बिहानको घाम नउदाउँदै चिसोले शहर र गाउँ दुवै कठ्याङ्ग्रिन थालेको छ। सडकछेउका पसल, खुला आकाशमुनि रात काट्नेहरू र कमजोर घरमा बस्ने परिवारका लागि यो चिसो मौसम झनै कष्टकर बन्दै गएको छ।

तराईदेखि पहाडसम्म तापक्रम लगातार घट्दै जाँदा बिहान–साँझ बाक्लो कुहिरो र सिरेटोले जनजीवन प्रभावित बनेको छ। विशेषगरी वृद्धवृद्धा, बालबालिका र दीर्घरोगीहरू चिसोका कारण बिरामी पर्न थालेका छन्। अस्पतालहरूमा रुघाखोकी, निमोनिया, दम र जोर्नी दुखाइका बिरामीको संख्या बढ्दै गएको चिकित्सकहरू बताउँछन्।

शहरका सडकमा बिहानै न्यानो कपडामा बेरिएर आगो तापिरहेका मजदुरहरू देखिन्छन्। उनीहरू भन्छन्, ‘काम नगरी बस्ने सुविधा छैन, चिसो सहेरै बाहिर निस्कनुपर्छ।’

उता ग्रामीण क्षेत्रमा कमजोर घर भएका परिवार रात काट्न धौ–धौ परिरहेको गुनासो गर्छन्।

चिसो बढेसँगै दाउरा, ग्यास र न्यानो कपडाको माग बढेको छ। तर महँगीका कारण सबैलाई आवश्यक न्यानोपन जुटाउन सजिलो छैन। यसले चिसो मौसमलाई केवल प्राकृतिक समस्या मात्र नभई सामाजिक चुनौतीसमेत बनाइदिएको छ।

चिसोबाट बच्न के–केमा ध्यान दिने?

स्वास्थ्यकर्मीहरूले चिसो मौसममा विशेष सतर्कता अपनाउन सुझाव दिएका छन् ।  

- न्यानो कपडा, टोपी, मोजा र पञ्जा अनिवार्य प्रयोग गर्ने

- बिहान–साँझ अत्यधिक चिसोमा बाहिर ननिस्कने

- बालबालिका र वृद्धलाई विशेष रूपमा न्यानो राख्ने

- तातो पानी, झोलिला खानेकुरा र पोषणयुक्त आहार लिने

- आगो ताप्दा सावधानी अपनाउने, घरभित्र धुवाँ जम्मा हुन नदिने

- रुघाखोकी, ज्वरो वा सास फेर्न गाह्रो भए तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा जाँच गराउने

चिकित्सकका अनुसार चिसो मौसमलाई बेवास्ता गर्दा सानो समस्या पनि जटिल स्वास्थ्य जोखिममा बदलिन सक्छ। त्यसैले सावधानी र आपसी सहयोग नै चिसोसँग जुध्ने सबैभन्दा ठूलो उपाय हो।