गहना फेसन: हजुरआमाको प्रभाव कि हिन्दी सिरियलको

बुधबार, ३१ जेठ २०७४, १० : २३ सन्तोष न्यौपाने  | @santyneupane

काठमाडौं-पछिल्लो समय गहना फेसनमा दुई धार देखिएका छन् । परम्परागत नेपाली लगाउने की आधुनिक फेसन गहना । रोजाइ उपभोक्ताकै हातमा छ । गहना फेसनका पारखी जस्तो गहना लगाए पनि आकर्षक डिजाइन र छुट्टै लुक्स भने सधै खोज्छन् ।
कोही हजुरआमाले लगाउने जस्ता गहना खोज्छन् भने कोही बलिउडका नायिकाले लगाउने डिजाइन जस्ता ।
यि दुवै थरी गहनाका पारखीको मिश्रण देखिन्छ सुन तथा गरगहनको बजारमा । ‘अहिले आधुनिक र पुराना गहना दुवैको माग छ,’ उद्योग वाणिज्य महासंघका केन्द्रीय सदस्य तथा अर्सी गहन पसलका निर्देशक मनिशलाल प्रधानले भने, ‘उपभोक्ता दुवै खालका गहना खोज्छन्।’  उपभोक्ताको चाहना अनुसार व्यवसायी गहना डिजाइन गरिदिन्छन् । एकथरी युवा पुस्ता बुढापाका आमा, हजुरआमाले लगाएका पुराना गहना टपक्क टिपेका छन् भने अर्को थरी हिन्दी सिरियल वा ‘रियालिटीमा सो’मा नायिकाले लगाएका डिजाइन जस्ता ।  
पहिला चर्चा गरौं आधुनिक गहनाका । आधुनिक गहनाको प्रभाव हिन्दी सिरियलबाट परेको छ। आधुनिक र नयाँ डिजाइनका गहनाको चलन आउनुमा भारतीय टेलिभिजन सिरियलको प्रभाव परेको व्यवसायीको भनाइ छ । भारतीय फिल्म वा टेली सिरियलमा कलाकारले लगाउन आधुनिक नयाँ डिजाइनका गहना मन पराउने ग्राहक पनि पसलमा पुग्छन् । ‘टेलिसिरियलमा जस्तो गहना देखिन्छन् त्यस्तै डिजाइनमा अर्डर गर्न आउँछन्, ग्राहक,’ क्लासिक डाइमन्डका प्रबन्ध निर्देशक अमिर महर्जनले भने, ‘गहनाको डिजाइनमा भारतीय टेलिभिजनको प्रभाव छ । सिरियलमा नायिककाले जस्तो लगाउँछन् त्यस्तै खोज्छन् यहाँ पनि ।’
उनका अनुसार भारतीय टेलिभिजनमा आउने रियालिटी सो, विभिन्न अवार्ड कार्यक्रमका नायिकाले लगाएका गहनाका डिजाइनका प्रभाव नेपाली उपभोक्तामा पनि परेको छ । प्रधानले विदेशमा आएका गहनाका डिजाइनको प्रभाव तुरुन्तै काठमाडौंमा पर्ने गरेको सुनाए । ‘विदेशमा कस्तो खालको गहना चलेको छ त्यो प्रभाव काठमाडौंमा पनि परिहाल्छ,’ प्रधानले भने, ‘हिन्दी सिरियलमा हेरेर त्यस्तै डिजाइन चाहियो भन्ने धेरै छन् ।’
आधुनिक गहनाका पारखीलाई सिरियलको उदाहरण मात्र होइन, इन्टरनेट र गुगलको युगमा डिजाइन खोज्न गाह्रो छैन । गुगलमा गहनाका डिजाइन खोजेर अर्डर गर्न आउने पनि रहेको व्यवसायीले बताए ।
अहिले खासगरी डाइमन्डका गहनाको ‘ट्रेन्ड’ बसेको छ । पछिल्लो समय डाइमन्डका गहना पनि उपभोक्तालाई ‘एफोडेवल’ भएको प्रधानले बताए ।   
