१५ मंसिर २०७९ बिहीबार

अफवाह

समाजले सोच्यो, ‘देउतै फुलेपछि अब हामी उभिएको यो धर्ती स्वर्ग बन्न कत्ति बेर लाग्दैन।’

बेलुकी

यसैगरी बेलुकी हुन्छ सधैं भएझैं लोकगीत गाउँदै चराहरू गुँड पस्छन् ,बकुल्ला कराउँछन् सुकेका तालमा दिनभरि आहार खोजेर रित्तो हात खाली भुँडी र लाचार आशा लिएर घर फर्किँदा खेताला मेलाबाट घरतर्फ लाग्छन्।

मैनालीको ‘पृथक् बाटो’मा टन्डेली

लघुकथाकार मैनाली आफैं विधाविज्ञ समालोचक हुन्। विधारञ्जक तथा विधाभञ्जक हुन सक्ने सामर्थ्य छ उनमा। बनीबनाउ लिकमा होसियारीपूर्वक हिंड्ने र नयाँ लिक बनाउनसक्ने अब्बलता छ उनमा। कथावस्तु चयन, शीर्षक चयन तथा समग्र प्रस्तुतीकरणमा उम्दा छन्। चुस्त छन्।

विश्व कीर्तिमानी डा. डी. आर. उपाध्यायलको थप २२ विश्व कीर्तिमान सार्वजनिक

विश्व कीर्तिमानी गीतकार तथा उपन्यासकार डा. डी. आर. उपाध्यायले आफ्ना थप २२ विश्व कीर्तिमान सार्वजनिक गरेका छन्।

‘उमिहोतारु’ नियात्रासंग्रह बजारमा

उमिहोतारु नियात्रासंग्रह बजारमा आएको छ। अनुसन्धानमूलक नियात्रामा कलम चलाउने बेलायतबासी साहित्यकार कृष्ण बजगाईंको यो चौंथो नियात्रासंग्रह हो। यसअघि बजगाईंका युरोशियाको स्पर्श, भाया साक्रा र दाइबुचु नियात्रासंग्रह आइसकेका छन्।

शहीद वीरबहादुर र उसकी आमा

अशुभ खबरले आमा छाती पिट्दै चिच्याइन्। शनैशनै निथ्रुक्क भिज्छ रोदनले सिंगो झुप्री टोल। छेउकै खोला रुँदै बग्छ, वीरे मरेको सुन्दा। रोयो वीरेले खेलेको माटो। मौन भए आकाशका ताराहरू पनि। ठ्याक्क रोकियो, अघिसम्म सरसराइरहेको बतास।

साँझमा

आफ्नै मुटुजस्तो तिमी सनाखत गर्न नपाउँदै हरायौ हृदयको उज्यालो बाली खोजेथे कतिखेर आखाको जून पनि निभिसकेछ। पीपलको हाँगामा सधैं बस्ने एक जोडी चखेवा छुटेपछि पो थाहा भयो! बिहान नहुँदै हाम्रा साझा सपना पनि छुटी हिंडेछ झोलामा गरूँङगो उदासीनता बोकी।

अहम्त्याइँ

‘दाजु, म पैसावाल छु। तर, पैसाले बँचाउन नसक्ने रोगले छटपटिंदै छु। माफ पाऊँ दाजु, म आजआफ्नै अहम्त्याइँले हरेक रोगको शिकार भई मृत्युसँग लड्दै छु।’

सत्या अधिकारीका पाँच लघुकथा

बाबू, जन्म दिने बाआमालाई सधैं आफ्नै घरमा बस्न दिनू है। दशैंको टीका थाप्न मात्र आमा लिन वृद्धाश्रममा जानू नपरोस्। सिउन नमिल्ने गरी मेरोझैं तिम्री आमाको मन नफाटोस् है!’

हिमेशको निर्णय

नेपाली जान्दैनन् भनेर सधैं हेप्ने गरेको साथी प्रथम भएको र आफूले भाग लिन नपाएको सम्झेर हिमेश पछुताउँदै अबदेखि समयमै विद्यालय आउने निर्णय गर्दै घरतिर लाग्छ।

कथ्यमा नयाँ आयाम ‘आदिबिम्ब’

‘आदिबिम्ब’ विशेष जातिको अनुसन्धान गर्दै लेखिएको कथा साहित्यको एक उत्कृष्ट नमुना हो। यस कथासंग्रहमा समावेश गरिएका सबै कथामा अनुसन्धान गरी साहित्यिक कृतित्व रच्ने जमर्को गरिएको छ।

‘समकालीन नेपाली निबन्ध’ मा सङ्गृहीत आत्मपरक अभिव्यञ्जना

हेर्ने देख्ने बाह्य अंग-अवयव त आँखा। वास्तविक वस्तुको मूलभूतस्वरूप अवलोकन गर्ने अन्तरदृष्टि। दिव्य दृष्टि भन्छौं त्यसलाई। दिव्यदृष्टिलाई अन्तरदृष्टि भन्छौं। अन्तरदृष्टि नखुली दिव्य दृष्टि बन्दैन। त्यसैले नै हो सर्जकका सृजनालाई युग युगान्तर सजीव बनाउँछ। कालजयी बनाउँछ।

अष्टचिरञ्जीवीको महत्व र महिमा

यस्तै अष्टचिरञ्जीवीलाई सम्झना गर्दा मनले चिताएको कार्य सफल हुने जनविश्वास छ। हाम्रो देशमा रहेका विभिन्न सत्तल, पाटी, पौवा, देवताका नामले स्थापना गरिएका देवघर र दरबारमा पनि अष्टचिरञ्जीवीको प्रतीक चिह्न अंकित गरी राखिएको छ।

आमाले साँचेका सिप र लोकगीतहरू

आमाको स्वास्थ्य स्थिति सामान्यतः ठिकै छ। उमेरजन्य कमजोरी हुनु स्वाभाविकै होला भन्ने लाग्छ। चिसो मौसममा कहिलेकाँही रुघाखोकी लाग्छ। भित्री रोग त्यति छैन। आमा अहिले ८९ वर्षमा हिँड्दै हुनुहुन्छ।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्