अमेरिकाको टेनेसीमा १९९५ को हत्या घटनामा दोषी ठहर भएकी ५० वर्षीया क्रिस्टा गेल पाइकलाई दुई पटक औषधि दिए पनि सजाय कार्यान्वयन हुन सकेन।
स्थानीय समयअनुसार बुधबार साँझ न्यासभिलस्थित रिभरबेन्ड जेलमा पाइकलाई पेन्टोबार्बिटल औषधिको दुई मात्रा दिइएको थियो। तर उनी जीवितै रहेकी थिइन्। प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार उनी घुरेको आवाज सुनिन्थ्यो र कहिलेकाहीँ शरीर पनि हल्लाएकी थिइन्। त्यसपछि उनलाई एम्बुलेन्समार्फत अस्पताल लगियो। उनका वकिलले उनलाई जीवनरक्षक उपचार दिइरहेको बताएका छन्।
पाइकलाई १८ वर्षको उमेरमा १९ वर्षीया कोलिन स्लेमरको हत्या गरेको अभियोगमा दोषी ठहर गरिएको थियो। उनलाई बुधबार बिहान १० बजे (स्थानीय समय) सजाय दिने तयारी गरिएको थियो। उनी टेनेसीमा २०० वर्षभन्दा बढी समयपछि यस्तो सजाय पाउने पहिलो महिला हुने थिइन्।
सजाय कार्यान्वयन हुनुअघि पाइकका वकिलले अदालतमा अन्तिम अपील गरेका थिए। छैटौँ सर्किट अदालतले केही समय प्रक्रिया रोकेको पनि थियो। अदालतले उनको बाल्यकालमा भएको यौन दुर्व्यवहारसम्बन्धी दाबीलाई सजायका क्रममा पर्याप्त रूपमा विचार गरिएको थियो कि थिएन भन्ने विषयमा थप अध्ययन आवश्यक रहेको बताएको थियो। तर अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले पछि उक्त रोक हटाएपछि प्रक्रिया अघि बढाइएको थियो।
टेनेसीका गभर्नर बिल लीले घटनाबारे तेस्रो पक्षबाट विस्तृत समीक्षा गराउने बताएका छन्। उनले यस वर्षका लागि तय गरिएका बाँकी सबै सजाय कार्यान्वयन रोक्ने घोषणा पनि गरेका छन्।
‘कानुनी रूपमा तोकिएको सजाय राज्यको महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी हो। यस्तो प्रक्रिया कानुनी र प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुनुपर्छ,’ लीले भने।
मृत्युदण्ड सूचना केन्द्रकी रोबिन माहेरले पाइकको घटना निकै असामान्य भएको बताइन्। उनका अनुसार विगतमा औषधि दिन नसक्दा केही सजाय कार्यान्वयन रोकिएका थिए। तर औषधि दिइसकेपछि पनि व्यक्ति जीवित रहेको घटना भने निकै दुर्लभ हो।
पाइकले स्लेमरको हत्या गरेको अस्वीकार गरेकी छैनन्। उनका समर्थकले भने घटनाका बेला उनी १८ वर्षकी रहेको, मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या रहेको र बाल्यकालमा यौन दुर्व्यवहार भोगेको दाबी गर्दै आएका छन्।
यो वर्ष टेनेसीमा सजाय कार्यान्वयन गर्न नसकिएको यो दोस्रो घटना हो। यसअघि मे महिनामा टोनी क्यारुथर्सलाई सजाय दिन खोज्दा नसामा औषधि दिने लाइन राख्न नसकेपछि प्रक्रिया रोकिएको थियो। स्वास्थ्यकर्मीले लामो समय प्रयास गरे पनि आवश्यक लाइन राख्न नसकेपछि प्रक्रिया स्थगित गरिएको थियो।
त्यसपछि गभर्नर लीले क्यारुथर्सलाई एक वर्षको अस्थायी स्थगन दिएका थिए। उनी अझै रिभरबेन्ड जेलमै छन्।
प्रकाशित: १५ आश्विन २०८३ २२:३१ बिहीबार
