समर्पणकी प्रतिमूर्ति
अविरल बगिरहने नदीजस्तै सधैं अरूको खुसीमा बाँचिरहन्छिन् नारी तर खै नारीलाई बुझ्ने प्रेमिल मनहरू?

अविरल बगिरहने नदीजस्तै सधैं अरूको खुसीमा बाँचिरहन्छिन् नारी तर खै नारीलाई बुझ्ने प्रेमिल मनहरू?
उहिलेउहिले प्रेमीले पत्र लेख्दा, शब्दहरूमा प्राण भरिन्थ्यो रे, मसीको हरेक थोपामा अथाह माया मिसिन्थ्यो रे!
अपराधीलाई मृत्युदण्ड दिनुअघि अन्तिमपल्टै आफ्नो इच्छा सोधियाे, ‘भन, तिम्रो अन्तिम इच्छा के छ!’
उसले कैले भर्याङ ठानेन तिमीलाई, तिमीले तर टेक्यौ छातीमा, काँध र उसको टाउकोमा कुल्च्यौ उसैको मेरुदण्ड।
साहित्यले जीवनका जटिल पक्ष बुझ्न, समाजका संरचना पहिचान गर्न, मानवीय पीडा र सौन्दर्य महसुस गर्न र आत्म–अन्वेषण गर्न प्रेरित गर्छ।
टीका लगाउन बिर्सेकी प्रौढा पिपलबोट इतिहासका पानाले हम्कन्छे, उदास नयाँ सडकलाई नयाँ सडक भाँचेर औँला साँचेर बाचा पात्रोमा खोज्छ सुखद् शुक्रबार!
सर्वोच्च अदालतले छाउपडी प्रथा उन्मूलन गर्नका लागि यसलाई दण्डनीय बनाउने गरी कानुन बनाउन, जनचेतना अभियान चलाउन भनेर सरकारका नाममा परमादेश गरेको १८ वर्ष भयो ।
संसारका विकसित मुलुकहरूमा बसोबास गरे पनि नेपालका डाँडाकाँडा, खोलानाला र हिमालहरूको सम्झना उनीहरूको मनमा गहिरो रूपमा अंकित हुन्छ।
कमजोरी पत्ता लगाउनु केवल पहिलो चरण हो। त्यसलाई समाधान गर्न ठुलो समय र स्रोत मात्र होइन, मानवीय निगरानी र स्वीकृति पनि आवश्यक हुन्छ।
उहाँको मुखमा आक्रोशको सट्टा मुस्कान देखेर मलाई झन् अचम्म लाग्याे।
निरन्तर मूल्यांकनको मूल दर्शन संरचनावाद र निर्माणात्मक मूल्यांकनमा आधारित छ।
नेपालमा पहिलोचोटि वि.सं. १९१० मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणाले कानुन प्रणालीलाई संहिताबद्ध गरी १९१० सालको मुलुकी ऐन जारी गरेका थिए जुन धर्मशास्त्रहरूमा आधारित हुनुका साथै जात–पात, पुरुष–महिला र ठूला–सानाबीच विभेदकारी नीतिमा पनि आधारित थियो।
