‘मैले आफ्नो करियरमा सधैं कठिनाइहरूको सामना गर्नुपर्‍यो, र हरेक पटक साहसका साथ त्यसलाई पार पनि गरे। तर, यसपटक पुनः माथि उठ्न तपाईंको सहयोगको आवश्यकता परेको छ।’

यो भनाइ थियो- नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीकी कप्तान एवं स्ट्राइकर सावित्रा भण्डारी ‘साम्बा’ को। मैदानभित्र विपक्षीको पोस्टमा गोलको वर्षा गर्ने ‘गोल मेसिन’ को उपनामले परिचित साम्बा यतिबेला खेल जीवनकै कठिन मोडमा उभिएकी छिन्।

गत सोमबार दिउँसो कप्तान सावित्राले सामाजिक सञ्जालमा एउटा लामो स्ट्याटस लेखिन्। स्ट्याटस थियो- उनको घुँडामा लागेको गम्भीर चोट र त्यसको उपचारमा देखिएको चरम आर्थिक तथा व्यवस्थापकीय सङ्कटबारे।

पछिल्लो समय न्युजिल्यान्डको वेलिङ्टन फिनिक्स क्लबमा आबद्ध भई अष्ट्रेलियाको शीर्ष डिभिजनको लिगमा व्यावसायिक फुटबल खेल्दै आएकी साम्बा विगत सात सातादेखि मैदान बाहिर छिन्।

करिब दुई महिनाअघि क्लबकै तर्फबाट खेलिरहँदा उनको घुँडामा गम्भीर चोट लागेको थियो। चिकित्सकीय परीक्षणअनुसार उनलाई यसअघि गरिएको शल्यक्रियाको ग्राफ्ट र एमसिएल दुवैमा गम्भीर समस्या देखिएको छ। यही चोटका कारण उनी सात सातादेखि फुटबल खेल्नबाट वञ्चित छिन्।

व्यावसायिक खेल जीवनको उत्कर्षमा रहेका बेला लागेको यो चोटले उनलाई शारीरिक रूपमा मात्र नभई मानसिक रूपमा समेत तनावमा पारेको थियो। क्लबको तर्फबाट खेलिरहँदा घाइते भएकी उनको उपचार समयमै हुन नसक्दा स्थिति जटिल बन्दै गयो।

वेलिङ्टन फिनिक्सबाट खेल्दा घाइते भएकी साम्बाले सात साता बितिसक्दा पनि शल्यक्रियाको टुङ्गो नलागेपछि सोमबार सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो चोट र त्यसको गम्भीरताबारे सम्पूर्ण जानकारी गराउन बाध्य भइन्।

लामो समयसम्म उपचार नगरी बस्दा खेल जीवनमै असर पर्ने जोखिम बढेपछि उनले आफ्नो रोजाइको स्थानमा उपचार गराउन चाहेकी थिइन्।

सावित्राको चाहना कतारमा शल्यक्रिया गराउने रहेको छ। यसअघि पनि उनको घुँडाको सफल शल्यक्रिया कतारमै भएको थियो। कतारको अत्याधुनिक सुविधा र यसअघिको सफल अनुभवका कारण उनले त्यहीँ उपचार गर्न आफूलाई सहज र भरपर्दो महसुस गरेकी हुन्।

तर, समस्याको मुख्य जड थियो, उपचार खर्च। कतारमा गरिने उक्त जटिल शल्यक्रियाका लागि प्रारम्भिक रूपमा करिब ८० हजार अमेरिकी डलर (करिब १ करोड नेपाली रुपैयाँभन्दा बढी) खर्च हुने आंकलन गरिएको छ।

यति ठूलो रकम एक्लै जुटाउन असम्भव भएपछि उनले नेपाली फुटबलको अभिभावक संस्था अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) सँग गुहार मागेकी थिइन्।

सावित्राका अनुसार उनले पटक-पटक एन्फालाई आफ्नो अवस्थाबारे जानकारी गराउँदै सहयोगको याचना गरेकी थिइन्। एन्फाले सुरुमा सहयोग गर्ने वाचा त गर्‍यो, तर तीन साता बितिसक्दा पनि तोकिएको मितिमा कुनै ठोस कदम चालिएन। यस विषयमा एन्फा पदाधिकारीहरूसँग सम्पर्क स्थापित गर्नसमेत उनलाई निकै कठिन भएको थियो।

‘एन्फाका अध्यक्षले नै मेरो उपचार एन्फाले पूर्ण रूपमा गर्न नसक्ने बताउनुभयो,’ सावित्राले भनिन्, ‘उहाँहरूले मलाई ५ लाख रुपैयाँ सहयोग गर्न सकिने र बाँकी अन्य सहयोग आफैँ जुटाउन भन्नुभयो।’

राष्ट्रिय टोलीको कप्तान र देशको नाम विश्वसामु चिनाउने खेलाडीलाई अभिभावक संस्थाबाटै यस्तो रुखो जवाफ आएपछि उनी मर्माहत भइन्। क्लबले उपलब्ध गराउने बीमा रकम अपुग हुने र एन्फाबाट पनि अपेक्षित सहयोग नपाउने निश्चित भएपछि उनी आम नेपाली जनता र समर्थकहरूसँग सहयोग माग्न बाध्य भएकी हुन्।

