जापानकी प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीले सोमबार विश्वव्यापी तेल आपूर्ति सङ्कटले एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा ‘अत्यन्त ठूलो प्रभाव’ पारेको बताएकी छिन्।

अष्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानीजसँग क्यानबेरामा भएको भेटवार्तापछि उनले दुवै देशले ऊर्जा आपूर्तिलाई सुरक्षित र स्थिर बनाउन आपसी सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छिन्।

उनका अनुसार विश्वको करिब एक–पाँच भाग तेल सामान्य अवस्थामा होर्मुज जलमार्ग हुँदै आपूर्ति हुने गर्छ। तर हालको परिस्थितिमा संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलमाथि आक्रमणपछि इरानले उक्त महत्वपूर्ण समुद्री मार्गमा अवरोध सिर्जना गरेकाले आपूर्ति शृङ्खला प्रभावित भएको छ।  

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (आइइए) का अनुसार उक्त मार्गबाट हुने तेल निर्यातको करिब ८० प्रतिशत एसिया–प्रशान्त क्षेत्रतर्फ जाने गर्छ।

‘होर्मुज जलमार्गमा देखिएको अवरोधले इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा गम्भीर असर पारेको छ,’ प्रधानमन्त्री ताकाइचीले बताइन्। उनले जापान र अष्ट्रेलिया दुवै देशले ऊर्जा सुरक्षाका लागि घनिष्ठ समन्वयमा काम गर्ने उल्लेख गरिन्।

अष्ट्रेलिया जापानका लागि तरल प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) को प्रमुख आपूर्तिकर्ता हो भने जापान पनि अष्ट्रेलियाको डिजेल आपूर्तिमा महत्वपूर्ण साझेदार मानिन्छ। यसै सन्दर्भमा दुवै देशले ऊर्जा, अर्थतन्त्र, रक्षा तथा महत्वपूर्ण खनिज आपूर्तिमा सहकार्य विस्तार गर्ने सहमति गरेका छन्।

अष्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री अल्बानीजले यस्तो सहकार्यले दुवै देशलाई विश्वव्यापी आर्थिक तथा भूराजनीतिक चुनौतीहरूबाट थप सुरक्षित बनाउने विश्वास व्यक्त गरिन्।

जापानले सेमिकन्डक्टर, इलेक्ट्रिक सवारी साधनका ब्याट्री तथा रक्षा प्रणालीका लागि आवश्यक महत्वपूर्ण खनिजको सुरक्षित आपूर्तिमा जोड दिँदै आएको छ। अष्ट्रेलियाले पनि आफ्नो खनिज स्रोतलाई अन्तर्राष्ट्रिय आपूर्ति शृङ्खलामा विविधता ल्याउने अवसरका रूपमा उपयोग गर्दै आएको छ।

दुवै देशबीच रक्षा सहकार्य पनि विस्तार हुँदै गएको छ। गत वर्ष करिब १० अर्ब अष्ट्रेलियन डलरको सम्झौताअन्तर्गत जापानले अष्ट्रेलियालाई मोगामी–क्लास स्टेल्थ युद्धपोत आपूर्ति गर्ने सहमति भएको थियो।

जापानले हालै भियतनाममा दिएको विदेश नीति सम्बोधनमा ‘स्वतन्त्र र खुला इन्डो–प्यासिफिक’ अवधारणालाई थप सुदृढ बनाउने प्रतिबद्धता पनि जनाएको छ, जसलाई क्षेत्रीय रणनीतिक सन्तुलनसँग जोडेर हेरिन्छ।

होर्मुज जलमार्गमा देखिएको अवरोध र मध्यपूर्वको तनावका बीच जापान र अष्ट्रेलियाले ऊर्जा तथा आपूर्ति सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्दै आपसी सहकार्यलाई अझ मजबुत बनाउने प्रयास गरिरहेका छन्। एएफपी