रसुवाको लाङटाङ जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत शुक्लाफाँटा नगरपालिका–३ जोनापुरका अभिषेक डगौराले गत भदौ १० गते बिहान ८ः३० बजे आमा सुनितालाई उपचारका लागि चिन्ता नलिन ढाडस दिँदै थिए।

आमा–छोराको संवादको निष्कर्ष थियो भारतको राजधानी नयाँ दिल्ली जाने। उतै काम र उपचार गर्ने। “आमा एक/दुई दिनमा घर आउँछु। चिन्ता नलिनू। दिल्ली गएर हजुरको उपचार राम्रोसँग गरौँला,” छोरासँगको अन्तिम संवाद सम्झँदै सुनिता डगौराले भनिन्, “गरिबीले छोरा घरमा कहिल्यै बसेन। मजदुरीका लागि यताउता नै भयो। उसको कमाइले हाम्रो घरको चुल्हो बल्थ्यो। अब त घरमा दिउँसै अँध्यारो भयो।”

आर्थिक अवस्था निकै कमजोर भएकै कारण सुनिता चार महिनादेखि दुवै मिर्गाैलामा समस्या देखिए पनि घरमै थला परेकी छन्। भारतको बरेलीमा सुनिताको उपचार गराएका उनका श्रीमान् बन्दुराम डगौराले  डेढ लाख रुपैयाँ खर्च भएको बताए। पैसा नभएकाले गत असार यता अस्पताल लैजान डगौरा दम्पतीले नसकिरहेका बेला छोरा बाढीमा परेर सम्पर्कविहीन छन्।

“मिर्गौला पीडित श्रीमतीको उपचारका लागि भएको तीन कट्ठा जग्गा बन्धक राखेर पैसा लिएको थिएँ। छोराले म उपचार खर्च त कमाइहाल्छु बुबा भन्थ्यो,” बन्दुरामले भने, “उपचार खर्चसहित घरको खर्च चलाउने आशा दिएको छोरो अभिषेक बाढीपछि सम्पर्कविहीन हुँदा परिवारको सहारा गुमेको छ।”

गत जेठमा मात्रै सो आयोजनामा काम गर्न अभिषेक रसुवा पुगेका थिए। त्यसअघि भारतको बैङलोरमा काम गरेको बुबा बन्दुरामको भनाइ छ। “बुबा चिन्ता नगर्नु, आमाको उपचार गरिहालौँला भन्थ्यो,” उनले भने, “भरोसा दिने छोराको न सास न त लास पाउने अवस्था भयो।”

दुई छोरा र एक छोरीमध्ये २५ वर्षीय अभिषेक बन्दुरामका जेठा छोरा हुन्। “छोरीको बिहे भइसक्यो। कान्छो छोरा पनि पढ्न नसकेर त्यतिकै छ,” उनले भने, “जेठो छोरा बाढीले बेपत्ता भएपछि गाउँलेले श्रीमतीको उपचारका लागि ६५ हजार रुपैयाँ चन्दा सङ्कलन गरेका छन्। केहीले दिएको चामलले भोक मेटाउँदैछौँ।”

श्रीमती मिर्गाैला पीडित र छोरा बेपत्ता भएको अवस्थामा बन्दुरामले आर्थिक अभावकै कारण उपचारका लागि अस्पताल लैजान सक्ने अवस्था नरहेको बताए।

“एक पटक उपचारका लागि जाँदा १६ हजार भारतीय रुपैयाँ लाग्छ। आफूसित एक हजार ६०० छैन,” उनले भने, “वडा कार्यालयको सिफारिसपछि चन्दा सङ्कलन गरेर भए पनि उपचारमा लैजान्छु। नत्र बिना पैसा कस्ले उपचार गरिदेला र।” घर बनाउने मिस्त्री काम पनि परिवारमा समस्या पर्दा प्रभावित भइरहेको उनले बताए।

“छोरा खोज्न काठमाडौँसम्म पुगेँ। न सास न त लासकै अवस्था पत्ता लाग्यो,” उनले भने, “ठेकेदारले छोराको काम गरेको १५ हजार रुपैयाँ पारिश्रमिक लिएर तीन दिन बसेर भारी मन लिएर घर फर्किए। छोरालाई लिएर फर्किने आशामा निराशा र रोदन मात्रै बाँकी रह्यो।”

बेपत्ता अभिषेककी आमा सुनिताले आफ्नो जीवन बचाउन गुहार मागेकी छन्। “छोराको त अवस्था सरकारले पत्ता लगाउन सकेन। मेरो उपचारमा त केही सहयोग गर्ला र,” उनले भनिन्, “मेरो अवस्थाकै कारण घर फर्किने तयारी गरिरहेको छोरा बाढीमा बेपत्ता भयो।”

घरको आर्थिक अवस्था कमजोर भएकै कारण आफूले उपचार पाउन नसकेको सुनिताले वेदना सुनाइन्। “ थोरै जग्गा थियो। त्यो पनि बन्धक राखेर भारतको बरेलीमा उपचार गरेको ऋण नै छ,” उनले भनिन्, “अहिले पनि श्रीमान् उपचारका लागि ऋण खोजिरहनुभएको छ। अब उपचारका लागि ऋण खोज्ने कि सम्र्पकविहीन छोरा खोज्ने।”

बन्दुराम डगौराको परिवारको पीडा कञ्चनपुर निर्वाचन क्षेत्र नं २ का सांसद दीपकराज बोहराले सोमबार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा समेत राखेका थिए। उनले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रका मात्रै १४ जना भोटेकोशी बाढीबाट सम्पर्क विहीन रहेको बताए।

शुक्लाफाँटा नगरपालिका–३ का वडाध्यक्ष नरेन्द्रप्रसाद डगौराले सुनिता डगौराको स्वास्थ्य अवस्था समेटिएको पत्र बनाइदिएको बताए। “छोरा रसुवा बाढीमा परेर सम्पर्कविहीन छन्। आमा दुवै मिर्गाैलामा समस्या देखिएर समस्या परेको अवस्था छ। घरमा छाक टार्न अन्न छैन,” वडाध्यक्ष डगौराले भने, “गाउँले जीवन रक्षाका लागि हात अघि बढाएका छन्। सबैको सहयोग भयो भने नेपालमा उपचार गराउने योजना छ तर पैसा जुटिसकेको छैन।”