काठमाडौं—भारत भ्रमणमा रहेका प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले आज शुक्रबार महत्वपूर्ण भेटवार्ता गर्दैछन्। प्रधानमन्त्री दाहालले शुक्रबार भारतीय राष्ट्रपति प्रणव मुखर्जी, उपराष्ट्रपति हमिद अन्सारी, समकक्षी नरेन्द्र मोदी तथा बरिष्ठ मन्त्रीहरुसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ।
दुवै विश्वविद्यालयबीच भगिनी सम्बन्ध स्थापित भएपछि फैक्ल्टी, विद्यार्थी अदानप्रदान, शैक्षिक अनुसन्धान, पिएचडी प्रोग्राम, सेमिनार र गोष्ठीमा सहभागि हुने अवसर प्राप्त गर्नेछन्। बनारसको काशी हिन्दु विश्वविद्यालयमा नेपालका लाखौं विद्यार्थी अध्ययन गरेका छन्। नेपालका शीर्ष नेताहरुले पनि त्यहीबाट नै शिक्षा आर्जन गरेका हुन्।
“मेरो निवासको कोठामा एउटा पङ्खा छ, त्यो अहिलेसम्म घुमेको छैन”, सूचना तथा सञ्चार मन्त्री सुरेन्द्रकुमार (राम)कार्कीको यो गुनासो कसैलाई दोष लगाउन होइन ।” मुलुकमा जनताले कसरी सार्वजनिक सेवा पाइरहेका होलान् भन्ने प्रश्न उब्जाउन लक्षित थियो । मन्त्रीले भने- “म त्यहाँ गएदेखि त्यो चलेको देखेको छैन, कति महिनामा चल्ला भनेर हेरिरहेको छु ।”
नेपालगन्ज- मुस्लिम धर्मालम्बी बिपी चोकस्थित कादरी मस्जिदअगाडि बकर इदको रमझममा झुलिरहेका बेला मुस्तफा अहसन कुरैसी भने त्रिभुवनचोकको दक्षिणपूर्वमा रहेको आफ्नो निवासमा पाहुनालाई स्वागत–सत्कार र खानपिन गराउन व्यस्त थिए।
जनगणतन्त्र कोरियाले हालै गरेको आणविक परीक्षणका सन्दर्भमा नेपाल सरकारले गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । सरकारले परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत आज एक विज्ञप्ति जारी गरी संयुक्त राष्ट्र सङ्घको सुरक्षा परिषद् तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको अवज्ञा गर्दै कोरियाले गरेको उक्त परीक्षणप्रति विरोध जनाएको हो ।
नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रधानमन्त्री निर्वाचित भएपछि पहिलो पटक आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा जनसभा सम्बोधन गर्न आउँदै छन्। दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा सिरहा क्षेत्र नम्बर ५ बाट निर्वाचित उनी मिर्चैयाको मोहन उच्च माविमा माओवादी केन्द्रले आयोजना गर्न लागेको जनसभालाई सम्बोधन गर्न सोमबार प्रधानमन्त्री आउँदैछन्।
सभामुख ओनसरी घर्तीले विना सूचना लगातार दशवटा संसद बैठकमा अनुपस्थित रहने सांसदहरुको सदस्यता खारेज गर्ने चेतावनी दिएकी छन्। शुक्रबारको संसद बैठकमा महत्वपूर्ण विधेयक पारित गर्ने क्रममा गणपूरक संख्या (कोरम) नपुगेपछि सभामुख घर्तीले संविधानको धारा ८९ प्रयोग गरेर सदस्यता खारेज गर्ने बताएकी हुन्।
