छाउगोठ भत्काउँदै महिला

शुक्रबार, २७ पुष २०७५, ०८ : ०७ योगेश रावल

टीकापुर – सामान्यतयाः छाउपडी प्रथा पहाडी जिल्लामा मात्रै छ भन्ने धेरैको बुझाइ छ। तर यो प्रथा तराईका जिल्लामा समेत व्यापक मात्रामा देख्न सकिन्छ। तराईका ग्रामीण भेगमा बस्ने मात्रै हैन सहरबजारका महिलाले समेत छाउपडी प्रथा मान्दै आएका छन्। कैलालीको लम्कीचुहा नगरपालिकासमेत छाउपडी प्रथाबाट अछुतो छैन। यहाँ धेरै महिला छाउपडी बारेकै अवस्थामा हिंसात्मक घटनामा परेका छन्। कतिपय महिलाले ज्यानसमेत गुमाएका छन्।

छाउपडी प्रथा महिला हिंसाको कारक भएको बताउँदै जनप्रतिनिधिहरूले नगर कार्यपालिका बैठकमा आवाज उठाए। सोही बैठकले छाउपडी प्रथा उन्मूलन अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय गर्यो। नगरपालिकाले गत वर्ष छाउगोठको लगत संकलन गरेको थियो। जसमा जनप्रतिनिधिहरू आफैं खटिए। नगरपालिकाका विभिन्न वडामा गरी नौ सय छाउगोठ भेटिएको बताइएको छ।

नगरपालिकाले पुस ६ गतेदेखि छाउपडी प्रथा उन्मूलन अभियान थालेको हो। अभियानको सुरुवातमा नगरपालिकाले सरोकारवालासँग रायसुझाव संकलन गरेको थियो। जसमा छाउपडी प्रथाको बाधकका रूपमा रहेका मानिएका धामी, झाँक्री, ज्योतिषी, पण्डित, गुरुबा थिए। उनीहरुले छाउपडी प्रथा धार्मिक आस्थासँग सम्बन्धित नरहेको सामूहिक प्रतिक्रिया दिँदै सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता समेत व्यक्त गरे। सरोकारवाला अन्यले समेत नगरपालिकाको अभियानमा साथ दिने बताए।

‘पहिले छाउपडीविरुद्धको कुरै सुुन्न नचाहने पनि अहिले अभियानको पक्षमा देखिएका छन्,’ नगरपालिकाका प्रवक्ता विष्णु खनालले भने, ‘यो अभियान आफ्नो हो भन्ने महिलाहरूले बुझ्न थालेका छन्।’

नगरपालिकाले सबै सरोकारवालाको सकारात्मक प्रतिक्रिया पाएपछि यतिबेला छाउपडी प्रथा उन्मूलन अभियानअन्तर्गत घरदैलो अभियान थालेको छ। उपमेयर टीका थापाको संयोजकत्वमा गठित मूल समन्वय समितिले घरदैलो अभियानको नेतृत्व गरेको छ। जसमा जनप्रतिनिधि, सामाजिक कार्यकर्ता, महिला अधिकारकर्मीलगायतको सहभागिता छ। उनीहरूले अभियानका क्रममा महिलालाई छाउपडी प्रथाको नकारात्मक असरबारे सचेतता फैलाउने काम गरेका छन्।

अभियानमा महिलाको सहभागिता बढ्दै गएको छ। उनीहरू आफै छाउगोठ भत्काउन अग्रसर भएका छन्। ‘हामीले छाउपडी प्रथाको नकारात्मक असरबारे मात्रै भन्ने गरेका छौं,’ उपमेयर थापाले भनिन्, ‘महिला आफै छाउगोठ भत्काउन तयार भइरहेका छन।’

अभियानअन्तर्गत महिलाले दुई सयभन्दा बढी छाउगोठ भत्काइसकेका छन। अभियान नपुगेका गाउँटोलमा समेत महिलाहरू स्वतःस्फूर्त अग्रसर भएको पाइएको छ। यसरी अग्रसर हुनेमा किशोरीदेखि वृद्ध महिलासमेत छन्। वर्षौंदेखि छाउगोठमा बस्दै आएका महिलासमेत अभियानमा सामेल भएको नगरपालिकाका प्रवक्ता विष्णु खनालले बताए। उनका अनुसार धेरैजसो महिलामा छाउपडी गोठमा बस्नुहुँदैन भन्ने सोचको विकास भएको छ। ‘पहिले छाउपडीविरुद्धको कुरै सुुन्न नचाहने पनि अहिले अभियानको पक्षमा देखिएका छन्,’ उनले भने, ‘यो अभियान आफ्नो हो भन्ने महिलाहरूले बुझ्न थालेका छन्।’

अधिकारकर्मी धनराज अविरल नगरपालिकाले थालेको छाउपडी प्रथा उन्मूलन अभियान महिला अधिकार स्थापित गर्न सहयोगी हुने बताउँछन्। उनी मानसिकतामा परिवर्तन ल्याई महिलालाई छाउपडी प्रथाविरुद्ध जागरुक बनाउन जरुरी रहेको आंैल्याउछन्। ‘देउता रिसाउँछन् भन्ने मानसिकताबाट महिलालाई मुक्त गर्न आवश्यक छ,’ उनले भने, ‘मानसिक परिवर्तनले मात्रै अभियान सार्थक हुनेछ।’

नगरपालिकाले छाउपडी मान्ने र नमान्नेबीचको द्वन्द्वभन्दा यसले पार्न सक्ने असरबारे सचेतता फैलाउनमा जोड दिएको छ। छाउगोठमा सुतेका कारण महिलाहरू असुरक्षित हुनेमा अभियानले जोड दिइरहेको छ। यस कुरामा महिलाहरूसमेत सहमत भएका छन्। उनीहरूले छाउगोठको अन्त्यसँगै हिंसात्मक घटनाको समेत अन्त्य हुने विश्वास रहेको बताएका छन।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनि लिमिटेडले उपत्यकाका राम शाहपथ, थापाथली, नख्खु, जावलाखेल, भक्तपुरलगायतका स्थानमा पाँच स्थानमा पसल सञ्चालन गरेको छ...

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

लामो समयदेखि कपडा व्यवसायमा संलग्न रुपेश पाण्डेले पछिल्लो समय ब्रान्डेड कपडा ल्याएर बिक्री गर्दै आएका छन् । ...

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भारतबाट भन्सार छली चोरी पैठारी गरी नेपाल ल्याएको करिब डेढ लाखको चिनी प्रहरीले बरामद गरेको छ । ...

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

राष्ट्रिय बिमा कम्पनीले थप नयाँ दुई बिमालेख बजारमा ल्याउने भएको छ । ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकले लगानीकर्तालाई १७.८९ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने भएको छ । ...

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कायम मुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) मा चन्द्रशेखर खड्का नियुक्त भएका छन् । ...

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपोले आफ्नो रेनो सिरिज अन्तर्गतको रेनोटू एफ नेपाली बजारमा सार्वजनिक गर्ने मिति घोषणा गरेको छ। ...

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

Ncell Footer Ad