५ असार २०७८ शनिबार

पिताजीसँगको रमाइलो यात्रा

जुन वेला हामी यो यात्रा गर्दै थियौँ, त्यतिवेला नेपाली साहित्यमा पिताजीको उचाइ लगभग सगरमाथाको हाराहारी कायम भइसकेथ्यो। पिताजीलाई कसैले ढगाउन र हल्लाउन नसक्ने अवस्था बनिसकेथ्यो। घरपरिवारमा पनि आमाले सधैँ मानसम्मान गर्ने। हामीलाई समेत मानसम्मान गर्न लगाउने हुँदा पिताजीलाई हामीले वात्सल्य पिता होइन, एउटा सर्वमान्य व्यक्तिका रूपमा ग्रहण गर्‍यौँ।

व्रत

के निसन्तान हुनुमा मेरो मात्रै कमजोरी हो ? उनको कमजोरी हुन सक्दैन ? कहिलेकाहीँ त मलाई आफ्नो मातृत्व जाँच्न मन हुन्थ्यो, कुनै परपुरुषसँग सम्बन्ध राखेर। छ्या, मेरो मनमा कस्ता पापी कुरा आउन थालेका हुन् ! म आफ्नो मनलाई रोक्न खोज्थेँ तर वेला वेला बहकिन्थ्यो।

कुमालेको चक्र

यसरी नै एकदिन घर पुग्दा बच्चा गुँडमा थिएनन्। रानी चरी डाँको छोडेर रुन थाली। भाले सुगाले घाइते मुटु लिएर यताउता खोजी गर्यो। कतै पत्तो लागेन। बच्चाको सम्झनाले रानी दिनदिनै दुर्बल देखिन थाली र भालेले गुँड छोडेर अन्तै जाने निर्णय गर्यो।त्यतिबेला पल्लो गुँडको बुढो सुगाले भन्यो– छोरी यो कुमालेको चक्र हो । तिमीले पनि आफ्ना बाबुआमालाई त्यागेर आयौ। उनीहरूलाई पनि आफ्ना सन्तानले यसरी नै त्याग्नेछन्। यसरी नै यो क्रम निरन्तर चलिरहने छ....,चलिरहने छ ।

स्कूल पढ्दाका उरन्ठेउला दिनहरू

बिमलीले अब तँलाई मार्छु भन्दै हातमा हँसिया बोकेर लखेटी । म डोको–सोको छाडेर खेतैखेत हामफालेर भागें । लखेट्दा–लखेट्दै नभटेपछि बिमलीले ढुङ्गो टिपेर टुनुनु–न हानी । मेरा टाउकैमा लाग्यो र भलभली रगत आयो । म रुँदै थचक्क बसें । बिमली डराई र मेरो छेउमा आएर किन त्यसो भनेको त ? भन्दै वनमारा निचोरेर टाउकामा लाइदिई । रगत लागेको कपाल मजेत्रोले पुछिदिई । अनि सँगै घाँस काट्न थाल्यौँ । बिमलीले मलाई पनि घाँस काटिदिई । त्यसपछि हामी सँगै घर फर्कियौं । मैले त्यो चोट कसैलाई देखाइनँ । पछि आमाले जुम्रा हेर्दा ठूलो खत देख्नुभएछ । ‘हन के भको टाउकामा ? केले चोट लाग्यो ?’ भनेर सोध्नुभयो । मैले अस्ति नै लडेर चोट लागेको हो भनेर ढाँटे । यस्तो हुँदा पनि किन भनिनस् ? भनेर आमाले कराउनुभयो । म भने बिमलीलाई सम्झेर मनमनै हाँसे ।

मेरो जन्मभूमि

एक दिनको कुरा हो । हामी खोलाको छेउमा बसेर माछा मार्न लागेका थियौँ । खोलाले मेरो जुत्ता नै बगाएर लग्यो । अँध्यारो बढ्दै गएको थियो। हामीले निकै प्रयास गरयौँ तर सफल भएनौँ । बरु जुत्ता निकाल्ने हुँदा मेरो ज्यान नै त्यस खोलामा झन्डै गएको थियो । पानीको वहावसँगै बग्दै गएको मेरो जुत्ता निकै तल पुग्यो । एउटा मान्छेले त्यो जुत्ता भिकिदियो। हामीले उसलाई धन्यवाद दियौँ । त्यस दिनदेखि हामी घुम्न जाँदा चाँडै नै घर फर्केर आउन थाल्यौँ ।

आमा

आमाको स्नेहमा फुरुङ्ङ हुँदै प्रभातले मनमनै भन्यो, ‘धन्य भगवान्, मलाई यति धेरै माया गर्ने आमा दिएर तिमीले मलाई टुहुरो हुनबाट बचायौं ।

न्यायमूर्ति

ठूल्ठूला नेतादेखि शहरका नामुद डनहरूसँग उठबस भएकाले त्यो कायर न्यायमूर्तिले आफ्नी सहोदर बहिनीलाई न्याय दिलाउन सकेन। त्यति मात्र हो र ?

