६ कार्तिक २०७८ शनिबार
Niraj Labaju
नीरज लवजू


नीरज लवजूका लेखहरु :

कोरोना खोपको गणित

गत सेप्टेम्बर २७ मा अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले कोभिड–१९ विरुद्ध तेस्रो मात्राको खोप लगाउँदै गर्दा त्यहीबेला न्युयोर्कमा भइरहेको संयुक्त राष्ट्र सङ्घको ७६ औँ महासभामा तेस्रो विश्वको प्रतिनिधित्व गर्ने देशका नेताहरू ‘खोपमा जातिभेद’ को विरोध गरिरहेका थिए।

अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा चीन र अमेरिका

चीनसँगको द्वन्द्वलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने विषयमा पश्चिमा शक्तिमा मतभेद देखिएको छ। यसो हुनुको कारण सोभियत संघभन्दा फरक चीनको नीति फराकिलो र वस्तुगत हुनु पनि हो।

हङकङमाथि मडारिएको पश्चिमा बादल

अत्यावश्यक सेवामा अवरोध पु-याउने प्रदर्शनकारीमाथि नियन्त्रण गर्न खोज्दा उल्टो प्रहरीमाथि हिंसात्मक हमला भएका थिएजुन पश्चिमा सञ्चारमाध्यमले लुकाए।

प्रभावकारिताको कसीमा अनलाइन कक्षा

सामुदायिक विद्यालयका शिक्षक–शिक्षिकामा रहेको शिक्षणलाई जागिरका रूपमा मात्र लिने प्रवृत्तिले लकडाउनमा आफ्ना विद्यार्थीलाई कसरी शिक्षणस“ग जोड्ने भन्ने विषयमा कुनै तदारुकता पाइँदैन।

आफ्नै लयमा भक्तपुर

प्रकृति, संस्कृतिदेखि मानिसको जीवनमा परिवर्तन अनिवार्य नियम हो । प्राचीन सहर भक्तपुर स्वाभाविक परिवर्तनको नियमित गतिमा अघि बढिरहेको छ । परिवर्तनको गति अँगाल्दै चार वर्षअघिको भूकम्पले थचारेको यो सहर अहिले पुनः ऊर्जाशील भएर अघि बढ्न खोजिरहेको भान हुन्छ ।

आन्दोलन र नेतृत्वको सम्बन्ध

कुनै पनि राजनीतिक र प्रणालीगत परिवर्तनका निम्ति भने बलियो सांगठनिक आधार र लक्ष्यप्रति प्रस्ट राजनीतिक नेतृत्व आवश्यक हुन्छ। नेतृत्व र संगठनबिना उठेको आन्दोलनले केही समय चर्चा बटुले पनि निर्धारित लक्ष्य हासिल गर्ने सम्भावना न्यून हुन्छ।

१३५ वर्षअघिको त्यो हैजा

गिमलेटले आफ्नो संस्मरणमा त्यतिबेला फैलिएको महामारीबारे चर्चा गरेका छन् । उनले लेखेको त्यतिबेलाको महामारीको प्रसङ्ग अहिलेको विश्वव्यापी महाव्याधिको समयमा स्मरण गर्नु उचित र उपयोगी हुनसक्छ ।

कोरोना र हाम्रा विश्वविद्यालय

मध्यचीनको हुपेइ प्रान्तको उहानबाट नोबल कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमण फैलिएपछि त्यहाँका विभिन्न विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीबारे अनेकथरी समाचारले हामीसँगैको बेन्चमा बस्ने तिनै चिनियाँ छात्राको सम्झना गरायो।

फाँसीवादी अभ्यासतर्फ भारत

आर्थिक विकास र समृद्धिको निकै आकर्षक नारा दिएर चुनावमा अभूतपूर्व विजय हासिल गरे पनि मोदी सरकारको वैचारिक आधारले भारतीय समाजलाई विभाजित र साम्प्रदायिक बनाएको छ।

कालापानीलाई चिठी

गाउँमा एक साँझ केही युवा आएर सुनाएका थिए– तिमी लुटिएको कथा। प्रिय कालापानी, मलाई थाहा छैन– मेरो र तिम्रो दुरी कति दुर छ। तर, जुन दिन मैले सुनें तिम्रो कथा लाग्यो तिमी मेरै आ“गन हौ तिमी मेरै आकाश हौ।

नेपाली राजनीतिमा पोर्क ब्यारलिङ

प्रभाव र दबाबका आधारमा आफूलाई चुनाव जिताउने र भोलि फेरि पनि निर्वाचित हुने स्वार्थवश सरकारी बजेट लानु नै ‘पोर्क ब्यारलिङ’ हो।

भारत किन आन्दोलित ?

नयाँ विधेयकअनुसार आसाममा बसोबास गरिरहेका बंगालीभाषी जनताले नागरिकता पाए आसाममा आसामी आदिवासी जनता अल्पमतमा पर्नेछन्। आसामको मौलिक संस्कृति र विशेषता सबै लोप हुँदै जानेछ।

सुकन्याले सम्हालेका पारिजातका पत्र

साझा प्रकाशनप्रति उनी रिस पोख्छिन्, ‘साझाबाट म्यानुस्क्रिप्ट ल्याएर थपक्क राख्नू। कागजको महँगीभन्दा पनि चार–पाँच वटा कथाको विचारको महँगी भएको हो। पैसा भए आफैँ छपाउनुपर्ला।’

‘हाउ डेयर यु ?’

‘के तपाईंहरूलाई उनीहरू (राजनीतिक नेताहरू)ले हाम्रो कुरा सुन्छन् जस्तो लाग्छ ?’ सहभागीहरू चिच्याए– लाग्दैन। अनि दृढ स्वरमा ग्रेटाले भनिन्, ‘हामी उनीहरूलाई हाम्रो कुरा सुन्ने बनाउँछौं।’

शीर्षक, लेखका वा ट्यागमा खोज्नुहोस्