डा. केसीका पक्षमा ‘सिंगो कर्णाली’

सोमबार, २५ असार २०७५, ०६ : ५९ देवेन्द्र बस्नेत/डिबी बुढा

जुम्ला - जुम्ला हिमा गाउँपालिकाकी पवित्रा शाहीका काखे छोरा कुशललाई एक साताअघि झाडापखाला सुरु भयो। पवित्राले उपचारका लागि छोरालाई नजिकैको स्वास्थ्यचौकीमा लगिन्। स्वास्थ्यचौकीको तीन दिनसम्मको उपचारले निको भएन। स्वास्थ्यचौकीमा भरपर्दो उपचार थिएन। उनले स्वास्थ्यचौकीबाट छोरालाई मेडिकलमा पु-याइन्। मेडिकलले भनिदियो, ‘अवस्था गम्भीर छ, तुरुन्त सदरमुकाम लैजानुस् ।’ चार दिनअघि जुम्लास्थित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान शिक्षण अस्पतालमा छोरालाई ल्याएकी पवित्राको मन अहिले हलुको बनेको छ। पवित्राका अनुसार उनले छोरालाई प्रतिष्ठानमा अचेत अवस्थामा ल्याएकी थिइन्। ‘गाउँको उपचारकोे भर पर्दा छोरा गइसकेको थियो,’ उनले भनिन्, ‘यहाँ आएपछि बाबु टाठो हुँदै गएको छ।’

गाउँमा राम्रो उपचार नपाएकी पवित्राले अहिले छोराको उपचार खलंगामा गराइरहेकी छिन्, जहाँ गाउँगाउँमा भरपर्दो स्वास्थ्य सेवा पु¥याउन दबाब दिन डा. गोविन्द केसी अनशनमा बसेका छन्। पवित्राले डा. केसी अनशनमा बसेको सुनेकी मात्रै छिन्। ‘भेट्न धोको ठूलो छ,’ उनले भनिन्, ‘हाम्रा लागि उहाँ भगवान बनेर आउनुभएको छ।’

गाउँमा भरपर्दो स्वास्थ्य सेवा नहुँदा यस्ता अनेकन समस्या भोग्नुपरेको पवित्राको भनाइ छ। ‘न भरपर्दो यातायात सेवा न पैदल हिँडेर चाँडै उपचार सेवा लिन सकिने । गाउँमा राम्रो उपचार भैदिए मृत्युको डर कम हुन्थ्यो होला,’ उनले भनिन्, ‘सानोतिनो बिरामी हुँदा पनि के हुने हो भन्ने चिन्ताले सताउन थाल्छ।’

जुम्ला तोतोपानी गाउँपालिका ७ ताम्तीका मनबहादुर रावत पनि गाउँको स्वास्थ्य सेवाको अवस्थादेखि चिन्तित छन्। भरपर्दो उपचार सेवा नहुँदा कति बेला के हुने हो भन्ने ठेगान नहुने उनले बताए । ताम्तीमा पनि स्वास्थ्यचौकी छ  तर कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा छोराको उपचारका लागि आएका उनले भने, ‘स्वास्थ्यचौकीमा भनेको समयमा स्वास्थ्यकर्मी भेटिनन् नत भनेको समयमा औषधिनै पाइन्छ।’ छोराको उपचारका लागि प्रतिष्ठानमा आएका उनका लागि अस्पताल बसाइ महत्वपूर्ण लागेको उनले बताए। कारण सोही प्रतिष्ठानमै अनशनरत डा. केसीलाई उनले देख्न पाए। ‘हामी गाउँलेको स्वास्थ्यका लागि पटकपटक अनशन बस्दै आएका डा. केसीलाई देख्न पाएँ साह्रै खुसी लाग्यो,’ अनसनस्थलमै डा. केसीलाई देखेका उनले भने, ‘बोल्न पनि मन थियो तर उहाँको स्वास्थ्य अवस्थाले बोल्न पाइएन ।’ उनले डा. केसीको अन्दोलनमा जस्तोसुकै सहयोग र त्याग गर्न आफू तयार रहेको उनले बताए। ‘डा. केसी आफ्ना लागि हैन, हामी गाउँलेको स्वास्थ्यसेवाका लागि संघर्ष गरिरहनुभएको छ,’ उनले भने, ‘हाम्रा लागि लड्ने भगवानलाई हामी जस्तोसुकै सहयोग गर्न तयार छौँ।’

