अल्बानियाले देशमा भ्रष्टाचार कम गर्ने उद्देश्यले २०२५ मा विश्वको पहिलो कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मन्त्री 'डिएला' सिर्जना गर्यो। यद्यपि, अब एउटा ठूलो विवाद उत्पन्न भएको छ, डिएला सिर्जना गर्ने राष्ट्रिय सूचना एजेन्सीका दुई प्रमुख अधिकारीहरू भ्रष्टाचारको आरोपको सामना गरिरहेका छन्।
सरकारको डिजिटल सुरक्षा प्रणालीको निरीक्षण गर्ने राष्ट्रिय सूचना एजेन्सीका निर्देशक र उपनिर्देशकलाई घरमै नजरबन्दमा राखिएको छ। उनीहरूमाथि ठेक्का हेरफेर, घुसखोरी र आपराधिक सम्बन्धको आरोप लगाइएको छ। यो सम्पूर्ण घटनाले सरकारको भ्रष्टाचार विरोधी अभियानमाथि प्रश्न उठाएको छ।
यी अधिकारीहरू विरुद्ध अहिलेसम्म कुनै औपचारिक आरोप लगाइएको छैन। प्रधानमन्त्री रामाले अनुसन्धान पूरा नभएसम्म कुनै टिप्पणी नगर्ने बताए। अल्बानिया युरोपेली संघमा सामेल हुन खोजिरहेको छ र भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्नु यसका लागि पूर्वशर्त हो।
भ्रष्टाचारको आरोप लागेपछि प्रमाण लुकाउन वा हेरफेर गर्न एआई प्रोग्राम गर्न सकिन्छ कि भनेर प्रश्नहरू उठेका छन्।
म मान्छे होइन, मेरो कुनै स्वार्थ छैन : डिएला
डिएला परम्परागत अल्बेनियाली पोशाकमा सजिएको एक भर्चुअल अवतार हो। विगत एक वर्षदेखि, डिएलाले विश्वभर सरकारी काममा एआईको प्रयोगलाई प्रवर्द्धन गर्दै धेरै अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनहरूमा बोलेकी छिन्।
सेप्टेम्बरमा डिएलाले अल्बेनियाली संसदलाई भिडियो मार्फत भनिन् कि उनी मानव होइनन्, त्यसैले उनको कुनै व्यक्तिगत महत्वाकांक्षा वा स्वार्थ छैन, केवल डेटा, ज्ञान र निष्पक्ष रूपमा नागरिकहरूको सेवा गर्न समर्पित एल्गोरिदमहरू छन्। उनले भ्रष्टाचारको आरोपबाट आफू दुःखी भएको बताइन्।
प्रकाशित: १५ माघ २०८२ ११:०१ बिहीबार
