चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताले सय-माइक्रोन स्केलको षट्कोणीय हिरा संश्लेषण गर्न सफल भएका छन्। यो मुख्यतः उल्कापिण्डमा पाइने सामग्री हो र पृथ्वीमा पाइने सामान्य हिराभन्दा कडा छ।  

अनुसन्धानकर्ताका अनुसार बुधबार नेचर जर्नलमा प्रकाशित यो अध्ययनले सुपरहार्ड सामग्रीको सीमालाई पुनःपरिभाषित गर्ने वाचा गरेको छ।  

पृथ्वीको हिराले कठोरताको राजाका रूपमा आफ्नो प्रतिष्ठा टेट्राहेड्रल जालिमा व्यवस्थित कार्बन परमाणुका कारण पाएको छ, जसले यसलाई अत्यन्त कडा र प्रतिरोधी बनाउँछ।  

तथापि, यो संरचनाको एउटा कमजोरी छ। निश्चित बल लगाउँदा सजिलै चिप्लन र सर्न सक्छ, जसले गर्दा यसको शक्ति सीमित हुन्छ। परिणामस्वरूप, वैज्ञानिकले अर्को प्रकारको सुपर हिरामा आफ्नो ध्यान केन्द्रित गरेका छन् जसको थप उत्कृष्ट संरचना र उच्च गुण छन्, अर्थात् षट्कोणीय हिरा।  

प्रकाशित अध्ययनमा संलग्न चिनियाँ शोधकर्ताले ग्रेफाइटलाई षट्कोणीय हिरामा रूपान्तरण गर्ने नयाँ विधि प्रस्ताव गरे। नियन्त्रणयोग्य उच्च-तापक्रम, उच्च-दबाब र अर्ध-हाइड्रोस्टेटिक अवस्थामा तिनले ग्रेफाइट एकल क्रिस्टललाई सङ्कुचित र तताएर अन्ततः उच्च-शुद्धताको षट्कोणीय हिरा प्राप्त गरे।  

षट्कोणीय हिरा संश्लेषण गर्ने पहिलाका प्रयास अत्यन्त कडा गठन आवश्यकताका कारण धेरै हदसम्म असफल भएका थिए। उच्च-तापक्रम र उच्च-दबाबको अवस्थामा अन्तिम परिणाम षट्कोणीय हिराको नभई घनाकार हिराको गठन हुने गर्छ।  

चिनियाँ अनुसन्धान टोलीले उच्च शुद्धता षट्कोणीय हिराको सफल संश्लेषणलाई तिनको उच्च शुद्धता प्राकृतिक ग्रेफाइट एकल क्रिस्टलको छनोटका साथै नमूनामा परिवर्तन निगरानी गर्न उच्च-दबाव इन-सिटु एक्स-रे अवलोकनको प्रयोगलाई श्रेय दिएको पेपरका लेखक मध्ये एक र बेइजिङस्थित सेन्टर फर हाइ-प्रेसर साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी एडभान्स रिसर्चका अनुसन्धानकर्ता याङ लिक्सियाङले भने, ‘यो उपलब्धि हाम्रो सावधानीपूर्वक छनोट र उन्नत प्रविधिको संयोजनले सम्भव भएको हो।’  

उच्च-दबाव विज्ञानका वैज्ञानिक र चिनियाँ एकेडेमी अफ साइन्सेसका सदस्य हो-क्वाङ माओले भने, ‘यो अध्ययनले हिरा-जस्तै सामग्रीमा भविष्यको अनुसन्धानका लागि पद्धतिगत आधार राख्छ।’  

यो संश्लेषित षट्कोणीय हिराले सुपरहार्ड सामग्री र उच्च-अन्तका इलेक्ट्रोनिक उपकरणको विकासका लागि नयाँ मार्ग प्रशस्त गर्ने अपेक्षा गरिएको उनले बताए। सिन्ह्वा