पातारासी गाउँपालिका ३ छुमुका ६७ वर्षीय सिंह बोहरा पनि प्रतिष्ठान शिक्षण अस्पतालको एउटा शड्ढयामा छन्। छाती र शरीरको दुखाइले रन्थनिएका उनले पनि माथिल्लो तलामा अनशनरत डा. केसीलाई सम्झिइरहेका थिए। ‘म आफैं अशक्त छु, उहाँलाई भेट्न जान सकेको छैन,’ उनले भने, ‘तर मेरो पुकार छ डा. केसीलाई केही नहोओस्।’ गाउँमा स्वास्थ्य उपचार नपाएर सदरमुकाम खलंका आउन घन्टौंसम्म छोेराको बुई चढेको क्षण उनले बिर्सेका छैनन्। ‘गाउँमा उपचारै छैन भने पनि भयो,’ उनले भने, ‘मुस्किलले रुघाखोकी ठिक हुन्छ नत्र त यहीं आउनुपर्छ।’ गाउँमा स्वास्थ्यचौकीमार्फत कतिपय औषधि निःशुल्क दिइए पनि फिटिक्कै नछुने उनले बताए। उनले भने, ‘काम नगर्ने औषधिको के गर्नु ?’ गाउँमा भरपर्दो स्वास्थ्य उपचार सेवा हुनुपर्नेसमेत माग राखेर ९ दिनदेखि अनशनमा बसिरहेका डा. केसीलाई सिंहले पनि भगवानकै रुपमा हेरे। ‘उहाँ हाम्रा खातिर अनशन बस्नुभएको छ,’ उनले भने, ‘गरिब जनताका लागि योभन्दा अरु त्याग के हुन सक्छ।’

अर्को बेडमा बिरामी आमाकी कुरुवा बसेकी खलंगाकी मनिषा उपाध्यायले थपिन्, ‘हाम्रा लागी मर्न तयार रहेका डाक्टरका हामी पनि ज्यान दिन तयार छौँ।’ तातोपानी गाउँपालिकाका प्रेमबहादुर रावतलदे पनि केसीलाई गरिब जनताका पक्षमा लड्ने डाक्टरका रुपमा पुकारे। उनले भने, ‘गरिब जनताको स्वास्थ्यका लागि लडिरहेका डाक्टरलाई भेटेरै घर फर्कन्छु । उनको जीवन रक्षा हामीले गर्नुपर्छ।’

सर्वसाधारणले केसीलाई गरिबका पक्षमा लड्ने डाक्टरका रुपमा लिए पनि उनको आन्दोलनप्रति सरकार भने उदासीन छ। स्वास्थ्य पहुँचबाट टाढा रहेको कर्णालीका विकट क्षेत्रका नागरिकबाट भने डा.केसीको आन्दोलनमा ठूलो समर्थन छ। कर्णालीको जुम्ला मात्रै हैन, अहिले अन्य जिल्लाबाट पनि उनको आन्दोलनप्रति ऐक्यबद्धता जनाउन नागरिकहरु प्रतिष्ठानमा धाइरहेका छन्। नागरिकको स्वास्थ्य हितका लागि अनसन बसेका उनलाई स्थानीयले ‘कर्णालीको भरोसा’ का रुपमा चित्रण गर्न थालेका छन् । डा. केसीको समर्थनमा स्वस्फूर्त नागरिक आन्दोलन पनि सुरु भएको छ। ‘नागरिकको सुरक्षाका लागि अनशनरत डा. केसीलाई केही पनि नहोस्, सरकारलाई कर्णाालीवासीको सन्देश हो यो,’ नागरिक आन्दोलनको अगुवाइ गरिरहेका नागरिक समाज जुम्लाका संयोजक राजबहादुर महतले भने, ‘डा. केसीका माग र कर्णालीवासीको सन्देशलाई सरकारले समयमै सुनेन भने आन्दोलनको स्वरुप अझै कडा बन्ने छ।’

