अष्ट्रेलियाका कप्तान प्याट कमिन्सले पूर्व टोली साथी उस्मान ख्वाजाले स्यान्डपेपर काण्डबारे लगाएको आरोपलाई ‘१०० प्रतिशत गलत’ र ‘पूर्ण बकवास’ भन्दै कडा अस्वीकार गरेका छन्।

सन् २०१८ मा दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध केप टाउन टेस्टका क्रममा बल टेम्परिङमा संलग्न भएको आरोपमा स्टिभ स्मिथ, डेभिड वार्नर र क्यामरुन ब्यानक्रफ्टलाई प्रतिबन्ध लगाइएको थियो।

ख्वाजाले हालै प्रकाशित आफ्नो आत्मकथा ‘सब्र’ मा उक्त घटनाबारे सम्पूर्ण अष्ट्रेलियाली टोलीलाई जानकारी रहेको र सबैले जिम्मेवारी लिनुपर्ने दाबी गरेका छन्।

तर सिड्नीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा कमिन्सले आफूलाई स्यान्डपेपर मैदानमा प्रयोग भइरहेको जानकारी नभएको स्पष्ट पारे। उनले ख्वाजाको आफू र अन्य खेलाडीहरू योजनाका मुख्य योजनाकार रहेको दाबीलाई पनि अस्वीकार गरे।

‘यदि उनले हामी सबैलाई स्यान्डपेपर मैदानमा प्रयोग भइरहेको थाहा थियो भनेका हुन् भने उनी १०० प्रतिशत गलत छन्। मलाई त्यस्तो भइरहेको छ भन्ने थाहा थिएन,’ कमिन्सले भने।

उनले थपे, ‘हामी स्यान्डपेपर प्रयोग गरेर बल टेम्परिङ गर्ने योजनाका योजनाकार थियौँ भन्ने कुरा पूर्ण रूपमा बकवास हो।’

कमिन्सले ख्वाजालाई आफ्नो कथा सुनाउने अधिकार रहेको स्वीकार गरे पनि पुस्तकमा आफू र अन्य व्यक्तिको प्रतिष्ठामाथि असर पर्ने दाबी गरिएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरे।

‘म उनलाई आफ्नो कथा भन्न समर्थन गर्छु। तर हामीले भनेका र गरेका कुराहरूको जिम्मेवारी लिनुपर्छ,’ उनले भने।

‘कुनै ठूलो योजना थिएन’

ख्वाजाले आफ्नो पुस्तकमा अष्ट्रेलियाली टोलीलाई बल स्विङ गराउने उपाय खोज्न प्रशिक्षकले आग्रह गरेको र त्यसपछि ब्यानक्रफ्टलाई बल टेम्परिङमा संलग्न हुन प्रोत्साहित गरिएको आरोप लगाएका छन्।

तर कमिन्सले त्यस्तो कुनै योजनाबद्ध छलफल, टोली बैठक वा बलरहरूको सहमति नभएको बताए।

‘गैरकानुनी विधि प्रयोग गर्ने कुनै मास्टरप्लान थिएन। कुनै भव्य योजना थिएन, कुनै टोली बैठक थिएन र कुनै बलरले यस्तो हुनुपर्छ भनेको थिएन,’ उनले भने।

उनका अनुसार अभ्यासका क्रममा स्यान्डपेपर वा स्टेनली चक्कु प्रयोग गरेर बलको अवस्था परिवर्तन गर्नु अष्ट्रेलियाली क्रिकेटमा अपरिचित विषय थिएन। तर प्रशिक्षणमा प्रयोग हुने अभ्यास र प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा बल टेम्परिङ गर्नु फरक कुरा भएको उनले स्पष्ट पारे।

यस्तै, कमिन्सले क्रिकेट अष्ट्रेलियाका प्रमुख कार्यकारी टोड ग्रीनबर्गसँग भेट गरेको पुष्टि गरेका छन्।

ग्रीनबर्गले पुरानो अनुसन्धानका फाइलहरू पुनः समीक्षा गरेका थिए र अनुसन्धानमा संलग्न व्यक्तिहरूका बयानहरू एकरूप रहेको निष्कर्ष निकालेका थिए।

कमिन्सले स्मिथ र वार्नरलाई एक वर्ष तथा ब्यानक्रफ्टलाई नौ महिनाको प्रतिबन्ध दिइएको निर्णयलाई ‘गम्भीर’ बताएका छन्।

उनले आफ्नो करियरमा बल टेम्परिङको एउटा मात्र घटना प्रत्यक्ष देखेको बताए। त्यो घरेलु शेफिल्ड शिल्ड खेलका क्रममा एक खेलाडीले बोतलको टुक्रा प्रयोग गरेको घटना थियो।

वार्नर ख्वाजाको समर्थनमा

ख्वाजाको आरोपलाई डेभिड वार्नरले पनि समर्थन गरेका छन्। उनले कमिन्सले ख्वाजालाई सार्वजनिक रूपमा आलोचना गरेर गलत व्यवहार गरेको आरोप लगाए।

‘म उज्जीसँग अडिग छु। यो सत्य हो। कप्तानले उज्जीलाई बसमुनि फ्याँकिदिए,’ वार्नरले भने।

उनले सन् २०१८ को अनुसन्धानलाई गलत भन्दै सत्य बाहिर नआएसम्म आफूले घटनासँग सम्बन्धित कुराहरू स्वीकार नगर्ने बताएका छन्।

यसअघि अष्ट्रेलियाका पूर्व प्रशिक्षक ड्यारेन लेहमन, मिचेल स्टार्क र ग्रीम हिकले ख्वाजाका दाबीहरू अस्वीकार गरेका थिए।

अष्ट्रेलियाली क्रिकेटको पुरानो विवाद फेरि चर्चामा

ख्वाजाको पुस्तकले आठ वर्ष पुरानो स्यान्डपेपर काण्डलाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ। यसले अष्ट्रेलियाली क्रिकेटको संस्कृति, अनुसन्धानको निष्पक्षता र घटनाबारे कसलाई के थाहा थियो भन्ने प्रश्नहरू फेरि उठाएको छ।

कमिन्सले आफ्नो कप्तानीमा पुरानो टोली संस्कृतिमा सुधार ल्याउने प्रयास गरेको पनि बताए।

‘त्यतिबेला अम्पायर र विपक्षीसँग खेलाडीहरूले गर्ने व्यवहार मलाई मन पर्दैनथ्यो। त्यहाँ केही अहंकार र कुरूपता थियो, जुन युवा अवस्थामा मलाई राम्रो लाग्दैनथ्यो,’ उनले भने।

‘अब म कप्तान हुँ। यस्तो व्यवहार नहोस् भनेर मैले धेरै समय बिताएको छु।’

पत्रकार सम्मेलनमा कमिन्सले कुनै प्रश्न छल्न नखोजी एक घण्टाभन्दा बढी समय जवाफ दिएका थिए। उनले ख्वाजासँगको लामो मित्रता र पछिल्लो विवादले आफूलाई व्यक्तिगत रूपमा असर गरेको पनि स्वीकार गरे।

‘साथीहरू एकअर्काको जीवन र प्रतिष्ठासँग अनौपचारिक हुँदैनन्,’ उनले भने।

आठ वर्षपछि पनि स्यान्डपेपर काण्डले अष्ट्रेलियाली क्रिकेटलाई विवादमा तानिरहेकोमा कमिन्सले निराशा व्यक्त गरे।

‘आठ वर्ष भइसक्यो। हामी अगाडि बढिरहेका छौँ। कुनै न कुनै बिन्दुमा रेखा कोर्नुपर्छ,’ उनले भने।