दशकौंदेखिको अमेरिकी प्रतिबन्धले क्युबाको ऊर्जा पूर्वाधारलाई कमजोर बनाएको छ ।

जसले गर्दा टापुभरिका परिवारहरूलाई आधुनिक भान्सा त्याग्न र कोइलाले खाना पकाउने पुरानो परम्परालाई पुनर्जीवित गर्न बाध्य पारेको छ।

हवानाको मारियानामा, ६२ वर्षीया कारिडाड अल्भारेजले आफ्ना श्रीमानसँग मिलेर एउटा सानो क्याफे चलाउँछिन्। तर ऊर्जा संकट गहिरिँदै जाँदा, उनलाई कोइलाले आगो बाल्ने सीप सिक्न बाध्य पारिएको छ ।

‘म ६२ वर्षकी भएँ, र मेरो जीवनमा पहिलो पटक, इन्धन अभावका कारण कोइला प्रयोग गरेर खाना पकाउनु परेको छ। हामी धेरै कठिन समयबाट गुज्रिरहेका छौं। हामीसँग कोइला प्रयोग गर्नुको विकल्प छैन,’ उनले भनिन्। ‘अधिकतम दबाब र आर्थिक दमन’ को अमेरिकी नीतिले क्युबाको ऊर्जा प्रणालीलाई प्रत्यक्ष रूपमा लक्षित गरेको छ, बिजुलीको अभाव बढ्दो रूपमा गम्भीर हुँदै गइरहेको छ।

बिजुलीबाट खाना पकाउन अभ्यस्त परिवारहरूका लागि, अप्रत्याशित ब्ल्याकआउटले खाना ढिलो हुन्छ, वा कहिलेकाहीँ कहिल्यै पकाउँदैन। त्यसैले धेरै भन्दा धेरै घरपरिवारहरू कोइलामा फर्किरहेका छन्। ‘मैले खाना पकाउँदै गर्दा बिजुली गयो भने, हामी कोइलामा जान्छौं। बिजुली यति अविश्वसनीय भएकोले, हामीले दिनको दुई पटक मात्र खाना खानुपर्छ,’ उनले भनिन्।

लेक्सर ब्रिजुएला दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि कोइला बनाउँदै आएका छन्। अब, उनी प्रायः एकैचोटि तीनवटा ब्याच चलाउँछन् र अझै पनि माग पूरा गर्न सक्दैनन्। कोइला उत्पादन कठिन काम भए पनि, मागमा हालैको वृद्धिले उनको कडा परिश्रम अन्ततः फलदायी हुँदैछ भन्ने बुझाउँछ ।अमेरिकी दबाब अभियानले बिजुली निसासिएको मात्र होइन, इन्धन आयात पनि बन्द गरेको छ, जसले गर्दा ग्यास क्यानिस्टरहरूको ढुवानी र रिफिलिङमा अवरोध पुगेको छ। पहिले ग्यासमा भर परेका परिवारहरू पनि अब कोइलाको खोजीमा छन्।