अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फेब्रुअरीमा भारतमा मतदान बढाउन अमेरिकी एजेन्सी युएसएआईडीले १८२ करोड रुपैयाँ दिएको दाबी गरेका थिए। तर अब यो दाबी गलत सावित भएको छ।

ट्रम्पको बयानपछि भारतीय विदेश मन्त्रालयले भारतस्थित अमेरिकी दूतावासलाई विगत १० वर्षको विवरण मागेको थियो। जवाफमा दूतावासले जुलाई २ मा एक प्रतिवेदन दियो। प्रतिवेदनमा अमेरिकी दूतावासले स्पष्ट रूपमा भनेको छ कि उनीहरूले त्यस्तो कुनै कोष प्राप्त गरेनन् र कसैलाई पनि दिएनन्।

त्यसमा २०१४ देखि २०२४ सम्मको सबै अमेरिकी सहयोगको विवरण थियो।

दूतावासले यस अवधिमा भारतको निर्वाचन प्रक्रियाको लागि कुनै पनि रकम उपलब्ध नगराइएको बताएको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालयले बिहीबार राज्यसभामा यो जानकारी दिएको हो।

अमेरिकी सरकार दक्षता विभागले १६ फेब्रुअरी २०२५ मा विश्वभरका अन्य देशहरूलाई यूएसएआईडीको ४८६ मिलियन डलरको कोष रद्द गर्ने घोषणा गर्‍यो। विभागले भारतमा मतदाता संख्या बढाउन १८२ करोड रुपैयाँको कोष पनि समावेश गरेको बताएको थियो।

यसपछि, ट्रम्पले फेब्रुअरी १८ मा भने, 'भारतसँग धेरै पैसा छ। भारत संसारमा सबैभन्दा बढी शुल्क लगाउने देशहरू मध्ये एक हो, विशेष गरी हामीमाथि। म भारत र उनीहरूको प्रधानमन्त्री मोदीलाई सम्मान गर्छु, तर १८२ करोड किन?'

ट्रम्पले केही दिनमा धेरै पटक कोषको दाबी दोहोर्‍याए। यस क्रममा उनले मोदीको नाम पनि लिइरहे। ट्रम्पले फेब्रुअरी २१ मा भने कि यी कोषहरू भारतमा मतदाता मतदान बढाउन दिइएको हो र हाम्रो बारेमा के छ? अमेरिकामा मतदाता मतदान बढाउन हामीलाई पनि पैसा चाहिन्छ।

विदेश मन्त्रालयका अनुसार दूतावासबाट प्राप्त कागजातहरूले २०२१ देखि २०२४ सम्ममा युएसएआईडी मार्फत भारतलाई कुल ३९७ करोड रुपैयाँ दिइएको देखाएको छ। यो सहयोग युएसएआईडी सम्बन्धी अमेरिकासँग पहिले नै हस्ताक्षर भइसकेका ७ सम्झौताहरू अन्तर्गत दिइएको थियो। यसमा सबैभन्दा बढी २५५ करोड रुपैयाँ तिब्बत कोष, तिब्बती आध्यात्मिक नेता दलाई लामा र अन्य कार्यक्रमहरूको लागि दिइएको थियो।

हालै राज्यसभा सांसद डा. जोन ब्रिटासले सदनमा सोधेका थिए कि युएसएआईडीको पछिल्लो स्थिति के हो? यसबारे विदेश मन्त्रालयले जानकारी दिएको थियो कि अमेरिकी प्रशासनले युएसएआईडीका ८३ प्रतिशत कार्यक्रमहरू समाप्त गरेको छ।

९४ प्रतिशत कर्मचारीहरूलाई जागिरबाट निकालिएको छ। बाँकी १७ प्रतिशत कार्यक्रमहरू मन्त्रालयले व्यवस्थापन गरिरहेको छ। त्यसपछि २९ जुलाईमा अमेरिकी दूतावासले सेप्टेम्बर २ देखि सबै युएसएआईडी कार्यक्रमहरू बन्द हुने घोषणा गर्‍यो।