गहना फेसन पारखीले मन पराएका अर्का खालका गहना हुन परम्परागत नेपाली गहना । नेपाली पुराना गहनालाई नयाँ डिजाइनमा मोडिफाइ गरेर लगाउने चलन बढेको प्रधानले बताए । पछिल्लो समय युवायुवती पुराना गरगहनाको सौखिन भएका छन् । राजधानीमा रहेका गहना पसलमा पुराना डिजाइनको बिक्री समेत बढेको छ । हरेक पसलले युवा पुस्तालाई तान्न पुराना गहनालाई आकर्षक डिजाइनसमेत राख्न थालेका छन् ।
पछिल्लो दुई–तीन वर्षदेखि पुराना गहनाको चलन बढ्न थालेको हो । पहिले हजुरआमाले लगाउने गहनाका डिजाइनलाई युवा पुस्ताले पुनः चलनमा ल्याएका हुन् । व्यवसायीका अनुसार खासगरी, नौगेडी, जन्तर तिलहरी, कुली, नेपाली चुरा, क्लिपलगायत गहना नयाँ पुस्ताले लगाउन थालेका छन् ।  
डाइमन्ड, जेम्स स्टोन सेटको तिलहरी चलनमा छ अहिले । राणाकालमा प्रयोग हुने पगरीलाई नयाँ लुक्समा मोडिफाइ गरेर प्रयोग गर्ने चलन बढेको महर्जनले बताए ।
उपभोक्ताले पुराना डिजाइन वा आधुनिक जस्तो खोजे पनि खासगरी साधारण तर आकर्षक लुक्स भएका, हल्का, ‘एलिगेन्ट’ गहना मन पराउने महर्जनले बताए । आधुनिक वा परम्परागत डिजाइन जस्ता भए पनि पहिलाका भद्धाभन्दा पनि डाइमन्ड, स्टोन एक्पोज हुने हल्का आकर्षक गहनामा धेरै उपभोक्ताको रोजाइमा पर्ने गरेको छ ।
आजभोली खासगरी आधुनिक डिजाइनमा पहिलेका भन्दा फरक ‘मटरियल’ प्रयोग भएका गहनामा  उपभोक्ताको रोजाइ छ । पहिले कटन पोलिस गरेका गहना हुन्थे भने अहिले डाइमन्ड पोलिसका गहना चलनमा रहेका छन् ।
पुराना गहनाको माग बढ्नुमा विदेशमा बसेका नेपालीको कारणले पनि हो । विदेशमा बस्ने नेपालीले नेपालको परम्परा, संस्कृति र डिजाइन झल्काउने गहना लगाउन थालेका छन् । विदेशमै हुने सांस्कृतिक कार्यक्रम, सभा सम्मेलन, जमघट, चाडवाडमा नेपालीपन झल्काउने गहना लगाउन चाहन्छन् उनीहरू । यसै कारणले पनि परम्परागत नेपाली गहनाको माग बढेको हो ।
नेपाली गहना स्वदेशमा मात्र होइन, विदेशमा पनि उत्तिकै माग भए पनि त्यसको फाइदा लिन नसकेको  व्यवसायी बताउँछन् । भारतमा नेपाली गहनाको जति माग छ त्यसको एक प्रतिशत मात्र निर्यात गर्न सके नेपाली सुनचाँदी व्यवसायले फड्को मार्ने देखिन्छ । तर, त्यस अनुसारको सुविधा, नीतिनियम र व्यवस्था नभएको व्यवसायीको गुनासो छ ।
विदेशमा नेपाली गहनाको माग धेरै भए पनि यताबाट पठाउन राम्रो व्यवस्था नभएको व्यवसायीको भनाइ छ । व्यवसायीका अनुसार विदेशमा नेपाली गहनाको माग बढ्दो छ । माग राम्रो भए पनि यहाँबाट पठाउने व्यवस्था व्यवस्था भने छैन ।
सरकारी निकायबाट व्यवस्थित रूपमा गहनाको निर्यात गर्ने च्यानल नहुँदा विदेशबाट आएका नेपाली र विदेशीले व्यक्तिगत रूपमा किनेर लैजाने मात्र व्यवस्था छ । उताबाट माग भएबमोजिम कुरियरको राम्रो सुविधा हुने हो भने नेपाली सुनचाँदी व्यवसाय फस्टाउन सक्ने देखिन्छ । सरकारले निर्यातको राम्रो व्यवस्था नगरिदिँदा यताबाट जानेसँग गहना पठाउने गरेको व्यवसायी बताउँछन् ।
