भारतको गाजियाबादका हरिश राणाको निधन केवल एक व्यक्तिको मृत्यु नभई, आधुनिक चिकित्सा, कानुन र नैतिकताको संगममा उभिएको एउटा जटिल प्रश्नको अन्त्य पनि हो। १३ वर्षसम्म कोमामा रहेका उनलाई अन्ततः इच्छामृत्युको अनुमति दिइएपछि जीवन र मृत्युबारे गहिरो बहस फेरि एकपटक मंगलबारदेखि सतहमा आएको छ।

नयाँ दिल्लीस्थित एम्स अस्पतालमा उनको अन्तिम साससँगै एउटा लामो पीडा र अनिश्चितताको अध्याय बन्द भयो। तर यस घटनाले समाजलाई एउटा संवेदनशील प्रश्न छोडेको छ—के दीर्घकालीन पीडाबाट मुक्ति दिन मृत्यु रोज्नु उचित हो?

हरिशको परिवारका लागि यो निर्णय सहज थिएन। एकातिर छोराको असह्य अवस्था, अर्कोतर्फ चमत्कारको आशा—यी दुईबीच उनीहरू वर्षौंसम्म संघर्षरत रहे। अन्तिम क्षणसम्म उनकी आमा प्रार्थनामा डुबिरहनुले भावनात्मक द्वन्द्व कति गहिरो थियो भन्ने देखाउँछ।

सर्वोच्च अदालतको निर्णयले कानुनी बाटो त खोल्यो, तर यसले चिकित्सा क्षेत्र र समाजमा नयाँ बहस सुरु गराएको छ। इच्छामृत्युको प्रक्रिया, जसमा खाना र पानी रोक्ने निर्णय लिइयो, धेरैका लागि स्वीकार्य भए पनि केहीका लागि विवादास्पद छ।

यो घटना केवल एउटा दुर्घटनाबाट सुरु भएको थियो—एक युवा इन्जिनियरिङ विद्यार्थीको सपना अचानक चौथो तलाबाट खस्दा चकनाचुर भयो। त्यसपछि सुरु भएको शारीरिक असक्षमता र मानसिक अनुपस्थितिको यात्रा अन्ततः मंगलबार मृत्युमा टुंगियो।

अब प्रश्न उठ्छ—के यस्तो अवस्थामा जीवनलाई लम्ब्याउनु मानवता हो, वा पीडाबाट मुक्त गराउनु करुणा?

हरिश राणाको कथा एउटा व्यक्तिको मात्र होइन, भविष्यमा यस्ता निर्णयहरू कसरी लिइनेछन् भन्ने बहसको आधार पनि बन्नेछ।