सरकारले तोकेको न्यून कोटाका कारण किसानहरूले खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीलाई धान बिक्री गर्न पाएका छैनन्। कम्पनीले महेन्द्रनगरमा पाँच हजार क्विन्टल मात्र धान खरिदको कोटा पाएको छ। उक्त कोटा पूरा भएपछि खाद्यले किसानको धान खरिद गर्न बन्द गरेपछि समस्यामा परेका हुन्।
कञ्चनपुरको दोधारा चाँदनी नगरपालिकाका हेमराज खड्काले धान बिक्रीका लागि व्यापार कम्पनी महेन्द्रनगरमा तीन पटक धाए पनि बिक्री गर्न नसकेको बताए। “सुरुमा मङ्सिर ३ गतेसम्मको टोकन बाँडिसक्यो, पछि आउनु भनियो। आज खाद्यले खरिद कोटा पूरा भइसक्यो भनेर टोकन दिइएन”, उनले भने, “खाद्यमा बिक्री गर्न पाए राम्रो मूल्य पाइन्छ, बाहिर व्यापारीलाई सस्तोमा बिक्री गर्नुपर्ने बाध्यता छ।”
उनी जस्तै धान बिक्रीका लागि टोकन माग्दै किसानहरू दिनहुँ खाद्य कम्पनीको कार्यालयमा पुगिरहेका छन्। “खाद्यले धान खरिद नगर्ने बाहिर व्यापारीले किसानलाई मूल्य नदिने, हामी जहिल्यै मर्कामा पर्छौ”, किसान विष्णु पन्तले भने, “धान बिक्री गर्न नपाउँदा घरमा भण्डार राख्न समेत समस्या भएको छ।”
खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले आजसम्म (मङ्सिर ३ गते) का लागि एक साताअघि नै टोकन वितरण गरिसकिएको जनाएको छ। कम्पनीका प्रमुख महिकिरण महराले पाँच हजार क्विन्टल मात्र धान खरिदको कोटा पाएकाले सोभन्दा बढी खरिद गर्न नसकिएको बताए।
“विगतका वर्षहरूमा १५ हजार क्विन्टल धान खरिद गर्ने कोटा थियो, कम किसान आए”, उनले भने, “यसपटक कोटा कम छ। कोटा नबढेसम्म धान खरिद गर्न सकिंदैन।”
उनका अनुसार हालसम्म २१४ किसानले धान बिक्रीका लागि नाम टिपाएका छन्। “गत वर्ष कोटा अनुसार धान खरिद नभएपछि हामीले बाहिरबाट चामल खरिद गर्नुपर्यो, उक्त चामल महँगो भएकाले अहिलेसम्म बिक्री हुन सकेको छैन”, प्रमुख महराले भने।
खाद्यले बजारको तुलनामा राम्रो मूल्य दिइरहेकाले किसानहरू यहाँ धान बिक्री गर्न आकर्षित भएका हुन्। अहिले बजारमा व्यापारीले प्रति क्विन्टल दुई हजार ४ सय, दुई हजार ५ सय सम्ममा धान खरिद गरिरहेका छन्। खाद्यले प्रतिक्विन्टल मोटो तीन हजार ४६३ र मध्यम तीन हजार ६८८ रूपैयाँमा खरिद गरिरहेको छ।
गत वर्ष खाद्यले महेन्द्रनगरमा १५ हजार क्विन्टल धान खरिदको कोटा पाएको थियो। त्यतिबेला तीन हजार ३ सय क्विन्टल मात्रै खरिद भएकाले यसपटक कोटा घटाइएको खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले जनाएको छ।
प्रकाशित: ३ मंसिर २०८२ १३:३८ बुधबार