प्रतिभा पुरस्कारको घोषणा

विराटनगरबाट २०३९ सालदेखि वितरण गर्न थालिएका उक्त पुरस्कारहरू निजी क्षेत्रको राष्ट्रिय स्तरको अग्रणी पुरस्कारहरू मानिन्छन्। यस संस्था र यसका पुरस्कारबाट अहिलेसम्म १ सय जति साहित्यकार पुरस्कृत तथा सम्मानित भैसकेका छन्। घोषणा गरिएका पुरस्कारहरू सधैझैं आषाढ २९ गते भानुजयन्तीको अवसरमा वितरण गरिने भएको छ।

राम्रो पनि राम्रै देखिन्छ

त्यो सम्माइलो सिधा बाटो अलिअलि घुमाउरो कहिले कुआकारमा त कहिले ऊ आकारमा कहिले क्ष आकारमा त कहिले ज्ञ आकार क्या मिठो छ है अमिलो त्यो आँपभन्दा चिनाइलो त्यो विषाइलो जुस चाहे उत्तर घुस वा चाहे दक्षिण घुस पूर्व, पश्चिम सके जति सबै जम्मै चुस जम्मै सबै मुछ जम्मै खुस सबै हुस।

बताससँग जङ्गली फूलको साक्षात्कार

के यो युगले आफूसँग राख्ने हैसियत राख्दछ त ? जङ्गली फूल अंकित चित्र जहाँ सुरक्षित महसुस गर्दैन मान्छे एउटा फूलको स्वतन्त्रतादेखि हेर्नुस् लगलग कापिरहेछ कोही, दुरुस्तै अनुहार भएको निर्भीक भई उभिन्छु भन्दा आफ्ना लागि ऊ सिर्फ फूल थिई देख्नेले सिर्फ जङ्गली देखे !

बिलो

रातको समय धेरै बन्दुकहरू पड्केको सुनिन थाले। स्थानीयहरू पनि सुराकी गर्दै नै आइरहेको थिए । धेरै दिनको प्रयासपछि बल्ल तस्कर फेला पर्यो! पक्रेर प्रहरीमा बुझाउन खोज्दा ऊ बेसरी हाँस्यो।

वृद्ध बाआमाको आवाज

म यो भेन्टिलेटरमा अक्सिजनको सहाराले सङ्घर्ष गरिरहेछु। तिम्रो मुहार हेर्ने अन्तिम इच्छा पूरा गर्न तिमीले बिर्सिए पनि म कहाँ भुल्न सक्छु र ? म आमा हुँ तिम्री तिम्रै पर्खाईमा तड्पिरहेछु तड्पिरहेछु ..

आडम्बर

अचानक ती स्त्रीको कुरा सुनेर सब चकित बनेर मुखामुख गर्न थाले। हर्कवीर रणभुल्लमा परे। उनले त्यो भिडमा अन्याय,हिंसाबाट आजित आफ्नी श्रीमती पनि छिन् भनेर सोचेकै थिएनन् । केही समयपछि ती स्त्रीले आफ्नो विगतका सबै घटना छर्लङ्ङ पारेपछि सबैले एकैस्वरमा भने –हो अहिलेको समयमा धर्मको नाममा हिंसा गर्नेहरू धेरै छन्। यी सब धर्मभीरु भनाउँदाहरू हामी जस्तालाई पंगु बनाएर धर्मकै बद्नाम गर्नेहरू हुन्। हामी अन्धभक्त हुनुहुन्न। मुखले बुद्ध वाणी अलाप्दै व्यवहारमा कुटिल बन्ने धर्मात्माहरूसँग होसियार हुनुपर्छ। त्यत्ति भन्दै सब बाटा लागे।

साथी

–मलाई दुईटा कागती देऊ न , मैले भनें। – म भरे आमा आएपछि दिन्छु ल, उसले भनी। म केही नबोली पसलमा गएँ। चारवटा कागती किनेर घर आएँ। चारवटा कागती देखेर छक्क पर्दै आमाले भन्नुभयो – हाम्रोबाट त जे पनि झोला भरेर लैजाने तेरी साथीले चारवटा मात्र कागती दिई।

आज म कस्तो हुन्थे होला ?

यादहरू नाच्ने आँखामा नाचिदिन्छन् यादहरूका चित्र जस्तो कि लाज र डरलाई खल्तीमा राखी कैयन पटक कक्षाकोठामा कुखुरा बनियो , भ्यागुता बनियो रमाएरै। आजभोलि सोच्ने गर्दछु माउसुली भई पुच्छर खसाएर हिँडेको भए ऊ बेला आज म कस्तो हुन्थे होला ?

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्