अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कारको पाठ
सन् २०२५ को अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार विश्व अर्थतन्त्रमा नवीनता र दिगो वृद्धिको स्रोतको व्याख्या गर्ने तीन अर्थशास्त्री - जोएल मोकिर, फिलिप एगियान र पिटर हविटलाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरियो।
२८ पुस २०८२ सोमबार
- अहिले चर्चामा
- #निर्वाचन
- #चुनावी चर्चा
- #NPL-2
- #सुसमाचार
कुबेर चालिसे
पत्रकारितामा विगत दुई दशकदेखि संलग्न कुबेर चालिसे आर्थिक पत्रकारितामा दख्खल राख्छन्।कुबेर चालिसेका लेखहरु :
संविधानको चक्रव्यूह: लोकतन्त्र र स्थिरताको संघर्ष
नेपालको संविधानले सबै नागरिकलाई मताधिकार दिएको भए पनि व्यवहारमा विदेशमा बसेका लाखौं नेपाली प्रकाशित आदेश र वाचा हुँदाहुँदै पनि मतदान प्रक्रियाबाट बहिष्कृत छन्।
सरकारी भाषामा संविधानको बर्खिलाप
नेपाल सरकार स्वयं र यस अन्तर्गत रहेका राज्यका उक्त निकायहरूले नेपालको संविधानमा रहेका उक्त शब्दहरूको हिज्जे बिगारेर संविधानको बर्खिलाप गरेको स्पष्टै छ।
स्वास्थ्यचौकीमा पठाइयाे म्याद सकिएका औषधि
म्याद सकिन केही दिनमात्रै बाँकी रहेको औषधि स्वास्थ्य कार्यालयले स्थानीय स्वास्थ्य संस्थाहरूमा पठाउने र जनताको स्वास्थ्यमा खेलवाड गर्नेजस्ता क्रियाकलाप गरेको भन्दै स्वास्थ्य कार्यालय प्युठानको चर्काे आलोचनासमेत भएको छ।
अर्घाखाचीमा शकास्पद बस्तु
अर्घाखाँचीको सन्धिखर्कस्थित अर्घाखाँँची आवसीय माविमा शंकास्पद वस्तु फेला परेको छ । सनिधखर्क–२ चुत्राबेसीको बेलबाटीकामा रहेको अर्घाखाँची आवसीय माविको बाहिरी भागमा लगाइएो बारको पिलरमा झुण्डाइएको अवस्थामा शंकास्पद वस्तु भेटिएको हो।
स्थानीयको सक्रियतामा सडक मर्मत
स्वर्गद्वारी नगरपालीका–३ खोलाखर्कका स्थानीय पुरानो सडकको मर्मत गर्दिन भन्दै धेरै पटक वडा कार्यालय र नगरपालीका पुगे।
शिक्षिकाको कुटाईबाट विद्यार्थी घाइते
प्यूठानमा शिक्षिकाको कुटाईवाट विद्यार्थी घाइते भएका छन्। भ्यालि ईङ्लिस वोर्डिङ्ग वाग्दुलामा कक्षा १ मा अध्ययनरत सुवास घर्तिलाई शिक्षिका प्रेरण केसीले कुटपिट गरि घाइते बनाएको पारिवारिक श्रोतले वताएको छ
लाभकर 'टेलियाबाटै'
सरकारले एनसेल खरिदबिक्री प्रकरणमा त्यसबापत पुँजीगत लाभकर एनसेल बिक्रेता कम्पनी टेलियाबाटै असुल्ने निर्णय गरेको उपप्रधान तथा अर्थमन्त्री कृष्णबहादुर महराले बताएका छन्। उनका अनुसार सार्वजनिक लेखा समिति र अर्थ समिति निर्णय एवं प्रचलित कानुनकै आधारमा लाभकर तिर्ने दायित्व टेलियाको भएको निर्णय गत बुधबार भएको हो।
अरुण तेस्रोमा लगानी जुट्यो
भारत सरकारले एसजेभिएन (सतलज) लिमिटेडलाई बजेट विनियोजन गरिदिएपछि दुई दशकअघि राजनीतिक कारणले रोकिएको अरुण तेस्रो जलविद्युत् आयोजना बन्ने भएको छ।
११३ अर्ब खर्च नहुने पक्का
अघिल्लो सरकारका अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले ल्याएको महŒवाकांक्षी १० खर्ब ४८ अर्ब ९२ करोडको बजेटमध्ये झन्डै सवा खर्ब खर्च नहुने पक्का भएको छ। सरकारी संयन्त्रको संस्थागत कमजोरी तथा कर्मचारीतन्त्रको अक्षमताका कारण बजेट खर्च बढ्न नसकेपछि अर्थमन्त्री कृष्णबहादुर महराले बजेटको मध्यावधि समीक्षा गर्दै सोमबार १ खर्ब १३ अर्बभन्दा बढी बजेट खर्च नहुने अनुमान गरेका हुन्।
खेर गएको एउटा युग
दशकैपिच्छेको राजनीतिक उतारचढावका कारण उत्पन्न अस्थिरता तथा राजनीतिक दल अनि नेतामा आर्थिक विकासको चेत अभावमा २००७ सालमा जन्मेको एउटा नेपालीको जीवन राजनीतिक लडाइँ लड्दालड्दै खेर गएको छ।
ढुकुटीमा तीन खर्ब थन्कँदै
संस्थागत रुपमै सरकारको खर्च गर्ने क्षमतामा आएको ह्रासको कारण चालु आर्थिक वर्षको अन्त्यमा ढुकुटीमा ३ सय अर्ब बचत हुने देखिएको छ। हालकै खर्चको प्रवृत्ति कायम रहे सरकारको ढुकुटीमा ३ खर्ब रुपैयाँ अर्थात् चालु आर्थिक वर्षको एकतिहाइ बजेट बचत हुन्छ।
विकासशील नेपालको सपना: निजी क्षेत्र अपरिहार्य
विश्व बैंकको अध्ययन अनुसार पूर्वाधारमा गरिएको १ प्रतिशत लगानीले देशको अर्थतन्त्रमा १ प्रतिशत नै प्रतिफल दिन्छ। यस्तै, विश्व बैंककै अर्को प्रतिवेदन अनुसार गुणस्तरीय पूर्वाधारले लागत मुल्य घटाएर प्रतिस्पर्धी क्षमता बढाउने हुनाले वाह्य तथा स्वदेशकै व्यापारबाट बढी फाइदा हुन्छ।
थपिँदै २५ मेगावाट बिजुलीे, वीरगन्ज पनि लाेडसेडिङ मुक्त हुने
केन्द्रीय प्रसारण लाइनमा बुधबारदेखि २५ मेगावाट बिजुली थपिने भएको छ । ढल्केबर–मुज्जफपुर अन्तरदेशीय प्रसारण लाइनको पूर्ण क्षमता प्रयोग गर्दा प्राविधिक समस्या आउने भएकाले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले भारतबाट सम्झौताभन्दा कम २५ मेगावाट बिजुली ल्याउन लागेको हो ।