अमेरिका र इरानबीच ठूलो सम्झौता भएको खबर आएको छ। एक्सिओस न्यूजका अनुसार दुई देश ६० दिने युद्धविराम विस्तार सम्झौताको निकै नजिक पुगेका छन्।
रिपोर्टमा भनिएको छ कि यो सम्झौता अन्तर्गत होर्मुज जलडमरु पुनः खोलिनेछ, ताकि जहाजहरूको आवागमन सामान्य हुन सकोस्। इरानले यो समयमा होर्मुजमा राखिएका बारुदी सुरुङ हटाउन सहमत हुन सक्छ।
यसको बदलामा अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथिको प्रतिबन्ध खुकुलो बनाउनेछ र केही प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाएर इरानलाई स्वतन्त्र रूपमा तेल बेच्न अनुमति दिनेछ।
रिपोर्टका अनुसार प्रस्तावित सम्झौतामा इरानले कहिल्यै पनि परमाणु हतियार बनाउने प्रयास नगर्ने वाचा गर्नेछ। साथै, युरेनियम संवर्धन कार्यक्रमलाई सीमित गर्ने र अत्यधिक संवर्धित युरेनियमको भण्डार हटाउने विषयमा पनि छलफल हुनेछ।
एक अमेरिकी अधिकारीले एक्सियोसलाई बताएअनुसार यदि अमेरिकाले इरान आणविक वार्ताको बारेमा गम्भीर छैन भन्ने विश्वास गर्छ भने यो सम्झौता पूरा ६० दिन टिक्न सक्दैन।
यो हेर्न चाखलाग्दो हुनेछ कि इरान वास्तवमै कति टाढा जान इच्छुक छ, तर यदि तिनीहरू सक्षम छन् र आफ्नो मार्ग परिवर्तन गर्न चाहन्छन् भने, यो अर्को चरणले उनीहरूलाई एक देशको रूपमा के हुन चाहन्छ भन्ने बारेमा केही महत्त्वपूर्ण निर्णय लिन बाध्य पार्नेछ, ती अधिकारीले भने।
लेबनान युद्धको अन्त्य समावेश गर्ने सम्झौता
यो सम्झौताले सम्बोधन गरेको अर्को मुद्दा इजरायल र हिजबुल्लाबीच लेबनानमा चलिरहेको युद्ध पनि हो। यसले निर्दिष्ट गर्दछ कि युद्ध समाप्त हुनेछ, एक अमेरिकी अधिकारीले एक्सियोसलाई एकतर्फी युद्धविराम हुनेछैन र यदि हिजबुल्लाहले व्यवहार गर्यो भने, इजरायलले व्यवहार गर्नेछ भनेका छन्। उनले थपे, बेन्जामिन नेतान्याहुका घरेलु विचार छन्, तर ट्रम्पसँग अमेरिका र विश्व अर्थतन्त्रको हित छ।
प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले राष्ट्रपति ट्रम्पसँगको टेलिफोन वार्तामा विभिन्न विषयमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
अमेरिकी अधिकारीले यो सम्झौताको घोषणा चाँडै हुने आशा व्यक्त गरेका छन्।
प्रतिवेदनमा भनिएको छ कि यदि तेहरान आफ्नो परमाणु कार्यक्रमलाई लिएर ट्रम्पको माग पूरा गर्न इच्छुक छ भने दुई देशबीचको सम्बन्ध रिसेट हुने र इरानले पूर्ण आर्थिक सम्भावनामा पुग्ने प्रयास गर्ने अवसर छ।
ह्वाइट हाउसले रिपोर्टमा टिप्पणीको लागि रोयटर्सको अनुरोधलाई तुरुन्त प्रतिक्रिया दिएन।
इरानका संसदका सभामुख मोहम्मद बाघेर गालिबाफले अमेरिका इमानदार नरहेको र इरानले आफ्नो अधिकारमा सम्झौता नगर्ने बताएका थिए।
ट्रम्प प्रशासनले इरान वार्तामा इजरायलको भूमिकालाई सीमित गरेको छ, जसले प्रधानमन्त्री नेतान्याहुलाई ठूलो राजनीतिक धक्का पुर्यायो।
अमेरिकी संघीय अनुसन्धान ब्यूरोले ट्रम्पकी छोरी इभान्का ट्रम्पलाई ज्यान मार्ने धम्की दिएको आरोपमा इराकी नागरिक मोहम्मद बकर साद दाउद अल–सादी लाई पक्राउ गरेको छ।
रुसी अधिकारी मिखाइल उल्यानोभले भने, अमेरिकाले इरान वार्ताको विकासलाई बढाइचढाइ गरिरहेको छ, जबकि वास्तविक स्थिति त्यति सकारात्मक छैन।
प्रकाशित: १० जेष्ठ २०८३ ११:२१ आइतबार
