विश्वकप फाइनलमा स्पेनले अर्जेन्टिनालाई अतिरिक्त समयमा १-० ले हराउँदै दोस्रो पटक पुरुष फुटबल विश्वकपको उपाधि जित्यो। खेलको एक मात्र गोल फेरान टोरेसले गरे, जसले गर्दा अर्जेन्टिनाले १० खेलाडीमा खेलेको कठिन चुनौतीलाई तोडियो।
खेलभरि युरोपेली च्याम्पियन स्पेनले वर्तमान विश्व च्याम्पियन अर्जेन्टिनाको तुलनामा धेरै र राम्रा अवसरहरू सिर्जना गर्यो। अर्कोतर्फ, अर्जेन्टिनाले धेरै हदसम्म रक्षात्मक खेल खेल्यो र खेलको गतिलाई सुस्त बनायो।
अतिरिक्त समय सुरु हुनुभन्दा ठीक अगाडि एन्जो फर्नान्डेजलाई रातो कार्ड देखाइएपछि टोली १० खेलाडीमा खेल्न बाध्य भयो। खेलको १०६ औं मिनेटमा फेरान टोरेसले वैकल्पिक खेलाडी निको विलियम्सको हेडर नियन्त्रण गरे र नजिकबाट शक्तिशाली प्रहार गरे, जसलाई अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले रोक्न सकेनन्।
यो गोल स्पेनलाई विश्व च्याम्पियन बनाउन पर्याप्त साबित भयो। यद्यपि, विश्लेषकहरूका अनुसार बहुप्रतिक्षित फाइनल अपेक्षाहरू पूरा गर्न असफल भयो।
निरन्तर अवरोध र कडा झगडाका कारण खेल रोमाञ्चक हुनुको सट्टा थकाइलाग्दो बन्यो। तर, मैदान बाहिर विश्वकपको दृश्य पूर्णतया फरक थियो।
खेलअघि, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प हेलिकप्टर लिएर न्यु जर्सी आइपुगे, जबकि शकिरा, म्याडोना र जस्टिन बिबरले विश्वकप इतिहासको पहिलो हाफ-टाइम कार्यक्रममा प्रस्तुति दिए। यसले गर्दा अन्तराल सामान्य १५ मिनेटको सट्टा २७ मिनेट भयो।
स्पेनले कसरी खेल्यो ?
पहिलो हाफमा खेल लयमा आउन सकेन, तर स्पेनका लामिन यमाल र मिकेल ओयारजाबालले अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजलाई परीक्षामा पारे। मार्टिनेजले दुवै अवसरमा उत्कृष्ट बचाउ गरे। स्पेनी खेलाडीहरूले रेफ्री स्लाभ्को भिन्सिकको निर्णयप्रति आफ्नो असन्तुष्टि व्यक्त गर्न जारी राखे।
विशेष गरी जब एलेक्सिस म्याक एलिस्टरले डानी ओल्मोलाई ढिलो ट्याकल गरे, तर तुरुन्तै कार्ड देखाइएन।
खेलको पहिलो पहेंलो कार्ड ४० औं मिनेटमा मिकेल ओयारजाबाललाई लडाएपछि लिसान्ड्रो मार्टिनेजलाई दिइएको थियो। तर, चोटका कारण उनी केही समयपछि नै मैदान छोड्नुपरेको थियो।
इन्जुरी समयमा खेल झनै तनावपूर्ण बन्यो जब पहिले नै पहेंलो कार्ड देखेका एन्जो फर्नान्डेजले स्पेनी डिफेन्डर पाउ कुबार्सीलाई लापरवाह ट्याकल गरेकोमा दोस्रो पहेंलो कार्ड पाए र मैदानबाट बाहिरिए।
निर्धारित समयको अन्तिम सेकेन्डमा लामिन यमालको फ्रिकिकलाई उत्कृष्ट बचाउ गर्दै खेललाई अतिरिक्त समयमा धकेल्दै एमिलियानो मार्टिनेज अर्जेन्टिनाको उत्कृष्ट डिफेन्डर साबित भए। उनले अतिरिक्त समयमा निको विलियम्सको हेडरबाट उत्कृष्ट बचाउ पनि गरे।
