पश्चिम तराई क्षेत्रमा पछिल्ला केही दिनयता तापक्रम निरन्तर उकालो लाग्दै गएको छ। सोमबारसम्म नेपालगन्ज, धनगढी र दिपायलमा तापक्रम ४१ डिग्री सेल्सियससम्म पुगेको छ भने भैरहवामा पनि ३८ डिग्री सेल्सियस आसपास कायम रहेको छ। केही दिनअघिदेखि नै बढ्न थालेको गर्मीले तराईका जिल्लामा जनजीवन प्रभावित बन्दै गएको छ।
उपलब्ध तथ्यांकअनुसार वैशाख ७ गते नेपालगन्ज र धनगढीमा न्यूनतम तापक्रम ३९ डिग्री र अधिकतम ४१ डिग्री सेल्सियस मापन गरिएको छ। सोही दिन भैरहवामा न्यूनतम ३६ र अधिकतम ३८ डिग्री सेल्सियस तापक्रम रहेको थियो। त्यस्तै वैशाख ६ गते नेपालगन्ज र धनगढीमा ४० डिग्रीसम्म तापक्रम पुगेको थियो भने भैरहवामा ३८ डिग्री सेल्सियस कायम रहेको थियो।
वैशाख ५ गतेको तथ्यांक हेर्दा नेपालगन्ज र धनगढीमा अधिकतम तापक्रम ३८ डिग्री र भैरहवामा ३७ डिग्री सेल्सियस थियो। वैशाख ४ र ३ गते भने तीनै क्षेत्रमा करिब समान रूपमा ३९ डिग्री सेल्सियससम्म तापक्रम पुगेको देखिन्छ। वैशाख २ गते पनि तापक्रम उच्च नै रहेको थियो, जहाँ भैरहवामा ४० डिग्री सेल्सियस पुगेको थियो भने नेपालगन्ज र धनगढीमा ३८ डिग्री सेल्सियस मापन गरिएको थियो।
यसरी केही दिनयताको अवस्थाले पश्चिम तराईमा गर्मी क्रमशः चर्किंदै गएको स्पष्ट देखिन्छ। विशेषगरी दिउँसोको समयमा गर्मी अत्यधिक महसुस हुन थालेको स्थानीयले बताएका छन्। बिहानको समय तुलनात्मक रूपमा सहज भए पनि दिउँसो ११ देखि अपराह्न २ बजेसम्म तातो हावाको प्रभाव बढ्न थालेको छ। हालसम्म ‘लु’ अर्थात् अत्यधिक तातो र सुख्खा हावा औपचारिक रूपमा सुरु नभए पनि सामान्य तातो हावा बहन थालेको छ। मौसममा देखिएको यो परिवर्तनले आगामी दिनमा अझै तापक्रम बढ्ने संकेत दिएको छ। स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार यस्तो अवस्थामा विशेष सावधानी अपनाउन आवश्यक हुन्छ।
गर्मीका कारण बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा दीर्घरोगीहरू बढी जोखिममा पर्ने भएकाले उनीहरूलाई दिउँसो बाहिर ननिस्कन सुझाव दिइएको छ। साथै प्रशस्त पानी पिउने, हल्का तथा सादा कपडा लगाउने र प्रत्यक्ष घामबाट जोगिने उपाय अपनाउन आग्रह गरिएको छ। कृषि क्षेत्र पनि बढ्दो तापक्रमको असरबाट अछुतो रहन सकेको छैन। लामो समयसम्म उच्च तापक्रम कायम रहँदा बालीमा असर पर्ने तथा पानीको अभाव झन् बढ्ने चिन्ता किसानहरूले व्यक्त गरेका छन्। यद्यपि, हालसम्म वर्षा नभएकाले खेतबारी सुक्खा बन्दै गएको छ।
मौसमविद्हरूले पश्चिम तराई क्षेत्रमा अझै केही दिन तापक्रम उच्च रहने अनुमान गरेका छन्। त्यसैले स्थानीय प्रशासन तथा सरोकारवाला निकायहरूले आवश्यक सतर्कता अपनाउन र जनचेतना फैलाउनुपर्ने देखिएको छ।
प्रकाशित: ७ वैशाख २०८३ १४:४३ सोमबार