नेपाली गहनाको माग सबैभन्दा धेरै भारत, बेलायत, अमेरिका रहेको व्यवसायी बताउँछन् । बेलायमा बस्ने ब्रिटिस गोर्खा नेपालीले नेपाली गरगहना धेरै माग गर्ने गरेका छन् । नेपाली समाज भएको हङकङ, सिंगापुरमा पनि नेपाली गरगहनाका माग रहेको छ । विदेश ठूलो संख्यामा रहेका नेपालीलाई उनीहरूको माग अनुसार पठाउन नसक्दा भारतबाट यस्ता गहना निर्यात हुन थालेको व्यवसायी बताउँछन् ।  
चीनमा नेपाली गणेशको माग राम्रो छ तर नेपालबाट माग अनुसार पठाउन नसक्दा भारतबाट निर्यात भइरहेको छ । यसले नेपाली व्यवसायमा प्रत्यक्ष घाटा भइरहेको व्यवसायी बताउँछन् ।  
सुन तथा डाइमन्डका गहना भनेको फेसनको लागि मात्र होइन भन्छन् प्रधान । उनका अनुसार यो उपभोक्ताको लगानी हो । ‘यसले नेपाली समाजमा इन्सुरेन्सको पनि काम गरिरहेको छ,’ प्रधानले भने, ‘चाहिँदा तुरुन्तै बिक्री गर्न सकिन्छ  ।’
त्यस्तै, नेपाली गहनालाई उत्कृष्ट बनाउन कालिगढलाई राम्रो तालिमको व्यवस्था हुनुपर्ने व्यवसायी बताउँछन् । नयाँ पुस्ताले नयाँ, पुराना डिजाइनका गहना माग गर्छन् । उनीहरूको माग अनुसारका उत्कृष्ट डिजाइन दिन सके देशमा मात्र नभएरर विदेशमा पनि धेरै मात्रामा निर्यात गर्न सकिने छ । गुणस्तरमा पनि सुधार हुँदै गएको व्यवसायी दावी गर्छन् । प्रतिस्पर्धा बढ्दै जाँदा गुणस्तरीय गहना दिनुपर्ने बाध्यता पनि छ । अहिले ग्राहक पनि धेरै सचेत भइसकेका छन् ।
सरकारले सुन तथा सुनमिश्रित धातु, गरगहना सामानहरूको शुद्धता विशिष्टता परीक्षण गर्ने भनेर हलमार्क पद्धति लागू गर्ने भनेको धेरै भइसक्यो । सुन चाँदीका गहनाको हालसम्म कुनै जाँच तथा परीक्षण हुने गरेको छैन ।
हलमार्क पद्धतिका लागि भने व्यवसायी पनि सकारात्मक देखिएका छन् । व्यवसायीले यो नियम तुरुन्त लागू गर्न आग्रह गरिरहेका छन् । अर्डर अनुसारको गरगहना बनाएर, प्रक्रिया पु¥याएर व्यवसाय गरेमा व्यवसायीप्रति उपभोक्ताको विश्वास अझै सबल बन्ने व्यवसायीको भनाइ छ । अहिले उपभोक्ताले विश्वासको भरमा मात्र सुन खरिद गरेका छन् । हलमार्किङ पद्धति भएपछि सुनमा शुद्धता कति छ, सुनको मात्रा, फलामको मात्रा कति छ भनेर जान्न सजिलो हुन्छ । अहिले भइरहेको मेसिनले जाँच गर्दा भने सुनको मापन गर्न गार्हो हुने व्यवसायीको भनाइ छ ।
व्यवसायीका अनुसार हलमार्किङ पद्धति भए गहना निर्यात गर्न समेत सहज हुनेछ । अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डमा आधारित भएर निर्यात गर्दा नेपाली गहनाका ब्रान्ड स्थापित हुन सक्नेछ । विभिन्न मुलुकबाट आउने पर्यटकले समेत सुनका गरगहना खरिद गर्ने गरेकाले हलमार्किङ प्राप्त गरेपछि अर्डर गरेका सुनका गहनाको विदेशमा पनि माग हुने व्यवसायीको विश्वास छ ।