सावित्राले सोमबार सहयोगको अपिल गर्दै स्ट्याटस पोस्ट गरेलगत्तै त्यो डढेलोझैँ सामाजिक सञ्जालमा फैलियो। पोस्ट गरेको केही मिनेटमै उनलाई समर्थन गर्न लाखौँ फ्यानहरू स्वतःस्फूर्त रूपमा अघि आए।

मैदानभित्र दर्शकको अपार माया पाएकी साम्बाले मैदानबाहिरको यो कठिन लडाइँमा पनि समर्थकको उति नै दरिलो साथ पाइन्। उनको अपिलपछि सहयोग गर्न लाखौँ हातहरू अघि बढे।

नेपालका प्रमुख राजनीतिक दलका नेता, विभिन्न संघ-संस्था, कलाकार, व्यवसायीदेखि आम सर्वसाधारणले मन खोलेर सहयोग गरे। राष्ट्रिय खेलाडीको पीडालाई आफ्नै पीडा सम्झिएर देश-विदेशमा रहेका नेपालीहरूले आर्थिक सहयोगको ओइरो लगाए।

परिणामस्वरूप उनले स्ट्याटस लेखेको २४ घण्टा नबित्दै उनको बैंक खातामा करिब डेढ करोड रुपैयाँ जम्मा भयो।

सहयोग रकम आवश्यकताभन्दा बढी सङ्कलन हुने देखेपछि मंगलबार दिउँसो पुनः एकपटक स्ट्याटस लेख्दै उनले आफ्नो शल्यक्रियाका लागि आवश्यक रकम जुटेको जानकारी गराउँदै अब थप सहयोग नगर्न आग्रह गरिन्।

‘खेलाडीको रूपमा मैले आजसम्म कमाएको सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति पैसा र उपाधि होइन रहेछ। यो माया, भरोसा र समर्थन नै रहेछ भन्ने मैले फेरि एकपटक बुझेको छु। यही नै मेरो वास्तविक कमाइ हो।’ सावित्राले भनिन्।

सावित्रा नेपालकी सर्वाधिक गोलकर्ता मात्र होइनन्, उनी दक्षिण एसियाली फुटबलकै एक आइडल र ब्रान्ड समेत हुन्। तर, देशको झन्डा बोकेर हिँड्ने राष्ट्रिय कप्तानको उपचारका लागि जनतासँग सहयोग माग्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुनुले राज्य संयन्त्र र एन्फाको कार्यशैलीमाथि प्रश्न खडा गरेको छ।

सामाजिक सञ्जालमा फ्यानहरूले एन्फा र नेपाल सरकारप्रति निकै आक्रोश व्यक्त गरेका छन्। राज्यले अर्बौँ खर्च गर्न सक्ने तर एउटा राष्ट्रिय गहनाको उपचारमा निरीहता देखाएको भन्दै तीव्र आलोचना भइरहेको छ।

सावित्राका अनुसार अब उनको शल्यक्रियाका लागि आवश्यक सम्पूर्ण रकम सङ्कलन भइसकेको छ। लामो समयदेखि शल्यक्रियाको पर्खाइमा रहेकी उनको अबको पहिलो प्राथमिकता जतिसक्दो चाँडो कतार पुगेर शल्यक्रिया गराउनु हो।

खातामा जम्मा भएको जनस्तरको सहयोग, क्लबबाट प्राप्त हुने बीमा रकम र एन्फाले वाचा गरेको सहयोगसहित उनी कतार जानेछिन्।

शल्यक्रिया सफल भएपछि पनि उनी तत्कालै मैदानमा फर्किने सम्भावना छैन। रिकभरी र पुनर्स्थापनाका लागि लामो समय लाग्ने भएकाले उनले यो सिजनका बाँकी सबै खेलहरू गुमाउने क्लबले जनाएको छ।

एन्फा प्रवक्ता सुरेश शाहका अनुसार व्यावसायिक क्लब फुटबल खेलिरहँदा खेलाडी घाइते भएमा उपचारको सम्पूर्ण जिम्मा सम्बन्धित क्लबकै हुने अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलन रहेको छ।

तर, सावित्रा आबद्ध वेलिङ्टन फिनिक्सले न्युजिल्यान्डकै स्थानीय अस्पतालमा उपचार गराउन चाहेको थियो। जबकि सावित्राको प्राथमिकता र विश्वास कतारको ‘एस्पायर’ जस्ता विशिष्टीकृत अस्पतालमा थियो। क्लबले उपलब्ध गराउने बीमा रकम कतारको महँगो उपचारका लागि अपुग भएपछि नै समस्या उब्जिएको हो।

सावित्राको स्ट्याटसपछि चौतर्फी आलोचना भए लगत्तै एन्फाले पनि हतार-हतार प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै सहयोग गर्ने जनाएको थियो। एन्फाले कतार फुटबल संघ र परराष्ट्र मन्त्रालयसँग समन्वय भइरहेको बताएको छ।

यद्यपि, खेलाडीले गुहार माग्नु पूर्व नै एन्फाले प्रोएक्टिभ भूमिका खेल्न नसकेकोमा आलोचना भने साम्य भएको छैन।