बढ्दै नागरिक साथ
डा. केसीको आन्दोलनप्रति ऐक्यबद्धता जनाउननेको संख्या बढ्दै गएको छ। अहिलेसम्म तीन हजारभन्दा बढीले केसीलाई भेटेर मागप्रति समर्थन जनाइसकेका छन्। डा. केसीका भाइ किशोर केसीका अनुसार पाँच दिनसम्म कभर्ड हलमा बस्दा दुई हजार बढीले भेटिसकेकोमा अस्पताल ल्याएपछि त्यो संख्या तनि हजार पुगेको छ। जुम्ला, कालिकोट, सुर्खेत, डोल्पा, मुगु, हुम्लालगायत जिल्लाका सर्वासाधारण डा. केसीलाई भेटन आउने गरेका छन्। नागरिक समाज जुम्ला, नेपाल चिकित्सक संघ, जुम्ला बहुमुखी क्याम्पस र द्वन्द्वपीडित महिला संघ जुम्लाले डा. केसीको समर्थनमा सडकमा संघर्षका कार्यक्रम गर्दै आइराखेका छन्। सत्ता र विपक्षी दल पक्षविपक्षमा डा. केसीको सत्याग्रह नभै समग्र नेपालीको पक्षमा भएको नागरिक समाज जुम्लाको अध्यक्ष महतले बताए। उनले भने, ‘गाउँगाउँमा भरपर्दो स्वास्थ्य सेवा पु-याउनुपर्ने डा. केसीमो मागका पक्षमा सिंगो कर्णाली उभिएको छ।’

डा. केसी बिरामी हुन, अनशनकारी होइनन् : प्रजिअ

जुम्ला - जुम्लामा नौ दिनदेखि अनशनरत डा. गोविन्द केसीलाई स्थानीय प्रशासनले अनशनकारी नभई ‘सिकिस्त बिरामी’ भनेको छ। कर्णाली उपचारका लागि स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा भर्ना गरिएका केसीले त्यहींबाट अनशनलाई निरन्तरता दिएका छन् । स्थानीय प्रशासनले भने उनलाई बिरामी भएर प्रतिष्ठानमा उपचार गराइहेको बताएको छ। ‘डा. केसी बिरामी हो, उहाँको स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा उपचार भइरहेको छ,’ प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णु पौडेलले नागरिकसँग भने, ‘प्रशासनको नजरमा उहाँ अनशनकारी होइन।’

सिकिस्त अवस्थामा उनलाई स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा उपचारका लागि लगिएको र अहिले पनि उपचार भइरहेको प्रजिअ पौडेलले बताए। प्रशासनले डा. केसीको उपचारमा पनि कुनै कसर बाँकी नराख्न चिकित्सकलाई निर्देशन पनि दिएको उनले बताए। सुरुमा खलंगास्थित कभर्ड हलमा अनशन बसेका डा. केसीलाई स्वास्थ्य अवस्था बिग्रिएपछि बुधबार कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा लगिएको थियो। डा. केसीले सुरुमै प्रतिष्ठानमै अनशन बस्ने इच्छा गरेका भए पनि प्रशासनले निषेधित क्षेत्र तोकेर रोक लगाएको थियो । ‘उहाँको उपचारका लागि कुनै पनि कसर बाँकी नराख्न भनेर स्वास्थ्यकर्मीलाई निर्देशन दिएका छौं,’ प्रजिअ पौडेलले भने, ‘बिरामीको ज्यान बचाउनु हाम्रो दायित्व हो।’ डा. केसीलाई काठमाडौं पठाउने योजना प्रशासनले बनाए पनि उनले मानेका छैन् । प्रजिअ पौडेलले भने, ‘उहाँ गलत ठाउँमा आएर अनशन बस्नुभयो।’