भिठ्ठामोड–जलेश्वर–जनकपुर सडक स्तरोन्नति हुने भएको छ । सडक जीर्ण हुँदा वर्षौंदेखि सास्ती खेप्न बाध्य जिल्लावासी स्तरोन्नति हुने भएपछि खुसी देखिन्छन् तर ढुक्कै भने अझै हुन सकेका छैनन् । सडक कालोपत्रे आयोजनाको शुक्रबार भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री रमेश लेखकले शिलान्यास गरे । मन्त्री लेखक शिलान्यासका लागि नेपाली कांग्रेस र माओवादी केन्द्रका सांसद तथा नेताहरूको टोली लिएर जलेश्वर आएका थिए ।
लामाले आफूलाई विभिन्न कार्यक्रममा जादाँ सम्मान स्वरुप आयोजकले ढाकाको खादा ओढाइ दिएको र उक्त तस्बिर फेसबुकमा पोस्ट गर्दा संस्कृति विरोधी भएको भन्दै अपशब्द प्रयोग गरेपछि आफ्नो आत्मसम्मान र न्यायका लागि साइबरक्राइम अन्तर्गतको मुद्दा दर्ता गर्न लागेको बताइन्।
सेतो भुइँकुहिरोले ढपक्कै ढाकिएका डाँडाहरु । बिस्तारै कुहिरो फाट्दै जाँदा देखियो निलो सफा आकास अनि तलतल काठमाडौ उपत्यकाको पुरा दृष्य । स–साना सलाइका बट्टा जस्ता घर गुचुमुच्च परेका । अनि पूर्व दक्षिणदेखि पश्चिमसम्म फैलिएको हरियाली महाभारत सृङखला । प्रकृतिको सृजना कति सुन्दर छ जति हेरे पनि आँखा अघाउँदैनन्।
धरानदेखि पुर्वीउत्तर अग्लो डाँडा छ, त्यसको टुप्पोमा झ्याम्म रुख देखिन्छ । स्कुल पढ्दादेखी नै त्यो डाँडा देख्थ्यौं, र त्यहाँ बाँसको झ्याङ हो भन्ने अनुमान लगाउथ्यौं । डाँडाको नाम भने थाह थिएन । हामी ठिटो चै ‘पङ’ डाँडा भन्थ्यौं ।
पछिल्लो समय नेपाली भाषा÷साहित्यमा सामान्य ढंगमा विषयान्तर भएको जस्तो देखिएको छ । एकातिर वर्णविन्यासको सन्दर्भमा आन्दोलन भइरहेको छ भने अर्कातिर समीक्षासम्बन्धी ‘घगडान’ लेखकका धारणाहरू सार्वजनिक भइरहेका छन् । अरूका आङमा हात्ती सवार होस् वा नहोस्, के मतलब ! म मेरै आङको जुम्राको कुरा निकाल्छु । तब त समीक्षासम्बन्धी बहसमा भाग लिने लोभले मभित्र पनि उत्साह पैदा भयो । तम्सिएँ ।
मोटरवेमा तीव्र बेगमा हुँइकेका कारहरूले मलाई पछि छाड्दै गए । बेलायतमा समर होलिडे सुरु भइसक्यो । चर्को घाममा समुद्रमा रमाउने र लामो छुट्टी मनाउन हिँडेका कारका ताँती अघि–पछि उत्तिकै छन् । उसै पनि घाम लागेको दिन बेलायतीलाई चाडपर्व आएझैँ हुन्छ । त्यस उखरमाउलो गर्मीको दिनमा समुद्रतिर नलागेर उपन्यासकार, कथाकार, कवि तथा संसारप्रसिद्ध बाल साहित्य लेखक रोआल्ड डाह्लको निवासतिर जाने मौका मिलेको छ ।
हिजोआज नेपाली भाषा बिगारेको र सपारेको कुरामा विभिन्न प्रकारका बहस सुन्न, पढ्न र हेर्न पाइन्छ । एउटा पक्ष भन्छ– भाषाविद्हरूले नेपाली भाषामाथि बलात्कार गरेका छन् । परम्परागत ह्रस्व र दीर्घ हिज्जे बिगारेका छन् ।
भाषा पहिचान हो, सभ्यता हो । भाषा म¥यो भने कुनै पनि जातिको पहिचान र सिंगो सभ्यता नै मर्छ । यसर्थ अहिले विश्वका धेरै आदिवासी जनजाति आफ्नो भाषा संरक्षण र सम्बद्र्धनमा कटिबद्ध छन् । उनीहरू आफ्नो मातृभाषालाई अग्घोर प्रेम गर्छन् ।
‘सरले पत्रिकामा लेख्नु भएको आर्टिकल पढेको थिएँ ।’ अनुप बराल सरलाई थिएटर भिलेजमा अकस्मात् भेट्दा अकस्मात नै निस्किएको प्रसंग हो । ओहो ! भेट अकस्मात् हैन क्यारे ! उहाँकै नाटक हेर्न गएपछि भेटिने सम्भावनालाई कसरी अकस्मात् भन्नु ?
