म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका-५ को धार्मिक पर्यटकीयस्थल खयरबाराही (खयरभारानी) ताल जोड्न पदमार्ग निर्माण भएको छ। एक करोड ७० लाख रुपियाँ चन्दा सहयोग जुटाएर यो पदमार्ग बनाइएको हो।  

खयरभारानी थान तथा क्षेत्र संरक्षण र व्यवस्थापन समितिको अगुवाइमा १० वर्षमा पाउद्वार गाउँबाट लरेनी–खोप्रा (खोपारा), खयरखोला हुँदै खयरबाराही ताल जोड्ने पदमार्गको साथै चौतारी निर्माण र खानेपानीको सुविधा पु¥याइएको छ।  

समितिका संस्थापक राजु पुनले पाउद्वार र छिमेकी गाउँका बासिन्दा तथा भक्तजनले दिवंगत आफन्तको स्मृतिमा पदमार्ग र चौतारी बनाएको जानकारी दिए। सेवा निवृत्त बेलायती गोर्खा सैनिक पुनको अगुवाइमा २०७२ सालदेखि पाउद्वार–खयरभारानी ताल जोड्ने पदमार्ग निर्माण अभियान थालिएको थियो।

‘दिवंगत आफन्तको नाममा चौतारा र बाटो बनाउने पुरानो चलनलाई धार्मिक पर्यटनसँग जोड्ने हाम्रो प्रयासमा स्थानीय बासिन्दाका साथै खयरबाराहीमा पूजाआजा गर्न आउने अन्य ठाउँका भक्तजनले साथ दिएका छन्,’ पुनले भने, ‘१० वर्षमा ६७ जनाले गरेको एक करोड ७० लाख सहयोगमा २७.५ किलोमिटर पदमार्ग निर्माण भएको छ।’

सत्र जनाको सहयोगमा पाउद्वार–लरेनी खण्डमा ४.५ किलोमिटर, २३ जनाको सहयोगमा लरेनी–खोप्रा खण्डमा ११ किलोमिटर र २७ जनाको सहयोगमा खोप्रा–खयर खण्डमा १२ किलोमिटर पदमार्ग निर्माण भएको उनको भनाइ छ।

भिरालो पाखामा ढुंगाको सिँढी बनाएर पदमार्ग निर्माण भएपछि स्थानीय बासिन्दा, भक्तजन र पर्यटकलाई आवतजावतमा सहज भएको पाउद्वारका हरिप्रसाद तिलिजाले बताए। दाताको सहयोगमा विभिन्न ठाउँमा आश्रयस्थल र खानेपानीको व्यवस्था गरिएको छ।

अन्नपूर्ण र बराह शिखर हिमालको काखमा रहेको खयर ताल र ताल परिसरमा रहेको प्रसिद्ध धार्मिकस्थल खयरभारानी थानलाई लक्षित गरेर पर्यटन पूर्वाधार बनाइएको छ। गाउँमा नभएका दाताले समितिको सहजीकरणमा स्थानीय मजदुर परिचालन गरेर पदमार्ग र पूर्वाधार बनाएका छन्। पदमार्ग र चौतारामा निर्माणकर्ताको विवरण खुलाएर शिलालेख राखिएको छ।

अन्नपूर्ण गाउँपालिका–५ का वडाध्यक्ष राजेश तिलिजा पुनले खोप्रा, खयर क्षेत्रको पर्यटन पूर्वाधार निर्माणमा सरकारी निकायको तुलनामा समुदायको बढी लगानी भएको बताए। यो क्षेत्रको पूर्वाधार निर्माणमा पर्यटन तथा उद्योग कार्यालयमार्फत पछिल्लो दुई वर्षमा ३२ लाख, अन्नपूर्ण गाउँपालिकाबाट करिब २० लाख बजेट खर्च भएको छ।

स्थानीय बासिन्दाले ‘खयरभारानी’ भन्ने खयरबाराही तालमा जनैपूर्णिमा पर्वमा विशेष मेला लाग्छ। खयरभारानीमा जनैपूर्णिमाका दिन पूजाआजा र दर्शन गरे मनोकामना पूरा हुने र आटे, मागेको पूरा भएपछि बली चढाउने चलन छ। जनैपूर्णिमाका दिन करिब एक हजार दुई सय भक्तजन खयरबाराही पुग्छन्।

जनैपूर्णिमा बाहेकका दिनमा ताल र यो क्षेत्रको अवलोकनका लागि पर्यटक पुग्छन्। पाउद्वारबाट खयर जाने बाटोमा पर्ने खोप्रा लेक पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास भएको छ। समुद्री सतहदेखि तीन हजार छ सय ६० मिटर उचाइको खोप्रा लेकबाट धौलागिरि, अन्नपूर्ण हिमशृंखला, पहाडी भूगोल, सूर्योदय र सूर्यास्तको मनमोहक दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ।

पर्यटन क्षेत्रमा खोप्राको नामले चिनिएको यो ठाउँलाई स्थानीय बासिन्दा ‘खोपारा’ भन्छन्। खोप्रामा पाउद्वार सहकारी संस्थाले सामुदायिक लज सञ्चालन गरेको छ। चौरी र भेडाबाख्राको घुम्ती गोठ पनि खोप्रा, खयर क्षेत्रको आकर्षण हो। पाउद्वारबाट एक दिनमा खोप्रा र दुई दिनको पैदलयात्रामा खयरबाराही तालमा पुग्न सकिन्छ। रासस