अमेरिकी युरोपेली कमाण्डका कमाण्डर जनरल एलेक्सस ग्रिन्केविचले पेन्टागनका वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई इजरायलमा आउने ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्न पर्याप्त नौसेना विनाशक जहाज नभएको भन्दै चेतावनी दिएका छन्।

उनले अर्को विनाशक नआएसम्म इजरायलको रक्षा वा अमेरिकी मातृभूमिको रक्षा मध्ये एक मात्र छनौट गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने बताएका हुन्।

वासिङ्टन पोस्टलगायत अमेरिकी सञ्चार माध्यमहरूले गत शनिबार यस्तो दाबीसहितको समाचार प्रकाशित गरेका थिए। जनरल ग्रिन्केविचले लिखित रूपमा पेन्टागनलाई यो कुरा बताएका थिए। रक्षा विभागका एक अधिकारीले भने, ‘यस्तो सूचना सैन्य कमाण्डरहरूले स्रोत अभाव देख्दा दिने सामान्य अभ्यास हो। तर विभागले सञ्चालन क्षमताबारे अनुमानमा टिप्पणी गर्दैन।’

अमेरिकामा हाल स्पेनको रोटा बन्दरगाहबाट पाँच वटा एजिस विनाशक जहाज इजरायलको रक्षाका लागि पूर्वी भूमध्यसागरमा तैनाथ गर्न सकिने अवस्थामा छन्। यस वर्षको अन्त्यसम्म छैटौं जहाज थपिने अपेक्षा छ। तर राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग युद्ध सुरु गरेको करिब पाँच महिनापछि जारी लडाइँले सैन्य सम्पत्तिमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। मिसाइल प्रयोग बढेको छ र जहाजहरूको मर्मत थप आवश्यक भएको छ।

जुलाई सुरुतिर अमेरिका-इरान युद्धविराम भंग भएपछि अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नौसेना नाकाबन्दी फेरि सुरु गरेको छ। यसले नौसेनालाई थप तनाव दिएको छ। होर्मुज जलमार्गमा जहाजहरूको सुरक्षित मार्ग सुनिश्चित गर्न विमान वाहक र कम्तीमा ११ विनाशकसहित धेरै जहाज इरान नजिक तैनाथ गरिएका छन्।

भूमध्यसागरका विनाशकहरू धेरै वर्षदेखि इजरायलको रक्षामा प्रयोग हुँदै आएका छन्। यी जहाजमा शक्तिशाली रडार र मिसाइल प्रणाली छन् जसले इरान र यमनका हुथी समूहबाट आउने खतरा ट्र्याक गरी हटाउन सक्छन्। रिपोर्टअनुसार शुक्रबारसम्म दुई विनाशक (युएसएस पल इग्नासियस र युएसएस रुजवेल्ट) भूमध्यसागरमा थिए भने तीन अन्य स्पेनको बन्दरगाहमा थिए।

युद्धले अमेरिकी सेनामा ठूलो असर पारेको छ। मे महिनाको रक्षा विभागको मूल्यांकनअनुसार अमेरिकाले इजरायलको रक्षा गर्दा आफ्ना उन्नत मिसाइल-रक्षा इन्टरसेप्टर (थाड र नौसेनाका) इजरायली सेनाभन्दा धेरै प्रयोग गरेको थियो। सैन्य सम्पत्ति घटेका छन् भने कम्तीमा १८ अमेरिकी सैनिक मारिएका छन्। यसले अमेरिकाभित्र आक्रोश जगाएको छ।

अमेरिकामा यो युद्ध धेरै हदसम्म अलोकप्रिय छ। ट्रम्पका समर्थक म्यागा आन्दोलनका केही सदस्यहरूले पनि यसलाई मन पराएका छैनन् किनकि होर्मुज जलमार्गमा अवरोध सिर्जना भएका कारण अमेरिकीहरूको दैनिक वस्तुको मूल्य बढेको छ। कंग्रेसका सदस्यहरू पनि थकित देखिन्छन्। जुलाई मध्यतिर लगभग आधा हाउस डेमोक्र्याटहरूले इजरायललाई अर्बौं डलरको सहायता हटाउने पक्षमा मतदान गरेका थिए। यद्यपि त्यो उपाय असफल भयो। तर यसले अमेरिकी सहयोगीलाई समर्थन गर्ने उत्साह घट्दै गएकोतर्फ संकेत गर्छ।

जनरल ग्रिन्केविच सन् २०२५ देखि अमेरिकी युरोपेली कमाण्ड र नेटोको सर्वोच्च सहयोगी कमाण्डरका रूपमा कार्यरत छन्। उनी युरोपको सुरक्षा (रूसको खतरा सहित) र भूमध्यसागरका सञ्चालन दुवै हेर्छन्। त्यसैले स्रोत सीमित हुँदा छनौट गर्नुपर्ने अवस्था आएको हो।

यो रिपोर्टले देखाउँछ कि लामो युद्धले अमेरिकी सैन्य क्षमतामा दबाब सिर्जना गरेको छ। इजरायलको रक्षा, अमेरिकी मातृभूमिको सुरक्षा र नाटो दायित्वबीच सन्तुलन कायम राख्न पेन्टागनले थप स्रोत जुटाउनुपर्ने चुनौती छ।