पछिल्लो समय अमेरिकामा खाद्यान्नको मूल्यमा आएको ऐतिहासिक वृद्धिसँगै आम नागरिकहरूको जीवनशैली र किनमेल गर्ने तरिकामा ठूलो परिवर्तन आएको छ। लामो समयदेखि स्थिर रहेको खाद्यान्न बजारमा हाल आएर असामान्य उतारचढाव देखिएको छ।

सरकारी तथ्यांकअनुसार सन् २०१९ को सुरुवातदेखि अमेरिकी सहरहरूमा घरमै खानको लागि किनमेल गरिने खानाको मूल्यमा ३३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। कोरोनाभाइरस महामारीको समयमा आपूर्ति शृङ्खलामा परेको गम्भीर असर, बढ्दो श्रम तथा ढुवानी लागत, विभिन्न स्थानमा गएका खडेरी तथा आँधीबेहरी, बर्ड फ्लूजस्ता रोगहरूका साथै युक्रेन र मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय कारणहरूले खाद्यान्नको मूल्य अत्यधिक आकाशिएको हो। यसरी भान्साको खर्च मात्र नभई आवास र बिजुलीलगायत अन्य दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्यसमेत उल्लेख्य रूपमा बढेका कारण उपभोक्ताहरू अहिले चरम आर्थिक दबाब र मानसिक तनाव झेल्न बाध्य भएका छन्।

बढ्दो महँगीको यो कठिन स्थितिमा अमेरिकी परिवारहरूले आफ्नो दैनिक भान्साको खर्च धान्न र जोहो गर्न विभिन्न नयाँ रणनीति तथा उपायहरू अपनाउन थालेका छन्। मानिसहरूले सुपरमार्केट जानुभन्दा पहिले मोबाइलका विभिन्न एपहरू प्रयोग गरेर छुट र विशेष डिलहरू खोज्ने गरेका छन्। साप्ताहिक रूपमा पसलबाट आउने विज्ञापन तथा डिजिटल कुपनहरूको सहायताले योजनाबद्ध रूपमा किनमेलको सूची तयार पार्ने बानी अहिले सर्वसाधारणमा बाक्लै बसेको देखिन्छ। धेरै उपभोक्ताहरूले महँगा र प्रख्यात ब्रान्डहरू छोडेर जेनेरिक वा कम मूल्यका स्टोर-ब्रान्ड सामानहरू छनोट गर्न थालेका छन्।

अमेरिकीहरूले खर्च जोगाउन विभिन्न व्यावहारिक उपाय अपनाएका छन्। उनीहरू पसल जानुअघि मोबाइल एपमा उपलब्ध छुट र अफरहरू राम्ररी हेर्छन् र पसलमा पुगेर साप्ताहिक विज्ञापनको आधारमा मात्र सामान किन्छन्। बजारमा पाइने महँगा ब्रान्डका साटो सस्तो र आफ्नै पसलका ब्रान्डहरू रोज्ने बानी बसालेका छन्। त्यस्तै, अत्यधिक महँगो भएको गाईको मासुको प्रयोग घटाएर त्यसको सट्टा कुखुराको मासु, अण्डा र डब्बामा राखेको सिमीलाई प्रोटीनका लागि मुख्य विकल्पको रूपमा खाने गरेका छन्।

एपीसँगको कुराकानीमा विभिन्न चार सहरी क्षेत्रका बासिन्दाहरूले निरन्तर बढ्दो मूल्यले उनीहरूको दैनिक जीवन र किनमेल गर्ने तरिका कसरी फेरिएको छ भनेर विस्तारमा बताएका छन्। म्यासाचुसेट्सकी ५० वर्षीया एप्रल ज्याकले मूल्य बढेपछि महँगा फलफूल र किराना सामानहरू खरिद गर्न छाडेकी छिन् र सस्तो बजार खोज्ने गरेकी छिन्।

उनले भनिन्, ‘यहाँ स्याउहरूको मूल्य अत्यधिक बढेको छ, त्यसैले अब म यहाँ किन्दिनँ। म मार्केट बास्केट जान्छु, जहाँ म यी सामानहरू धेरै सस्तोमा पाउन सक्छु।’ त्यस्तै, टेक्सासकी एडा टोरेसले मासुको मूल्य आकासिएका कारण आफ्नो परिवारका लागि यो विलासिता बनेको बताइन्।

टोरेसले भनिन्, ‘मूल्यले त आकाश नै छोएको छ। आजकल एक सय डलरको किराना सामानले बजारमा केही पनि पुग्दैन।’ उनले वालमार्टका उत्पादनहरूसँग अन्य सस्तो वस्तुहरू साटेर घरको लागत घटाउने निरन्तर प्रयास गरिरहेकी छिन्। सान फ्रान्सिस्कोका ज्याक चाङ, जसका तीन साना बच्चा र बेरोजगार पार्टनर छन्। उनले बढेको घरभाडा र महँगीका कारण क्रेडिट कार्डको बिल समयमै तिर्न समेत कठिन भएको बताए।

उनी र उनकी पार्टनरले सकेसम्म जेनेरिक ब्रान्डका सामानहरू किन्ने गरेका छन् भने उनकी ७७ वर्षीया आमाले विभिन्न खाद्य बैंकहरूबाट सहायता लिएर परिवारको पेट पाल्न सघाउँदै आएकी छिन्। हवाईकी अमान्डा ताबाडेरोले भौगोलिक विकटता र ढुवानी लागतको अत्यधिक भारका कारण स्थानीय फलफूल र खाद्यान्नको मूल्य महँगो भएको बताउँदै भनिन्, ‘यसले मलाई धेरै दुःखी बनाउँछ, म सधैं स्थानीय सामान प्रयोग गर्न चाहन्छु तर महँगीको कारणले गर्दा अहिले अन्य सस्तो विकल्प खोज्न बाध्य भएकी छु।’

स्ट्यानफोर्ड इन्स्टिच्युट फर इकोनोमिक पोलिसीका वरिष्ठ नीति फेलो जारेड बर्नस्टाइनका अनुसार खाद्यान्न किनमेलको कुरा आउँदा उपभोक्ताहरूसँग लामो अनुभव र सम्झना हुन्छ। उनीहरूलाई राम्ररी थाहा छ कि उनीहरूको कमाइको डलर पहिले जस्तो प्रभावकारी र मूल्यवान छैन। बजार अनुसन्धान कम्पनी सर्कानाकी विश्वव्यापी कार्यकारी उपाध्यक्ष स्याली लियोन्स व्याटले यसलाई घरायसी रणनीति बताउँदै भनिन्, ‘मानिसहरूमाथि परेको वित्तीय दबाब अझै पूर्ण रूपमा हटेको छैन, त्यसैले उपभोक्ताहरूले यसलाई कसरी पार लगाउने भन्ने बारे आफ्नै नयाँ प्लेबुक विकास गरिरहेका छन्।’

पछिल्लो ५० वर्षयताकै सबैभन्दा ठूलो मूल्य वृद्धिको सामना गर्दै अमेरिकी उपभोक्ताहरूले आफ्नो घरको दैनिक बजेटलाई व्यवस्थित गर्न यो नयाँ प्लेबुक तयार गर्न थालेका हुन्। चौतर्फी आर्थिक अनिश्चितता र चर्को महँगीका बाबजुद पनि आम नागरिकहरू आफ्ना परिवारलाई मुस्किलबाट जोगाउन विभिन्न वैकल्पिक उपायहरू अपनाउँदै जुझारू रूपमा अगाडि बढिरहेका छन्। एजेन्सी