मेरो जीवन सपाट, समतल मैदानजस्तै छ । यसमा कहीँकहीँ सामान्य खाल्टाखुल्टी त छन् तर घना जंगल, पर्वत, खण्डहरलगायतको कुनै स्थान छैन । जो मान्छे पहाड घुम्ने रहर गर्छ तिनीहरू त मलाई देखेर निराश हुन्छन् । मेरो जन्म सन् १८८० मा बनारस सहरबाट ४ मिल टाढा लमही गाउँमा भयो । पिता हुलाकमा सामान्य ‘क्लर्क’ थिए । आमा दीर्घरोगी, एउटी दिदी पनि थिइन् ।
बाजुरा, ढाडाकोटका जंग नेपाली ऋण काढेको पैसाले बिहीबार बिहान जहाज चढेर नेपालगन्ज झरे । र, खानासमेत नखाई सिधै भेरी अञ्चल अस्पताल पुगे । यति हतार गर्नुको एउटै कारण थियो– अप्रेसन गरेपछि बिग्रिएको छोराको हातको उपचार।
धर्म एउटै– इसाई । बाइबल पनि एउटै । ‘प्रभु’ भने दुईथरी– पिता भक्त र माता भक्त । एकअर्काका घोर विरोधी । उनीहरू एकले अर्कालाई सिध्याएरै ‘लीला’ देखाउने होडबाजीमा छन् । एउटा समूह भन्छ– पिता प्रभु हुन् । अर्को समूहको त्यसमा विमति छ– माता प्रभु हुन् । यी दुई प्रभुका गुटबीच अहिले अनुयायी तानातान छ । आफूहरूलाई प्रभुका सच्चा अनुयायी दाबी गर्ने उनीहरू एकले अर्कोलाई स्वीकार गर्न मान्दैनन् । एकले अर्को समूहका अनुयायीलाई ललाइफकाइ गरेर आफ्नो समूहमा प्रवेश गराउने योजना दुबैले बुनिरहेका हुन्छन् । यी दुवै समूह एकअर्काका लागि जगजगी बनेका छन् ।
गत वर्ष वैशाख १२ को विनासकारी भूकम्पबाट अतिप्रभावित ११ जिल्लाका ३ लाख १९ हजार पीडितले आवास निर्माण अनुदानको पहिलो किस्ताबापत् ५० हजार रुपैयाँ पाएका छन् । ७६ प्रतिशत पीडितसँग अनुदान सम्झौता भइसकेको छ । सम्झौता भएका मध्ये ६० प्रतिशतले अनुदान रकम पाएका हुन् ।
सहकारीका कर्मचारीले बोकेको चाबी उक्त सेफमा ठ्याक्कै मिल्यो । तर, जब करिब सय केजी वजनको सेफ खुल्यो, प्रहरी अचम्मित भए । त्यहाँ जम्मा सात सय रुपैयाँ र केही कागजपत्र मात्र थिए । उक्त सेफ वज्रवाराहीस्थित सन्तानेश्वर बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाको थियो ।
पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घटाउन माग गर्दै नेपाल आयल निगम पुगेका नेकपा माओवादी केन्द्र निकटका विद्यार्थीसँग निगमका प्रबन्ध निर्देशक गोपाल खड्काले दुःखेसो पोखेका छन्। अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन(क्रान्तिरकारी)ले बिहीबार मूल्य घटाउन ज्ञापनपत्र बुझाएपछि खड्काले गुनासो गर्दै भने, ‘ममाथि अब कुनै आरोप लाग्न बाँकी छैन। तर, निगमको सुधारमा प्रयत्नशील छु।’
स्वदेशी तथा विदेशी विभिन्न सञ्चार माध्यमले चीनका राष्ट्रपतिले नेपाल भ्रमण नगर्ने भनी दिएको समाचारमा सत्यता नभएको सरकारले प्रस्ट पारेको छ। परराष्ट्र मन्त्रालयले बुधबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमणको तयारी भइरहेको समेत स्पष्ट पारेको छ।