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

हिरोको एक्सप्लस २०० अब बजारमा (भिडियो)

हिरोको एक्सप्लस २०० अब बजारमा (भिडियो)

हिरो मोटरसाइकलको आधिकारिक बिक्रेता नेपाल जेनरल मार्केटिङले एक्सप्लस २०० को बिक्री सुरु गरेको छ । ...

सिटी एक्सप्रेसद्वारा कुवेतमा सामसुंग टि.भी.उपहार

सिटी एक्सप्रेसद्वारा कुवेतमा सामसुंग टि.भी.उपहार

कुवेत स्थित सुदुर पश्चिमेली नेपाल समाज कुवेतको दोश्रो वार्षिकउत्सव तथा अधिवेशन साथै वृहत साँगीतिक धमाका २०१९ मा सिटी एक्सप्रेस मनि...

शाइन रेसुंगा बैंकको एकीकृत कारोबार सुरु

शाइन रेसुंगा बैंकको एकीकृत कारोबार सुरु

भार्गव विकास बैंक र पूर्णिमा विकास प्राप्त गरेपछि शाइन रेसुंगा डेभलपमेन्ट बैंकले एकीकृत कारोबार सुरु गरेको छ । ...

नेपाल बैंकका सिइओको शपथ

नेपाल बैंकका सिइओको शपथ

नेपाल बैंक लिमिटेडका नवनियुक्त प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) कृष्णबहादुर अधिकारीले पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेका छन् । ...

टिभिएसको डाउनलोड एन्ड विन अफर

टिभिएसको डाउनलोड एन्ड विन अफर

जगदम्बा मोटर्स प्रालिले नेपालका लागि टिभिएस दुईपांग्रे सवारी साधनले अग्रणी म्यासेन्जिङ एप्लिकेसन भाइबरमार्फत डाउनलोड एन्ड विन योजना ल्याएको छ ।

एभरेस्ट बैंकले २५ प्रतिशत लाभांश दिने

एभरेस्ट बैंकले २५ प्रतिशत लाभांश दिने

एभरेस्ट बैंकले सेयरधनीलाई २५ प्रतिशत लाभांश दिने घोषणा गरेको छ । ...

एनआइसी एसियाका ग्राहकलाई सिद्धार्थ बिजनेस ग्रुपमा छुट

एनआइसी एसियाका ग्राहकलाई सिद्धार्थ बिजनेस ग्रुपमा छुट

एनआइसी एसिया बैंक र सिद्धार्थ बिजनेस ग्रुप अफ हस्पिटालिटी प्रालिबीच सम्झौता भएको छ । ...

कृषि विकास बैंक र राष्ट्रिय सहकारी बैंकबीच सम्झौता

कृषि विकास बैंक र राष्ट्रिय सहकारी बैंकबीच सम्झौता

कृषि विकास बैंक र  राष्ट्रिय सहकारी बैंकबीच एनपिआरमा प्रिपेड कार्ड जारी गर्ने सम्झौता भएको छ । ...

Ncell Footer Ad