त्यसपछि विलियम्सले गोल गरे, तर वैकल्पिक खेलाडी मिकेल मेरिनोले निकोलस ओटामेन्डीलाई फाउल गरेपछि गोल गर्न अस्वीकार गरियो।
अर्जेन्टिनाले नकआउट चरणमा इजिप्ट र इङ्गल्याण्डविरुद्ध पछाडिबाट उल्लेखनीय पुनरागमन गरेको थियो, तर फाइनलमा उही प्रदर्शन दोहोर्याउन सकेन।
स्पेनले १-० को जित हासिल गर्दै १६ वर्षमा दोस्रो पटक पुरुष विश्वकप ट्रफी जित्यो। यो जितसँगै स्पेनले इतिहास पनि रचेको छ, पुरुष र महिला दुवै फुटबल विश्वकपको उपाधि एकैसाथ जित्ने विश्वको पहिलो देश बनेको छ।
अर्जेन्टिनाको हारका ५ प्रमुख कारणहरू
१. लियोनेल मेस्सीमाथि अत्यधिक निर्भरता
स्पेनले आश्चर्यजनक रूपमा लियोनेल मेस्सीलाई फाइनलभरि चुप राख्यो। फाइनल अघि प्रतियोगितामा आठ गोल गरेका अर्जेन्टिनाका कप्तान गोलविहीन रहे। यति मात्र होइन, आफ्नो कलाले विपक्षी खेलाडीहरूलाई चकित पार्ने मेस्सीको पासिङ पनि उनी चिनिने स्तरको थिएन।
यदि यो महान लियोनेल मेस्सीको विश्वकप करियरको अन्तिम खेल थियो भने, यो डिफेन्डिङ च्याम्पियन अर्जेन्टिनाले उपाधि गुमाउनु र खेलमा प्रभाव पार्न नसक्नुको निराशासँगै समाप्त भयो। प्रतियोगिताको बाँकी समयभरि मेस्सीको जादूले सर्वोच्चता हासिल गर्यो, तर स्पेनले फाइनलमा उनलाई नजिकबाट निगरानीमा राख्यो। उनले केवल एक प्रहार गर्न सके र त्यो पनि लक्ष्यभन्दा बाहिर थियो।
२. टोली रक्षात्मक मोडमा
अर्जेन्टिनाको रणनीतिले पनि मेस्सीलाई खासै मद्दत गरेन। आफ्नो आक्रमणकारी खेलमा भर पर्नुको सट्टा, टोलीले स्पेनलाई बाधा पुर्याउने र निराश पार्ने प्रयास गर्यो। कतिपयको विश्वास छ कि स्पेनको जितको अन्तर अझ बढी हुन सक्थ्यो, किनकि उनीहरूले धेरै सजिलो अवसरहरू गुमाए। अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो 'डेबु' मार्टिनेजले धेरै उत्कृष्ट बचाउ गरे र आफ्नो टोलीको उत्कृष्ट खेलाडी साबित भए।
अर्जेन्टिनाको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि भनेको स्पेनको निरन्तर आक्रमणको सामना गर्ने र खेललाई अतिरिक्त समयमा धकेल्ने क्षमता थियो। १० खेलाडीमा खेले पनि बराबरी कायम राख्न गाह्रो थियो, विशेष गरी ९३ औं मिनेटमा एन्जो फर्नान्डेजले दोस्रो पहेँलो कार्ड पाएपछि।
खेलको अन्तिम क्षणहरूमा अर्जेन्टिनालाई जित हासिल गर्ने मौका थियो। जुलियानो सिमियोनले दुई खतरनाक आक्रमणको नेतृत्व गरे, तर यदि फुटबलमा भाग्य छ भने, यो दिन स्पेनको पक्षमा थियो। एउटा मौका कर्नरमा परिणत भयो, जबकि अर्को प्रहार पोस्टबाट बाहिर गयो।
३. स्पेनको मिडफिल्ड प्रभुत्व
