स्त्री चेतनाको प्रतिध्वनि

नेपाली कविताको इतिहास बदलिँदो समय चेतनाको इतिहास हो । वैदिक मन्त्रहरूको ध्वन्यात्मक प्रवाह हुनु पहिल्यै यो भूगोलमा सम्भवतः प्र्रकृतिपूजक, आदिवासी र त्यसपछिका मानव समुदायको मौलिक जीवनचर्यात्मक गाथाहरूले गुन्जायमान थियो।

विचार

शक्तिको भक्ति

शब्दको शक्ति समयसँगै नाश हुँदैन, बरु हस्तान्तरण हुन्छ। शक्तिशालीले शब्दको अर्थ फेर्छ तर समय र चेतनाले त्यसको मर्म फर्काउन सक्छ। अहिलेको अमेरिका, इजरायल–इरान वा गाजा प्रसंगमा हामीले देखिरहेको कुरा शब्दको मर्मको मृत्यु होइन, शब्दमाथि शक्तिशालीको एकाधिकार हो।

कला/साहित्य

स्नेहको त्यो आवाज

तारानाथ शर्मा कठोर अभिव्यक्तिका धनी भए पनि भित्रबाट अत्यन्त स्नेही र आत्मीय थिए।

विचार

विवेकको खडेरी र ‘मास हिस्टेरिया’

अरस्तुले २३ सय वर्षअघि नै ठम्याएका थिए– भूगोल, अर्थतन्त्र र सैन्य सामथ्र्यको त्रिवेणीले प्रजातन्त्रको आयु र राष्ट्रियताको आयतन तय गर्छ।

कला/साहित्य

गीतमा राष्ट्रभक्ति

यो त्यो धर्ती हो जहाँ सूर्यको पहिलो किरणले पदार्पण गर्छ। यहाँ जूनले शीतलताको सङ्गीत भर्छ, ताराहरूले झिलीमिली गीत गाउँछन्।

विचार

एमाले महाधिवेशनका पात्र र प्रवृत्ति

शक्ति प्रदर्शनले असुरक्षा झन् बढाउँछ। इतिहासबाट भाग्ने नेतृत्व इतिहासमै टिक्दैन।

विचार

कुटीको मौनता र शब्दको उज्यालो

पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा (एमाले) का अध्यक्ष केपी ओलीको गुन्डुमा निर्माण गर्न लागेको भव्य दरबारको तस्बिर सार्वजनिक मात्रै भएन, त्यसलाई ‘ओली कुटी’ नाम पनि दिइयो।

कला/साहित्य

हामी, आजका मान्छे

समूहमा रहन रुचाउँदैनन् आजका मान्छे। हाम्रो भन्ने शब्दलाई पूर्णतः तिलाञ्जली दिएर व्यक्तिमा सीमित भएका छन् उनीहरू।

विचार

भारतमा ट्रम्प महसुलको धक्का

पछिल्ला दुई दशकमा भारतको विश्व निर्यातमा हिस्सा सन् २००५ मा १.२ प्रतिशतबाट सन् २०२३ मा २.४ प्रतिशतसम्म पुगेको छ।

कला/साहित्य

आगाको रङ र सुगन्धविहीन फूल

खोई, देउसी खेल्ने तिनीहरू स्वयम्लाई थाहा छैन होला -तिनलाई पठाउने बलिराजा को हुन्? तर, तिहारको परम्परा! तिनलाई यत्ति थाहा छ -यो तिहार हो, तिहारमा यिनै शब्द राखेर देउसी गाउनुपर्छ।