व्यवसायीहरूले खरिदमा कर तिर्छन्, बिक्रीमा कर असुल गर्छन्। बिक्रीमा असुल गरेको करबाट खरिदमा तिरेको कर कटाएर बाँकी रहेको रकम मात्र सरकारलाई बुझाउँछन्। यदि खरिदमा तिरेको कर बिक्रीमा असुलेको करभन्दा बढी भएमा सो अतिरिक्त रकम करदाताले फिर्ता पाउँछन्।
कोही यात्रु बोर्डिङका लागि लाइनमा थिए, कोही शान्त रूपमा पर्खिरहेका थिए।
नेपालमा सहकारी समस्या चुलिएको छ। यो समस्या सिंगो सहकारी क्षेत्रको नभई सीमित बचत तथा ऋण (वित्तीय) सहकारी संस्थाको हो।
परम्परादेखि एकल व्यक्ति वा घरपरिवारको पूर्ण स्वामित्व र व्यवस्थापन भएको एकल आवास प्रणालीको व्यवस्था लागु हुँदै आएको छ।
सहकारीको मर्मअनुसार सहकारीको बचत/मुनाफाबाट सदस्यहरूलाई सहकारीको सेयर पुँजीको निश्चित प्रतिशतसम्म मात्र संरक्षण लाभांशका रूपमा वितरण गर्न सकिन्छ।
नेपालमा पनि खासगरी सहरी क्षेत्रमा ट्याक्सी सेवा लोकप्रिय हुँदै गएको छ। ट्याक्सी सेवामा पठाओ, टुटल, सारथि, इन–ड्राइभ जस्ता अनलाइन एपहरूमार्फत सवारी साधन एक मिनेटभित्रै बुक गर्नसकिने भएकाले यातायात सहज भएको छ।
आर्थिक असमानता विश्वव्यापी रूपमा चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको वर्तमान घडीमा सहकारी आयको असमान वितरण कम गरेर सामाजिक न्याय कायम गर्न सहयोगी हुन्छन्।
नेपालमा बचत तथा ऋणको मुख्य कारोबार गर्ने केही सहकारीका सञ्चालकहरूले सहकारी कानुनलाई पूर्णरूपमा उल्लंघन गरेर सहकारीमा जम्मा भएको रकम ठूलो मात्रामा अपचलन गरेको र त्यसलाई नियामक निकायले प्रभावकारीरूपमा नियमन गर्न नसकेकाले लाखौँ बचतकर्ता बिचल्लीमा परेका छन्।
सहकारीमा जम्मा गरिएको बचतको केही सहकारीका बचतमारा सञ्चालकहरूले ठूलो मात्रामा दुरूपयोग गरेकाले लाखौँ सर्वसाधारणको बिल्लिबाठ भै सहकारी समस्या भयावह भएको छ।
सन् २०१२ लाई पनि अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी वर्षका रूपमा मनाएको थियो भने सहकारीले आर्थिक तथा सामाजिक विकासमा खेल्ने भूमिकालाई मध्यनजर गरेर हरेक वर्ष जुलाइको पहिलो शनिबारलाई अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिनका रूपमा मनाउने गरिन्छ।
दिगो विकासका लागि आर्थिक विकास फराकिलो र समावेशी हुनुपर्दछ। त्यसमा सहकारीले ठूलो भूमिका खेल्छ।
नेपालमा अहिले सहकारीमा उत्पन्न भएको समस्याका कारणमा सहकारी शिक्षाको अभाव पनि एक हो।
मुलुक अहिले सहकारीमय भएको छ। केही लोभी–पापीहरूले सहकारीको मूल्य, मान्यता तथा सिद्धान्त विपरित कार्य गरेका र सरकारले तिनीहरूको नियमन गर्न नसकेकाले लाखौँ बचतकर्ता सहकारी पीडित भएका छन् र सहकारी समस्या राष्ट्रियरूपमै विकरालरूपमा देखापरेको छ।
मुलुक विकासका लागि आवश्यक राजस्व परिचालन गर्न चुनौतीपूर्ण हुँदै गएको सन्दर्भमा भविष्यमा आर्थिक दृष्टिकोणले कम लागतमा बढी राजस्व परिचालन गर्न सकिने सम्भावना भएको राजस्वको सबभन्दा ठूलो स्रोत पनि यही हो।
देशबाहिर निकासी गरिने वस्तु तथा सेवालाई करको भारबाट पूर्णरूपमा मुक्त गर्नका लागि निकासीमा कर शून्य दरले लगाइन्छ जसले गर्दा स्वदेशी वस्तु तथा सेवाहरू विदेशी बजारमा प्रतिस्पर्धी भई मुलुकको निकासी प्रर्वधन हुने स्थिति उत्पन्न हुन्छ।