स्पेनको मिडफिल्डले प्रतियोगिताभरि खेलको गति नियन्त्रण गर्यो, जसले गर्दा विपक्षी टोलीले लामो समयसम्म बल नियन्त्रणमा राख्न सकेन। स्पेन पहिले नै आफ्नो तीखो पासिङको लागि प्रसिद्ध छ, तर बल कब्जा गर्ने र दबाब दिने उनीहरूको क्षमता यस प्रतियोगितामा पनि उत्तिकै प्रभावशाली रह्यो। उपाधि खेलमा, स्पेनका खेलाडीहरूले खेलको अधिकांश समय बल कब्जा कायम राखे, जसले गर्दा अर्जेन्टिनाले गति लिन सकेन।
४. खेलाडीहरू मैदानमा हराइरहे
दोस्रो हाफको इन्जुरी समयको तेस्रो मिनेटमा, एन्जो फर्नान्डेजलाई पाउ क्युबार्सीलाई जानाजानी फाउल गरेकोमा दोस्रो पहेँलो कार्ड देखाइयो र मैदान छोड्न बाध्य पारियो। त्यसपछि अर्जेन्टिनाले १० खेलाडीसहित स्पेनको सामना गर्यो। १० खेलाडीसहित खेल्नु कुनै पनि टोलीको लागि चुनौतीपूर्ण हुन्छ, विशेष गरी सम्पूर्ण प्रतियोगितामा केवल एक गोल खाएको स्पेनी टोली विरुद्ध। अतिरिक्त समयको दोस्रो हाफको छ मिनेटमा, स्पेनले आफ्नो अतिरिक्त खेलाडीको फाइदालाई पूँजीकृत गर्यो, र फेरान टोरेस बललाई जालमा हाल्नको लागि उत्तम स्थितिमा थिए।
यसबाहेक, पहिलो हाफको अन्त्यतिर चोटका कारण मार्टिनेज मैदान छोड्न बाध्य भए। त्यसपछि प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीले अनुभवी डिफेन्डर निकोलस ओटामेन्डीलाई ल्याउनु पर्यो, जसले सम्पूर्ण प्रतियोगितामा केवल एक खेल खेलेका थिए, र त्यो पनि समूह चरणमा।
५. स्पेनले आफ्नो टोलीको शक्ति प्रदर्शन गर्यो
यो सत्य हो कि स्पेनमा केलियन एमबाप्पे, लियोनेल मेस्सी वा क्रिस्टियानो रोनाल्डो जस्ता सुपरस्टारहरू छैनन्, तर त्यहाँ एउटा यस्तो टोली छ जुन सामूहिक रूपमा एक उत्तम मेसिन जस्तै खेल्छ। मिकेल ओयारजाबालका पाँच गोल, रोड्री र पेड्रीको उत्कृष्ट प्लेमेकिंग, मार्क कुकुरियाको फायरपावर, र बेन्चबाट मिकेल मेरिनोको प्रभावशाली प्रदर्शन - यो सम्पूर्ण टोलीमा कुनै एक खेलाडीलाई छुट्याउन गाह्रो छ। यो एउटा अर्केस्ट्रा जस्तै हो, जहाँ प्रत्येक खेलाडीले आफ्नो भूमिका पूर्ण रूपमा खेल्छन्।
यो सफलताका लागि मुख्य प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टे पनि धेरै श्रेयका हकदार छन्। उनी मिडियाको चर्चामा आउने प्रशिक्षक नहुन सक्छन्, तर उनले स्पेनी टोलीलाई आकार दिएका छन्, एकीकृत गरेका छन् र विश्व फुटबलको शिखरमा पुर्याएका छन्।
डे ला फुएन्टेले २०२२ मा स्पेनी राष्ट्रिय टोलीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। त्यही वर्ष कतारमा भएको विश्वकपमा स्पेनले ठूलो धक्का बेहोर्नुपर्यो, प्रि-क्वार्टरफाइनलमा मोरक्कोसँग पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित भयो।
प्रकाशित: ४ श्रावण २०८३ १०:१३ सोमबार