अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अघिल्लो दिनको आक्रमणपछि इरानमाथि थप आक्रमण गर्ने सम्भावना रहेको बताएका छन्।
टर्कीमा जारी नेटो शिखर सम्मेलनमा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँगको भेटअघि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले भने, 'म एउटा सानो चेतावनी दिन्छु: हामी आज राति उनीहरूलाई कडा प्रहार गर्नेछौं।' ट्रम्पले इरानसँगको युद्धविराम सम्झौता 'समाप्त' भएको र तेहरानसँगको वार्ता 'समयको बर्बादी' मात्र भएको बताएका छन्। इरानमाथिको सैन्य आक्रमणको 'ठूलो प्रभाव' परेको दाबी गर्दै ट्रम्पले खामेनीको अन्त्येष्टिमा अमेरिकी हमलाको डरले इरानी नेताहरू चिन्तित बनेको बताए। साथै, उनले अमेरिकाले इरानमाथि पुनः नाकाबन्दी लगाउन सक्ने संकेत समेत गरेका छन्।
होर्मुज जलमार्गमा कतारी र साउदी ट्यांकरसहित तीन जहाजमा आक्रमण भएपछि अमेरिकाले इरानविरुद्ध 'शक्तिशाली आक्रमण' गरेको दाबी गरेसँगै उनको यो भनाइ आएको हो। जवाफमा इरानले आफ्नो होर्मोज्गान प्रान्त र बन्दरगाह सहर महशहरमा भएको हमलाको बदलामा बहराइन र कुवेतमा रहेका '८५ अमेरिकी सैन्य प्रतिष्ठान' लाई निशाना बनाएको बताएको छ। यस क्रममा बहराइन र कुवेतमा हवाई आक्रमणको साइरन समेत बजेको थियो।
अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ मा इरानी लक्ष्यहरू विरुद्ध 'पूर्व-उत्प्रेरित' संयुक्त आक्रमण गरेपछि ट्रम्पले 'प्रमुख लडाई अभियान' सुरु गर्ने घोषणा गरेका थिए। उक्त अमेरिकी-इजरायली आक्रमणमा तत्कालिन सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनी मारिएका थिए। उनको मृत्युपछि मोज्तबा खामेनीले नयाँ सर्वोच्च नेताको रूपमा आफ्ना बुबाको स्थान लिएका छन्। इरान र अमेरिकाबिच अप्रिल ८ मा दुई हप्ताको युद्धविराम सहमति भएको थियो, जसलाई पछि अनिश्चितकालका लागि बढाइए पनि अहिले त्यो भंग भएको छ।
ट्रम्पले इरानसँग भविष्यमा हुने कुनै पनि आणविक सम्झौताको स्थायित्वमाथि शंका व्यक्त गरेका छन्। उनले भने, 'मलाई पक्का छैन कि यो इरानसँग हुनेछ। यदि हामीले सम्झौता गर्यौं भने पनि त्यो टिक्नेछ भन्नेमा मलाई विश्वास छैन, किनकि उनीहरू धेरै बेइमान मानिसहरू हुन्।' ट्रम्पले अमेरिकाले 'कुनै सम्झौता बिना' नै इरानलाई 'परमाणु निशस्त्रीकरण' गर्न सक्ने दाबी गर्दै इरानी वार्ता टोलीले बन्द कोठाको बैठकबारे झूट बोलेको आरोप लगाए। उनले थपे, 'हामी सम्झौता बिना नै यो गर्न सक्छौँ, किनकि यो सजिलो छ।'
दक्षिणी इरानको रणनीतिक महत्वको सिरिक बन्दरगाहमा भएको सैन्य हमलामा चार जना घाइते भएका छन् भने समुद्री पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुगेको छ। पूर्वी होर्मोज्गान प्रान्तका बन्दरगाह तथा समुद्री मामिला प्रमुख हमिदरेजा मोहम्मदहोसेनी तख्तीका अनुसार दुई चरणमा भएको यो आक्रमणले बन्दरगाहको प्राथमिक तैरने स्तम्भ, स्थानीय व्यावसायिक जहाज र दूरसञ्चार टावरमा क्षति पुर्याएको छ। अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) ले होर्मोज्गानको बन्दर अब्बास र केश्म टापु सहित ६० भन्दा बढी इरानी लक्ष्य, हवाई रक्षा प्रणाली र राडारमा प्रहार गरेको पुष्टि गरेको छ।
युद्धविराम भंग भएको ट्रम्पको घोषणापछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट क्रूड तेलको मूल्य ६ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ भने सेयर बजारमा गिरावट आएको छ। ट्रम्पले भने, 'मेरो लागि यो सम्झौता सकियो। प्रतिनिधिहरूले कुरा गर्न सक्छन्, तर उनीहरूले समय बर्बाद् गरिरहेका छन्।' इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानले अमेरिकाको विदेश नीतिलाई फिफा विश्वकपको खराब आचरणसँग तुलना गर्दै आलोचना गरेका छन्। उनले एक्समा लेखे, 'यो उनीहरूको जादूको खेल हो। इरानले यस्ता खेलहरूलाई अस्वीकार गर्छ। हामी हाम्रो अधिकारका लागि दृढतापूर्वक उभिन्छौँ।' यस्तै, इरानको संसदका सभामुख मोहम्मद बाघेर कालिबाफले 'धम्की र जबरजस्तीको युग समाप्त भएको' भन्दै इरान नझुक्ने बताउँदै आएका छन्।
अंकारामा जारी नेटो शिखर सम्मेलनले इरानलाई होर्मुज जलमार्गमा जलयात्राको स्वतन्त्रताको सम्मान गर्न र आणविक हतियार प्राप्त गर्ने सपना त्याग्न आह्वान गरेको छ। नेटोका महासचिव मार्क रुटले इरानी पक्षले युद्धविराम उल्लंघन गरेको भन्दै अमेरिकी सैन्य कदमको बचाउ गरे। खाडी सहयोग परिषद्ले बहराइन र कुवेतमा भएका इरानी ड्रोन र क्षेप्यास्त्र आक्रमणको निन्दा गरेको छ। उता, इरानको खातम अल-अन्बिया सैन्य कमाण्डले अमेरिकी कारबाहीलाई सहयोग गर्ने जोकोहीलाई वैध निशाना बनाउने खुला चेतावनी दिएको छ। एजेन्सी
प्रकाशित: २४ असार २०८३ २०:०३ बुधबार





