद्ध को जन्म भएको मानिन्छ। यसले नेपाललाई विश्वकै महत्वपूर्ण आध्यात्मिक केन्द्रका रूपमा स्थापित गरेको छ।

४. चरम भौगोलिक विविधता

करिब २०० किलोमिटरको दूरीमै तराईका समथर भूभागदेखि मध्यपहाड र अग्ला हिमालयसम्मको भू–बनावट पाइन्छ। यस्तो भौगोलिक विविधता विश्वमै विरलै देखिन्छ।  

५. जीवित प्राचीन परम्परा

राजधानी काठमाडौं सहित भक्तपुर र पाटन जस्ता शहरहरूमा शताब्दीयौँ पुराना चाडपर्व, कला र संस्कार आज पनि जीवन्त छन्।

६. सांस्कृतिक र जातीय विविधता

नेपालमा १२५ भन्दा बढी जातीय समूह र १२० भन्दा बढी भाषाहरू बोलिन्छन्। विविधताबीचको सहअस्तित्वले देशलाई सांस्कृतिक रूपमा अत्यन्त समृद्ध बनाएको छ।  

७. अद्वितीय पात्रो प्रणाली

नेपालले आधिकारिक रूपमा विक्रम संवत् पात्रो प्रयोग गर्दछ ।  जुन ग्रेगोरियन पात्रोभन्दा अगाडि छ र दैनिक जीवन तथा चाडपर्वमा प्रयोग हुन्छ।  

८. विश्वकै अनौठो झण्डा

नेपालको राष्ट्रिय झण्डा विश्वमै एक मात्र गैर–आयताकार झण्डा हो । जसका दुई त्रिकोणले हिमालय र साहसिक भावनाको प्रतीक बोकेका छन्।  

९. प्रकृति र अध्यात्मबीचको सम्बन्ध

नेपालमा पहाड, नदी र वनलाई पवित्र मान्ने परम्परा छ। प्रकृति र आध्यात्मिकता यहाँको जीवनशैलीसँग गहिरो रूपमा गाँसिएको छ।

१०. न्यानो आतिथ्य  

आर्थिक चुनौती र प्राकृतिक विपत्तिका बाबजुद नेपालीहरू नम्रता र अतिथि सत्कारका लागि परिचित छन्। ‘अतिथि देवो भव’ यहाँ केवल उक्ति होइन, व्यवहारमा उतारिएको मूल्य हो। यी विशेषताहरूले नेपाललाई केवल एउटा देश मात्र नभई विश्वकै अद्वितीय अनुभवको रूपमा चिनाउँछन्।