९ जेष्ठ २०७९ सोमबार
Niraj Labaju
नीरज लवजू


नीरज लवजूका लेखहरु :

हिजाब आन्दोलनको हिसाब

अल्पसङ्ख्यक समुदायमाथि हमला र उत्पीडन बढेको छ। विडम्बना समाजमा यसरी विभाजन निम्त्याउने र अल्पसङ्ख्यक समुदायमाथि दमन गर्ने काम राज्यकै संरक्षणमा भइरहेको छ। हिन्दु अतिवादी समूहले अल्पसङ्ख्यक समुदाय, विशेषतः मुसलमानमाथिको दमन राज्य स्वयम्को प्रोत्साहन र संरक्षणमा भइरहेको छ।

ओलम्पिकभित्र पश्चिमा राजनीति

केही पश्चिमा देशले विभिन्न कारण तेर्साएर बेइजिङ ओलम्पिकलाई निरुत्साहित बनाउने अथवा बदनाम गर्ने प्रयासका कारण पनियो विश्व खेल महोत्सव चीनका लागि थप प्रतिष्ठा र चुनौतीको विषय बनेको हो।

अमेरिकी निशानाः रूस र चीन

अमेरिकी नेतृत्वको पश्चिमा गठबन्धन चीनलाई ‘कस्ने’ धुनमा आफ्नो युरोपेली गठबन्धन सदस्यहरूको दैलोमै रहेको रुसलाई पनि नियन्त्रण गर्न खोजिरहेको छ।

खोप संङ्कीर्णताले खति

खोपमा विभेद र असमानताकै कारण आज अफ्रिकाबाटै नयाँ भेरियन्टको जन्म भएको छ। ओमिक्रोनले आज गरिब देशलाई त दुःख दिइरहेको छ नै। धनी देशलाई पनि छाडेको छैन।

अन्तर्राष्ट्रिय डबलीमा भारतको अप्ठेरो

भारत असंलग्न आन्दोलनको प्रभावशाली सदस्य भएर पनि शक्ति राजनीतिको पछाडि लाग्ने मोह पाल्दा ऊ यतिबेला विश्व शक्तिहरूको चेपुवामा परेको छ।

भूराजनीतिक स्वार्थ निहित सम्मेलन

अमेरिकी सरकारले यही बिहीबार र शुक्रबार ‘लोकतन्त्र शिखर सम्मेलन’ (डेमोक्रेसी समिट) को आयोजना गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा ‘लोकतन्त्र भनेको के हो?’ भन्ने निकै अघिदेखि बहस हुँदै आएको प्रश्नमाथि यतिबेला थप छलफल भइरहेको छ।

भुटान–भारत सम्बन्ध

नेपालमा जसरी अवसानको संघारमा पुगेको राणा शासकलाई सत्ता जोगाइदिने लोभ देखाएर भारतले सन् १९५० को सन्धि गरेको थियो, उस्तै ढाँचाको सन्धि भारतको तत्कालीन नेहरू सरकारले भुटानका राजासँग पनि गरेको थियो।

कोरोना खोपको गणित

गत सेप्टेम्बर २७ मा अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले कोभिड–१९ विरुद्ध तेस्रो मात्राको खोप लगाउँदै गर्दा त्यहीबेला न्युयोर्कमा भइरहेको संयुक्त राष्ट्र सङ्घको ७६ औँ महासभामा तेस्रो विश्वको प्रतिनिधित्व गर्ने देशका नेताहरू ‘खोपमा जातिभेद’ को विरोध गरिरहेका थिए।

अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा चीन र अमेरिका

चीनसँगको द्वन्द्वलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने विषयमा पश्चिमा शक्तिमा मतभेद देखिएको छ। यसो हुनुको कारण सोभियत संघभन्दा फरक चीनको नीति फराकिलो र वस्तुगत हुनु पनि हो।

हङकङमाथि मडारिएको पश्चिमा बादल

अत्यावश्यक सेवामा अवरोध पु-याउने प्रदर्शनकारीमाथि नियन्त्रण गर्न खोज्दा उल्टो प्रहरीमाथि हिंसात्मक हमला भएका थिएजुन पश्चिमा सञ्चारमाध्यमले लुकाए।

प्रभावकारिताको कसीमा अनलाइन कक्षा

सामुदायिक विद्यालयका शिक्षक–शिक्षिकामा रहेको शिक्षणलाई जागिरका रूपमा मात्र लिने प्रवृत्तिले लकडाउनमा आफ्ना विद्यार्थीलाई कसरी शिक्षणस“ग जोड्ने भन्ने विषयमा कुनै तदारुकता पाइँदैन।

आफ्नै लयमा भक्तपुर

प्रकृति, संस्कृतिदेखि मानिसको जीवनमा परिवर्तन अनिवार्य नियम हो । प्राचीन सहर भक्तपुर स्वाभाविक परिवर्तनको नियमित गतिमा अघि बढिरहेको छ । परिवर्तनको गति अँगाल्दै चार वर्षअघिको भूकम्पले थचारेको यो सहर अहिले पुनः ऊर्जाशील भएर अघि बढ्न खोजिरहेको भान हुन्छ ।

आन्दोलन र नेतृत्वको सम्बन्ध

कुनै पनि राजनीतिक र प्रणालीगत परिवर्तनका निम्ति भने बलियो सांगठनिक आधार र लक्ष्यप्रति प्रस्ट राजनीतिक नेतृत्व आवश्यक हुन्छ। नेतृत्व र संगठनबिना उठेको आन्दोलनले केही समय चर्चा बटुले पनि निर्धारित लक्ष्य हासिल गर्ने सम्भावना न्यून हुन्छ।

१३५ वर्षअघिको त्यो हैजा

गिमलेटले आफ्नो संस्मरणमा त्यतिबेला फैलिएको महामारीबारे चर्चा गरेका छन् । उनले लेखेको त्यतिबेलाको महामारीको प्रसङ्ग अहिलेको विश्वव्यापी महाव्याधिको समयमा स्मरण गर्नु उचित र उपयोगी हुनसक्छ ।

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्