वरिपरि घना जंगल। छेउमै सुसाउने उत्तरगंगा नदी। नदी किनारमा छ दिज गाउँ। काठै काठले सजाइएका घर र गाउँले जनजीवन। यही दृश्यले आकर्षित गरिरहेको छ आगन्तुकलाई।  

जोडिएर बनेका काठका मौलिक घर र स्थानीयको रहनसहन अझ चाखलाग्दो छ। ढोरपाटन उपत्यकाभन्दा केही पर रहेको दिज गाउँ पर्यटनको सम्भावना भए पनि बत्तीमुनिको अँध्यारो बनेको छ।  

गाउँको मौलिक संस्कृति, भेषभूषा र रहनसहनले यहाँ पुग्ने पर्यटकलाई लोभ्याउने गर्छ। तर विकास र प्रचारप्रसार अभावमा यो गाउँ ओझेलमै छ। ढोरपाटन नगरपालिका–९ स्थित दिज गाउँ प्राकृतिक सुन्दरताले भरिएको छ। ढोरपाटन–निसेलढोर सडक खण्डको पारीपट्टि रहेको दिज गाउँमा विस्तारै विकासले गति लिन थालेको छ। तर प्रचारप्रसार कत्ति पनि हुन सकेको छैन। प्रकृति र मौलिकतासँग साइनो गाँस्न चाहनेका लागि योभन्दा अरु गन्तव्य बिरलै छन्।  

गाउँको मौलिकता र सुन्दरतालाई बाहिर प्रचार गर्न नसक्दा आगन्तुक दिज गाउँ पुग्न नसकेको ढोरपाटन नगरपालिका–९ का अध्यक्ष खिमबहादुर घर्ती मगरले बताए। लामो समयसम्म स्वास्थ्य, शिक्षा, खानेपानी र विद्युतलगायतका पूर्वाधार नजोडिएको यस गाउँमा स्थानीय सरकार आएपछि विस्तारै विकास हुन थालेको उनले भने।  

दिजलाई पर्यटकीय गाउँ बनाउनका लागि नगरपालिकाले नीति बनाएर काम सुरु गरेको अध्यक्ष घर्ती मगरले बताए। ‘यो पर्यटनका लागि भर्जिन गाउँ हो, पर्यटकसँग जोड्न नगरपालिकाले नीति बनाउँदै छ, गाउँलाई घरबास होमस्टेका रूपमा विकास गर्ने र स्थानीयलाई आयआर्जनसँग जोड्ने प्रयास गरिरहेका छौ,’ अध्यक्ष घर्ती मगरले भने। ‘स्थानीय उत्पादनलाई बढाउने र बजारीकरणलाई ध्यान दिएका छौ।’  

दिज गाउँमा अहिलेसम्म सडक पुगेको छैन। स्थानीयले बजारबाट बोकेरै उपभोग्य सामान ढुवानी गर्नुपर्ने बाध्यता छ। ढोरपाटन सिकार आरक्षले अवरोध गर्दा गाउँमा सडक नजोडिएको स्थानीय बताउँछन्। यो गाउँमा अहिलेसम्म काठैकाठका बाहेक अन्य वस्तुले बनेका घर छैनन्। विस्तारै विकासले गति लिन थालेको स्थानीय मनबहादुर घर्तीले बताए। पहिलेदेखि नै समय–समयमा फाट्टफुट्ट पर्यटक आउने गरे पनि धेरै सङ्ख्यामा भित्र्याउन नसकेको उनले भने।  

यस क्षेत्रमा हिउँदको बेला बढी चिसो हुने हुँदा बर्खाको समयमा पर्यटक आउने गर्छन्। पछिल्लो समय निसेलढोर जाने पर्यटक दिज गाउँ पस्ने गरेका छन्। गर्मी छल्न ढोरपाटन आउने पर्यटक घुम्दैफिर्दै दिज गाउँ आउने गरेका छन्। गाउँमा आइपुग्न उत्तरगंगा नदीमा काठे साँघु बनाइएको छ। यो पुल हेर्नका लागि पनि पर्यटक दिज आउने गर्छन्। गाउँ निकै सुन्दर भए पनि बास बस्न व्यवस्थित ठाउँ नहुँदा ढोरपाटनमै आउनुपरेको भैरहवादेखि आएका कुशलराज बेलवासेले बताए।  

‘हाम्रो नेपालमा पनि यति सुन्दर ठाउँ छन्, तर यी ठाउँमा अहिलेसम्म विकास नपुग्दा ओझेलमा परेका छन्, मलाई त ढोरपाटनभन्दा दिज गाउँ धेरै राम्रो लाग्यो तर बस्नका लागि समस्या छ,’ उनले भने। ‘राज्यले सडकलगायत अन्य पूर्वाधार विकास गरेमा भविष्यमा पर्यटकीय सम्भावना छ, गाउँका नागरिकलाई शिक्षित र व्यावसायिक बनाउनुपर्ने जरुरी देखियो, यहाँ आउँदा साँच्चिकै गाउँघरमा आएको महसुस भयो।’ रासस