गायक यम बराल अस्पताल भर्ना भएका छन् । उनको त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ ।
एक महिनादेखिको उपचार र परीक्षणबाट उनमा रक्त क्यान्सरको समस्या देखिएको छ । चिकित्सकले बरालमा ‘मल्टिपल माइलोमा’को समस्या देखिएको छ ।
मल्टिपल माइलोमा भनेको हड्डीको मज्जामा प्लाज्मा कोषहरूको अत्यधिक वृद्धि हो। यी प्लाज्मा कोषहरूले सामान्य रक्त-निर्माण कोषहरूलाई बाहिर निकाल्छन्।
प्लाज्मा कोषहरूले एन्टिबडीहरू उत्पादन गर्न र संक्रमणहरूसँग लड्न मद्दत गर्छन्। मल्टिपल माइलोमाको उपचार यसको चरणमा आधारित हुन्छ।
यो रोगमा स्वस्थ्य प्लाज्मा कोषहरूले एन्टिबडी भनिने प्रोटिन बनाएर संक्रमणसँग लड्न मद्दत गर्छन्। एन्टिबडीहरूले कीटाणुहरू फेला पार्छन् र आक्रमण गर्छन्।
मल्टिपल माइलोमाका लक्षण
मल्टिपल माइलोमाबाट पीडित व्यक्तिहरूले हड्डीमा गम्भीर दुखाइ (छाती वा मेरुदण्ड), अत्यधिक वाकवाकी र कब्जियत, भोक पूर्ण रूपमा नलाग्ने, भ्रमित र सजिलै थकित महसुस गर्ने, तौल घट्ने र खुट्टा सुन्निने, र अत्यधिक तिर्खाको अनुभव गर्छन्।
मल्टिपल माइलोमाका कारण
मल्टिपल माइलोमा एउटा यस्तो अवस्था हो जहाँ क्यान्सर कोषहरू हड्डीको मज्जामा जम्मा भइरहन्छन्। यी कोषहरूले स्वस्थ सेतो रक्त कोषहरू र रातो रक्त कोषहरूलाई बाहिर निकाल्छन्।
मल्टिपल माइलोमा भएको व्यक्ति थकान र कमजोर प्रतिरोधात्मक क्षमताबाट ग्रस्त हुन्छ। माइलोमा कोषहरूले असामान्य एन्टिबडीहरू (मोनोक्लोनल प्रोटीन वा एम प्रोटीन) उत्पादन गर्छन् जुन शरीरमा निर्माण हुन्छन् र मिर्गौलालाई क्षति पुर्याउँछन्।
मल्टिपल माइलोमा मोनोक्लोनल ग्यामोप्याथी अफ अनडिटरमिनेन्सिफिकन्स (MGUS) भनिने अवस्थाबाट सुरु हुन्छ। यो चरण M प्रोटिनको उपस्थितिले चिन्हित हुन्छ; यद्यपि शरीरलाई कुनै क्षति हुँदैन।
जोखिम कारक र जटिलता
मल्टिपल माइलोमा हुनुको कारण यकिनका साथ भन्न नसकिने चिकित्सक बताउँदछन्। बढ्दो उमेर, लिङ्ग र जाति, र MGUS को इतिहास मल्टिपल माइलोमा हुनुको सम्भावित कारणहरू हुन् भन्ने कुरा पत्ता लागेको छ।
मल्टिपल माइलोमाबाट पीडित व्यक्तिहरूले बारम्बार संक्रमण, हड्डी दुख्ने र हड्डी पातलो हुने, मृगौलाको कार्यमा कमी आउने र रातो रक्त कोषको संख्या कम हुने (एनिमिया) जस्ता जटिलताहरूको सामना गर्छन्।
परीक्षण र निदान
बिरामीहरूको रगत र पिसाब परीक्षण रिपोर्टहरू अध्ययन गर्दा डाक्टरहरूले सामान्यतया मल्टिपल माइलोमाको बारेमा थाहा पाउँछन्।
रगतमा एम प्रोटिनको उपस्थितिले मल्टिपल माइलोमाको अवस्थाको सुझाव दिन सक्छ। मल्टिपल माइलोमाको निदान प्रक्रियामा रगत र पिसाब परीक्षण, त्यसपछि हड्डी मज्जा परीक्षण, र एक्स-रे, एमआरआई, सीटी / पोजिट्रोन उत्सर्जन टोमोग्राफी समावेश गर्ने इमेजिङ परीक्षणहरू समावेश छन्। उन्नत चरण (चरण ३) मल्टिपल माइलोमामा, क्यान्सर कोषहरू अन्य अंगहरू जस्तै मिर्गौला र हड्डीहरूमा फैलिन्छन्।
उपचार प्रणाली के हुन्छ ?
उपचारको कोर्स मल्टिपल माइलोमाको चरणमा निर्भर गर्दछ। आवधिक रगत र पिसाब परीक्षणले अवस्थाको प्रगतिको जाँच गर्न मद्दत गर्दछ, र डाक्टरहरूलाई सही उपचार प्रक्रिया सुरु गर्न मद्दत गर्दछ।
लक्षित उपचार: बोर्टेजोमिड (भेल्केड) र कार्फिलजोमिब (काइप्रोलिस) जस्ता औषधिहरूले माइलोमा कोषहरूमा प्रोटिन तोड्ने पदार्थको कार्यलाई रोक्न मद्दत गर्छन्।
जैविक उपचार: शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली बढाउने औषधिहरूले क्यान्सर कोषहरू पहिचान गर्न र आक्रमण गर्न मद्दत गर्छन्।
केमोथेरापी: केमोथेरापी औषधिहरूले माइलोमा कोषहरूलाई मार्छन्, र स्टेम सेल प्रत्यारोपण सुरु हुनुभन्दा पहिले केमोथेरापी औषधिहरूको उच्च मात्रा तोकिन्छ।
कोर्टिकोस्टेरोइड: कोर्टिकोस्टेरोइडहरू चक्कीको रूपमा लिन सकिन्छ वा हातको नसा मार्फत प्रशासित गर्न सकिन्छ।
स्टेम सेल प्रत्यारोपण: माइलोमा कोषहरू संक्रमित हड्डी मज्जालाई स्वस्थ हड्डी मज्जाले प्रतिस्थापन गरिन्छ।
विकिरण उपचार: माइलोमा कोषहरूलाई संकुचित गर्न र तिनीहरूको वृद्धि रोक्न उच्च ऊर्जा बीमहरू प्रयोग गरिन्छ। एक पटक मल्टिपल माइलोमाको निदान भएपछि, बिरामीहरूलाई उपचारको मिश्रण प्रदान गरिन्छ, जसमा लक्षित थेरापी, जैविक थेरापी, कोर्टिकोस्टेरोइड र केमोथेरापी समावेश छन्।
प्रकाशित: २४ असार २०८३ १५:०२ बुधबार