यसैबीच स्थानीय प्रशासनले कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले डा. केसीको पक्षमा लागेर सरकारको विपक्षी बनेको आरोप लगाएको छ। डा. केसीकै सल्लाहबमोजिम प्रतिष्ठानले उनको स्वास्थ्य रिपोर्टसमेत जानकारी नगराएको प्रशासनको आरोप छ। ‘स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान सरकारको विरुद्धमा प्रतिपक्षजस्तै बनिदियो,’ प्रजिअ पौडेलले भने, ‘यहाँसम्मकी डा. केसीले रिपोर्ट नदिनु भनेकै आधारमा हामीलाई स्वास्थ्य रिपोर्टसमेत प्रतिष्ठानले दिएको छैन।’

केसीको अनशनमा ऐक्यबद्धता जनाउन जुम्ला आएको चिकित्सक संघको पदाधिकारी टोलीले केसीको स्वास्थ्य अवस्थमा कुनैै पनि बेला उतारचढाव आउन बताएको छ। संघका उपाध्यक्ष ढुण्डीराज पौडेल र कोषाध्यक्ष प्रकाश बुढाथोकीले आइतबार केसीको अवस्थाबारे जानकारी लिएपछि यस्तो बताएका हुन्। ‘यसअघिका काठमाडौँ अनशनका क्रमममा १३/१४ दिनसम्म पनि उहाँमा त्यति ठूलो समस्या देखिएको थिएन,’ बुढाथोकीले भने, ‘तर जुम्लाको चिसो मौसम, अक्सिजन पनि कम भएको स्थानमा गरिएको अनशनले उहाँलाई ९ दिनमै धेरै असर पु-याएको छ, यसर्थ जुनसुकै समयमा जे पनि हुन सक्ने खतरा देखिएको छ।’ बढ्दो उमेरका कारण जुनसुकै बेला मुटुमा समस्या आउने बुढाथोकीले बताए।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सुजल फूड्सको चोकोफन रोल्स बजारमा

सुजल फूड्सको चोकोफन रोल्स बजारमा

सुजल फूड्स प्रा. लि.ले हालै वाफ़र रोल्स अन्तर्गत चोकोफन रोल्स बजारमा ल्याएको छ। ...

साताभरीमा ३३ बिन्दुको गिरावट

साताभरीमा ३३ बिन्दुको गिरावट

पुँजीबजार विकासका लागि आवश्यक पूर्वाधारले फड्को मारे पनि बजार भने निरन्तर घट्दै गएको छ । ...

सुन्धारा क्लिनिक सञ्चालनमा

सुन्धारा क्लिनिक सञ्चालनमा

काठमाडौंको सुन्धारास्थित सुन्धारा क्लिनिक प्रालिले शनिबारदेखि औपचारिक रुपमा स्वास्थ्य उपचार सेवा सुरु गरेको छ । ...

खोकनामा नेपाल बंगलादेश बैंक

खोकनामा नेपाल बंगलादेश बैंक

नेपाल बंगलादेश बैंकले ललितपुरको खोकनामा शाखा विस्तार गरी कारोबार सुरु गरेको छ । ...

बल्खुमा इसुजु सोरुम

बल्खुमा इसुजु सोरुम

राजधानीको बल्खुमा जापानी ब्रान्डको गाडी इसुजुको सोरुम खुलेको छ । ...

फर्नेक्स २०१९ मा घुइँचो

फर्नेक्स २०१९ मा घुइँचो

सातौं संस्करणको फर्निचर तथा फर्निसिङ एक्स्पो (फर्नेक्स २०१९) मा अवलोकनकर्ताको भिड लागेको छ । ...

बुध्दको १३ औं जहाज काठमाडौं आईपुग्यो

बुध्दको १३ औं जहाज काठमाडौं आईपुग्यो

बुध्द एयरलाईन्सले थप एक ATR-72 जहाज भित्र्याएको छ। ...

मनिग्रामद्वारा २४ जना पुरस्कृत

मनिग्रामद्वारा २४ जना पुरस्कृत

मनी ट्रान्सफर तथा भुक्तानी सेवा प्रदायक कम्पनी मनिग्रामले २४ जनालाई पुरस्कार वितरण गरेको छ । बिहीबार राजधानीमा एक कार्यक्रम गरी...

Ncell Footer Ad